Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.67

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.67.1

अथ रात्र्यां प्रवृत्तायां शत्रुघ्नो भृगुनन्दनम् ।
पप्रच्छ च्यवनं विप्रं लवणस्य यथा बलम् ॥ ७.६७.१ ॥

ରାତ୍ରି ଆରମ୍ଭ ହେଲେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଭୃଗୁବଂଶୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚ୍ୟବନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ ଯେ ଲବଣଙ୍କ ବଳ କେମିତି।

7.67.2

शूलस्य च बलं ब्रह्मन्के च पूर्वं विनाशिताः ।
अनेन शूलमुख्येन द्वन्द्वयुद्धमुपागताः ॥ ७.६७.२ ॥

ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍! ଶୂଳର ବଳ କେମିତି? ପୂର୍ବରୁ କିଏ ତା ଦ୍ୱାରା ବିନଷ୍ଟ ହେଲେ, ଆଉ ସେଇ ମୁଖ୍ୟ ଶୂଳ ସହିତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧକୁ କିଏ ଆସିଲେ?

7.67.3

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शत्रुघ्नस्य महात्मनः ।
प्रत्युवाच महातेजाश्च्यवनो रघुनन्दनम् ॥ ७.६७.३ ॥

ମହାତ୍ମା ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି, ମହାତେଜସ୍ବୀ ଚ୍ୟବନ ରଘୁନନ୍ଦନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

7.67.4

असङ्ख्येयानि कर्माणि यान्यस्य रघुनन्दन ।
इक्ष्वाकुवंशप्रभवे यद्वृत्तं तच्छृणष्व मे ॥ ७.६७.४ ॥

ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ! ତାଙ୍କର କର୍ମ ଅସଂଖ୍ୟ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ତାହା ମୋଠାରୁ ଶୁଣନ୍ତୁ।

7.67.5

अयोध्यायां पुरा राजा युवनाश्वसुतो बली ।
मान्धातेति स विख्यातस्त्रिषु लोकेषु वीर्यवान् ॥ ७.६७.५ ॥

ପୂର୍ବରେ ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ଯୁବନାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁତ୍ର ବଳବାନ ରାଜା ମାନ୍ଧାତା ଥିଲେ; ସେ ତ୍ରିଲୋକରେ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।

7.67.6

स कृत्वा पृथिवीं कृत्स्नां शासने पृथिवीपतिः ।
सुरलोकमितो जेतुमुद्योगमकरोन्नृपः ॥ ७.६७.६ ॥

ସେ ପୃଥିବୀପତି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ନିଜ ଶାସନ ତଳେ ଆଣି, ଏଠାରୁ ଦେବଲୋକ ଜିତିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କଲେ।

7.67.7

इन्द्रस्य च भयं तीव्रं सुराणां च महात्मनाम् ।
मान्धातरि कृतोद्योगे देवलोकजिगीषया ॥ ७.६७.७ ॥

ଦେବଲୋକ ଜୟ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ମାନ୍ଧାତା ଉଦ୍ୟୋଗ ଆରମ୍ଭ କଲାବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ମହାତ୍ମା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ଭୟ ହେଲା।

7.67.8

अर्धासनेन शक्रस्य राज्यार्धेन च पार्थिवः ।
वन्द्यमानः सुरगणैः प्रतिज्ञामध्यरोहत ॥ ७.६७.८ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅର୍ଧ ଆସନ ଓ ଅର୍ଧ ରାଜ୍ୟ ପାଇ, ଦେବଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେ ରାଜା ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟଳ ରହିଲେ।

7.67.9

तस्य पापमभिप्रायं विदित्वा पाकशासनः ।
सान्त्वपूर्वमिदं वाक्यमुवाच युवनाश्वजम् ॥ ७.६७.९ ॥

ତାଙ୍କର ପାପ ଅଭିପ୍ରାୟ ଜାଣି ପାକଶାସନ ଇନ୍ଦ୍ର ସାନ୍ତ୍ୱନାପୂର୍ବକ ଯୁବନାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

7.67.10

राजा त्वं मानुषे लोके न तावत्पुरुषर्षभ ।
अकृत्वा पृथिवीं वश्यां देवराज्यमिहेच्छसि ॥ ७.६७.१० ॥

ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନୁଷ୍ୟଲୋକର ରାଜା; ପୃଥିବୀକୁ ବଶ ନକରି ଏଠାରେ ଦେବରାଜ୍ୟ ଇଚ୍ଛୁକ।

7.67.11

यदि वीर समग्रा ते मेदिनी निखिला वशे ।
देवराज्यं कुरुष्वेह सभृत्यबलवाहनः ॥ ७.६७.११ ॥

ହେ ବୀର, ଯଦି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ତୁମ ବଶରେ ଥାଏ, ତେବେ ସେବକ, ସୈନ୍ୟ ଓ ବାହନ ସହିତ ଏଠାରେ ଦେବରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କର।

7.67.12

इन्द्रमेवं ब्रुवाणं तं मान्धाता वाक्यमब्रवीत् ।
क्व मे शक्र प्रतिहतं शासनं पृथिवीतले ॥ ७.६७.१२ ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ଏପରି କହୁଥିବା ବେଳେ ମାନ୍ଧାତା କହିଲେ — ହେ ଶକ୍ର, ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠରେ ମୋ ଶାସନ କେଉଁଠି ପ୍ରତିହତ ହୋଇଛି?

7.67.13

तमुवाच सहस्राक्षो लवणो नाम राक्षसः ।
मधुपुत्रो मधुवने न ते ऽ ऽज्ञां कुरुते ऽनघ ॥ ७.६७.१३ ॥

ସହସ୍ରାକ୍ଷ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ନିଷ୍ପାପ, ମଧୁବନରେ ମଧୁର ପୁତ୍ର ଲବଣ ନାମକ ରାକ୍ଷସ ତୁମ ଆଜ୍ଞା ମାନୁନାହିଁ।

7.67.14

तच्छ्रुत्वा विप्रियं घोरं सहस्राक्षेण भाषितम् ।
व्रीडितो ऽवाङ्मुखो राजा व्याहर्तुं न शशाक ह ॥ ७.६७.१४ ॥

ସହସ୍ରାକ୍ଷଙ୍କ ସେହି ଅପ୍ରିୟ ଓ କଠୋର କଥା ଶୁଣି ଲଜ୍ଜିତ ଓ ମୁଖ ନଇଁଥିବା ରାଜା କିଛି କହି ପାରିଲେ ନାହିଁ।

7.67.15

आमन्त्र्य तु सहस्राक्षं ह्रिया किञ्चिदवाङ्मुखः ।
पुनरेवागमच्छ्रीमानिमं लोकं नरेश्वरः ॥ ७.६७.१५ ॥

ସହସ୍ରାକ୍ଷଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ଲଜ୍ଜାରେ ଟିକେ ମୁଖ ନଇଁ, ସେ ତେଜସ୍ୱୀ ନରେଶ୍ୱର ପୁଣି ଏହି ଲୋକକୁ ଫେରିଲେ।

7.67.16

स कृत्वा हृदये ऽमर्षं सभृत्यबलवाहनः ।
आजगाम मधोः पुत्रं वशे कर्तुमरिन्दमः ॥ ७.६७.१६ ॥

ହୃଦୟରେ କ୍ରୋଧ ଧାରଣ କରି, ଭୃତ୍ୟ, ସେନା ଓ ବାହନ ସହିତ, ଶତ୍ରୁଦମନ ସେ ମଧୁପୁତ୍ରକୁ ବଶ କରିବାକୁ ଆସିଲେ।

7.67.17

स काङ्क्षमाणो लवणं युद्धाय पुरुषर्षभः ।
दूतं सम्प्रेषयामास सकाशं लवणस्य हि ॥ ७.६७.१७ ॥

ଲବଣ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛା କରିଥିବା ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲବଣ ପାଖକୁ ଜଣେ ଦୂତ ପଠାଇଲେ।

7.67.18

स गत्वा विप्रियाण्याह बहूनि मधुनः सुतम् ।
वदन्तमेवं तं दूतं भक्षयामास राक्षसः ॥ ७.६७.१८ ॥

ସେ ଯାଇ ମଧୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅନେକ ଅପ୍ରିୟ କଥା କହିଲା; ଏହିପରି କହୁଥିବା ସେହି ଦୂତକୁ ରାକ୍ଷସ ଖାଇଦେଲା।

7.67.19

चिरायमाणे दूते तु राजा क्रोधसमन्वितः ।
अर्दयामास तद्रक्षः शरवृष्ट्या समन्ततः ॥ ७.६७.१९ ॥

ଦୂତ ବିଳମ୍ବ କଲେ କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜା ସେହି ରାକ୍ଷସକୁ ଚାରିପାଖରୁ ବାଣବର୍ଷଣରେ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।

7.67.20

ततः प्रहस्य तद्रक्षः शूलं जग्राह पाणिना ।
वधाय सानुबन्धस्य मुमोचायुधमुत्तमम् ॥ ७.६७.२० ॥

ତା'ପରେ ସେହି ରାକ୍ଷସ ହସି ହାତରେ ଶୂଳ ଧରି ଅନୁଚରଙ୍କ ସହିତ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ର ଫିଙ୍ଗିଲା।

7.67.21

तच्छूलं दीप्यमानं तु सभृत्यबलवाहनम् ।
भस्मीकृत्वा नृपं भूयो लवणस्यागमत्करम् ॥ ७.६७.२१ ॥

ସେହି ଜଳୁଥିବା ଶୂଳ ଭୃତ୍ୟ, ସୈନ୍ୟ ଓ ବାହନ ସହିତ ରାଜାଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କରି ପୁଣି ଲବଣଙ୍କ ହାତକୁ ଫେରିଆସିଲା।

7.67.22

एवं स राजा सुमहान्हतः सबलवाहनः ।
शूलस्य तु बलं सौम्य अप्रमेयमनुत्तमम् ॥ ७.६७.२२ ॥

ଏହିପରି ସେ ମହାନ ରାଜା ସୈନ୍ୟ ଓ ବାହନ ସହିତ ନିହତ ହେଲା। ହେ ସୌମ୍ୟ, ସେହି ଶୂଳର ବଳ ଅପରିମେୟ ଓ ଅନୁପମ ଥିଲା।

7.67.23

श्वः प्रभाते तु लवणं वधिष्यसि न संशयः ।
अगृहीतायुधं क्षिप्रं ध्रुवो हि विजयस्तव ॥ ७.६७.२३ ॥

ଆସନ୍ତାକାଲି ପ୍ରଭାତରେ ତୁମେ ଲବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଅସ୍ତ୍ର ନ ଧରି ମଧ୍ୟ ତୁମର ଜୟ ନିଶ୍ଚିତ।

7.67.24

लोकानां स्वस्ति चैव स्यात्कृते कर्मणि च त्वया ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं लवणस्य दुरात्मनः ॥ ७.६७.२४ ॥

ତୁମେ ସେହି କର୍ମ କଲେ ଲୋକମାନଙ୍କର କଲ୍ୟାଣ ମଧ୍ୟ ହେବ। ଦୁରାତ୍ମା ଲବଣ ବିଷୟରେ ଏ ସବୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି।

7.67.25

शूलस्य च बलं घोरमप्रमेयं नरर्षभ ।
विनाशश्चैव मान्धातुर्यत्तेनाभूच्च पार्थिव ॥ ७.६७.२५ ॥

ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୂଳର ବଳ ଭୟଙ୍କର ଓ ଅପ୍ରମେୟ; ତାହାଦ୍ୱାରା ପାର୍ଥିବ ମାନ୍ଧାତାଙ୍କର ବିନାଶ ଘଟିଥିଲା।

7.67.26

त्वं श्वः प्रभाते लवणं महात्मन्वधिष्यसे नात्र तु संशयो मे ।
शूलं विना निर्गतमामिषार्थे ध्रुवो जयस्ते भविता नरेन्द्र ॥ ७.६७.२६ ॥

ହେ ମହାତ୍ମନ୍, ଆସନ୍ତା କାଲି ପ୍ରଭାତରେ ତୁମେ ଲବଣକୁ ବଧ କରିବ, ଏଥିରେ ମୋର ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମାଂସ ପାଇଁ ବାହାରିଥିବା ସେ ଶୂଳ ବିନା ଯାଇଛି; ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ।