Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.66

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

7.66.1

यामेव रात्रिं शत्रुघ्नः पर्णशालामुपाविशत् ।
तामेव रात्रिं सीतापि प्रसूता दारकद्वयम् ॥ ७.६६.१ ॥

ਜਿਸ ਰਾਤ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਪਰਣਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ, ਉਸੇ ਰਾਤ ਸੀਤਾ ਨੇ ਵੀ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

7.66.2

ततो ऽर्धरात्रसमये बालका मुनिदारकाः ।
वाल्मीकेः प्रियमाचख्युः सीतायाः प्रसवं शुभम् ॥ ७.६६.२ ॥

ਫਿਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੁਨੀ-ਬਾਲਕਾਂ ਨੇ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਜਨਮ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਭਰੀ ਖ਼ਬਰ ਦੱਸੀ।

7.66.3

भगवन्रामपत्नी सा प्रसूता दारकद्वयम् ।
ततो रक्षां महातेजः कुरु भूतविनाशिनीम् ॥ ७.६६.३ ॥

ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।

7.66.4

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा महर्षिः समुपागमत् ।
बालचन्द्रप्रतीकाशौ देवपुत्रौ महौजसौ ॥ ७.६६.४ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਉੱਥੇ ਆਏ; ਬਾਲ-ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਦੋ ਦੇਵਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

7.66.5

जगाम तत्र हृष्टात्मा ददर्श च कुमारकौ ।
भूतघ्नीं चाकरोत्ताभ्यां रक्षां रक्षोविनाशिनीम् ॥ ७.६६.५ ॥

ਖ਼ੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਭੂਤਾਂ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

7.66.6

कुशमुष्टिमुपादाय लवं चैव तु स द्विजः ।
वाल्मीकिः प्रददौ ताभ्यां रक्षां भूतविनाशिनीम् ॥ ७.६६.६ ॥

ਕੁਸ਼ ਘਾਹ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਠੀ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦਵਿਜ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਲਵ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।

7.66.7

यस्तयोः पूर्वजो जातः स कुशैर्मन्त्रसत्कृतैः ।
निर्मार्जनीयस्तु तदा कुश इत्यस्य नाम तत् ॥ ७.६६.७ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਵੱਡਾ ਜੰਮਿਆ, ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰੇ ਕੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਤਦ ਉਸਦਾ ਨਾਮ 'ਕੁਸ਼' ਪਿਆ।

7.66.8

यश्चावरो भवेत्ताभ्यां लवेन स समाहितः ।
निर्मार्जनीयो वृद्धाभिर्लव इत्येव नामतः ॥ ७.६६.८ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਛੋਟਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਲਵ ਘਾਹ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਸਦਾ ਨਾਮ 'ਲਵ' ਪਿਆ।

7.66.9

एवं कुशलवौ नाम्ना तावुभौ यमजातकौ ।
मत्कृताभ्यां च नामभ्यां ख्यातियुक्तौ भविष्यतः ॥ ७.६६.९ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਲਵ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜੁੜਵੇਂ; ਮੇਰੇ ਦਿੱਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪਾਉਣਗੇ।

7.66.10

तां रक्षां जगृहुस्ताश्च मुनिहस्तात्समाहिताः ।
अकुर्वंश्च ततो रक्षां तयोर्विगतकल्मषाः ॥ ७.६६.१० ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਮੁਨੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਅਤੇ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

7.66.11

तथा तां क्रियमाणां च वृद्धाभिर्जन्म नाम च ।
सङ्कीर्तनं च रामस्य सीतायाः प्रसवौ शुभौ ॥ ७.६६.११ ॥

ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਹ ਰਸਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ; ਜਨਮ ਤੇ ਨਾਮ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਉਹ ਦੋ ਸ਼ੁਭ ਜਨਮ ਗਾਏ ਗਏ।

7.66.12

अर्धरात्रे तु शत्रुघ्नः शुश्राव सुमहत्प्रियम् ।
पर्णशालां ततो गत्वा मातर्दिष्ट्येति चाब्रवीत् ॥ ७.६६.१२ ॥

ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ; ਫਿਰ ਪਰਣਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਮਾਤਾ, ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ!'

7.66.13

तथा तस्य प्रहृष्टस्य शत्रुघ्नस्य महात्मनः ।
व्यतीता वार्षिकी रात्रिः श्रावणी लघुविक्रमः ॥ ७.६६.१३ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਮਹਾਤਮਾ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਦੀ, ਫੁਰਤੀਲੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਦੀ ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਦੀ ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ।

7.66.14

प्रभाते सुमहावीर्यः कृत्वा पौर्वाह्णिकीं क्रियाम् ।
मुनिं प्राञ्जलिरामन्त्र्य ययौ पश्चान्मुखः पुनः ॥ ७.६६.१४ ॥

ਸਵੇਰੇ ਮਹਾਂਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਨੇ ਪੂਰਬਾਹਨ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਮੁਨੀ ਤੋਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਵਿਦਾ ਲਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਿੱਛੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਤੁਰ ਪਏ।

7.66.15

स गत्वा यमुनातीरं सप्तरात्रोषितः पथि ।
ऋषीणां पुण्यकीर्तीनामाश्रमे वासमभ्ययात् ॥ ७.६६.१५ ॥

ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਗਿਆ, ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਰਹਿ ਕੇ, ਪੁੰਨ ਕੀਰਤੀ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਲਈ ਆਇਆ।

7.66.16

स तत्र मुनिभिः सार्धं भार्गवप्रमुखैर्नृपः ।
कथाभिरभिरूपाभिर्वासं चक्रे महायशाः ॥ ७.६६.१६ ॥

ਉੱਥੇ ਉਸ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਜੇ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਢੁਕਵੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕੀਤਾ।

7.66.17

स काञ्चनाद्यैर्मुनिभिः समेतो रघुप्रवीरो रजनीं तदानीम् ।
कथाप्रकारैर्बहुभिर्महात्मा विरामयामास नरेन्द्रसूनुः ॥ ७.६६.१७ ॥

ਕਾਂਚਨ ਆਦਿ ਮੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰ, ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਉਸ ਰਾਤ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰਾਤ ਬਿਤਾਈ।