వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.67.1
अथ रात्र्यां प्रवृत्तायां शत्रुघ्नो भृगुनन्दनम् ।
पप्रच्छ च्यवनं विप्रं लवणस्य यथा बलम् ॥ ७.६७.१ ॥
రాత్రి ఆరంభమైనప్పుడు, శత్రుఘ్నుడు భృగువంశీయుడైన బ్రాహ్మణుడు చ్యవనుని అడిగాడు — లవణుని బలం ఎలాంటిదని.
7.67.2
शूलस्य च बलं ब्रह्मन्के च पूर्वं विनाशिताः ।
अनेन शूलमुख्येन द्वन्द्वयुद्धमुपागताः ॥ ७.६७.२ ॥
బ్రాహ్మణుడా! శూలం బలం ఎలాంటిది? దానితో ద్వంద్వయుద్ధానికి వచ్చి ఇంతకుముందు నశించినవారెవరు?
7.67.3
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शत्रुघ्नस्य महात्मनः ।
प्रत्युवाच महातेजाश्च्यवनो रघुनन्दनम् ॥ ७.६७.३ ॥
మహాత్ముడైన శత్రుఘ్నుని ఆ మాటలు విని, మహాతేజస్వి అయిన చ్యవనుడు రఘునందనునికి బదులిచ్చాడు.
7.67.4
असङ्ख्येयानि कर्माणि यान्यस्य रघुनन्दन ।
इक्ष्वाकुवंशप्रभवे यद्वृत्तं तच्छृणष्व मे ॥ ७.६७.४ ॥
రఘునందనా! అతని కర్మలు లెక్కకు మించినవి. ఇక్ష్వాకు వంశంలో జరిగినదాన్ని నా నుండి వినుము.
7.67.5
अयोध्यायां पुरा राजा युवनाश्वसुतो बली ।
मान्धातेति स विख्यातस्त्रिषु लोकेषु वीर्यवान् ॥ ७.६७.५ ॥
పూర్వం అయోధ్యలో యువనాశ్వుని కుమారుడు, బలవంతుడైన మాంధాత అనే రాజు ఉండేవాడు; ముల్లోకాలలో పరాక్రమవంతుడిగా ప్రసిద్ధుడు.
7.67.6
स कृत्वा पृथिवीं कृत्स्नां शासने पृथिवीपतिः ।
सुरलोकमितो जेतुमुद्योगमकरोन्नृपः ॥ ७.६७.६ ॥
ఆ భూపతి భూమినంతటిని తన పాలనలోకి తెచ్చి, ఇక్కడినుండి దేవలోకాన్ని జయించడానికి ప్రయత్నం చేశాడు.
7.67.7
इन्द्रस्य च भयं तीव्रं सुराणां च महात्मनाम् ।
मान्धातरि कृतोद्योगे देवलोकजिगीषया ॥ ७.६७.७ ॥
మాంధాతృడు దేవలోకాన్ని జయించాలనే కోరికతో ప్రయత్నం ప్రారంభించగా ఇంద్రునికి, మహాత్ములైన దేవతలకు తీవ్రమైన భయం కలిగింది.
7.67.8
अर्धासनेन शक्रस्य राज्यार्धेन च पार्थिवः ।
वन्द्यमानः सुरगणैः प्रतिज्ञामध्यरोहत ॥ ७.६७.८ ॥
ఇంద్రుని అర్ధాసనాన్ని, అర్ధరాజ్యాన్ని పొంది, దేవగణాలచే నమస్కరింపబడుతూ ఆ రాజు తన ప్రతిజ్ఞలో నిలిచాడు.
7.67.9
तस्य पापमभिप्रायं विदित्वा पाकशासनः ।
सान्त्वपूर्वमिदं वाक्यमुवाच युवनाश्वजम् ॥ ७.६७.९ ॥
అతని పాపపు అభిప్రాయాన్ని తెలుసుకొని పాకశాసనుడైన ఇంద్రుడు సాంత్వనంగా యువనాశ్వుని కుమారునితో ఈ మాట చెప్పాడు.
7.67.10
राजा त्वं मानुषे लोके न तावत्पुरुषर्षभ ।
अकृत्वा पृथिवीं वश्यां देवराज्यमिहेच्छसि ॥ ७.६७.१० ॥
పురుషశ్రేష్ఠా, నీవు ఇంకా మానవ లోకానికి రాజువే; భూమిని వశపరచుకోకుండానే ఇక్కడ దేవరాజ్యాన్ని కోరుతున్నావు.
7.67.11
यदि वीर समग्रा ते मेदिनी निखिला वशे ।
देवराज्यं कुरुष्वेह सभृत्यबलवाहनः ॥ ७.६७.११ ॥
వీరా, సమస్త భూమి నీ వశంలో ఉంటే, సేవకులు, సేన, వాహనాలతో ఇక్కడ దేవరాజ్యాన్ని స్థాపించు.
7.67.12
इन्द्रमेवं ब्रुवाणं तं मान्धाता वाक्यमब्रवीत् ।
क्व मे शक्र प्रतिहतं शासनं पृथिवीतले ॥ ७.६७.१२ ॥
ఇంద్రుడు ఇలా చెప్పగా మాంధాతృడు ఇలా అన్నాడు — శక్రా, భూతలంలో నా శాసనం ఎక్కడ అడ్డగించబడింది?
7.67.13
तमुवाच सहस्राक्षो लवणो नाम राक्षसः ।
मधुपुत्रो मधुवने न ते ऽ ऽज्ञां कुरुते ऽनघ ॥ ७.६७.१३ ॥
సహస్రాక్షుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు: ఓ నిర్దోషీ, మధువనంలో మధువు కుమారుడైన లవణుడనే రాక్షసుడు నీ ఆజ్ఞను పాటించడం లేదు.
7.67.14
तच्छ्रुत्वा विप्रियं घोरं सहस्राक्षेण भाषितम् ।
व्रीडितो ऽवाङ्मुखो राजा व्याहर्तुं न शशाक ह ॥ ७.६७.१४ ॥
సహస్రాక్షుడు చెప్పిన ఆ అప్రియమైన, కఠినమైన మాటలు విని, సిగ్గుపడి, తలవంచిన రాజు మాట్లాడలేకపోయాడు.
7.67.15
आमन्त्र्य तु सहस्राक्षं ह्रिया किञ्चिदवाङ्मुखः ।
पुनरेवागमच्छ्रीमानिमं लोकं नरेश्वरः ॥ ७.६७.१५ ॥
సహస్రాక్షుని వద్ద సెలవు తీసుకొని, సిగ్గుతో కొంచెం తలవంచిన ఆ తేజోవంతుడైన రాజు మళ్ళీ ఈ లోకానికి తిరిగి వచ్చాడు.
7.67.16
स कृत्वा हृदये ऽमर्षं सभृत्यबलवाहनः ।
आजगाम मधोः पुत्रं वशे कर्तुमरिन्दमः ॥ ७.६७.१६ ॥
హృదయంలో కోపాన్ని నింపుకొని, సేవకులు, సేన, వాహనాలతో కూడిన ఆ శత్రుదమనుడు మధువు కుమారుడిని అధీనంలోకి తెచ్చుకోవడానికి వెళ్ళాడు.
7.67.17
स काङ्क्षमाणो लवणं युद्धाय पुरुषर्षभः ।
दूतं सम्प्रेषयामास सकाशं लवणस्य हि ॥ ७.६७.१७ ॥
లవణునితో యుద్ధం కోరుకున్న ఆ పురుషోత్తముడు లవణుని వద్దకు ఒక దూతను పంపాడు.
7.67.18
स गत्वा विप्रियाण्याह बहूनि मधुनः सुतम् ।
वदन्तमेवं तं दूतं भक्षयामास राक्षसः ॥ ७.६७.१८ ॥
అతను వెళ్లి మధువు కుమారునితో అనేక అప్రియమైన మాటలు చెప్పాడు; ఈ విధంగా మాట్లాడుతున్న ఆ దూతను రాక్షసుడు తినేశాడు.
7.67.19
चिरायमाणे दूते तु राजा क्रोधसमन्वितः ।
अर्दयामास तद्रक्षः शरवृष्ट्या समन्ततः ॥ ७.६७.१९ ॥
దూత ఆలస్యం చేయగా రాజు కోపంతో నిండిపోయి, ఆ రాక్షసుడిని అన్ని వైపులా బాణవర్షంతో బాధించాడు.
7.67.20
ततः प्रहस्य तद्रक्षः शूलं जग्राह पाणिना ।
वधाय सानुबन्धस्य मुमोचायुधमुत्तमम् ॥ ७.६७.२० ॥
అప్పుడు ఆ రాక్షసుడు నవ్వి, చేతిలో శూలాన్ని పట్టి, అనుచరులతో సహా ఆ రాజును సంహరించడానికి ఉత్తమ ఆయుధాన్ని ప్రయోగించాడు.
7.67.21
तच्छूलं दीप्यमानं तु सभृत्यबलवाहनम् ।
भस्मीकृत्वा नृपं भूयो लवणस्यागमत्करम् ॥ ७.६७.२१ ॥
ఆ మండుతున్న శూలం సేవకులు, సైన్యం, వాహనాలతో సహా రాజును భస్మం చేసి, మళ్లీ లవణుడి చేతికే తిరిగివచ్చింది.
7.67.22
एवं स राजा सुमहान्हतः सबलवाहनः ।
शूलस्य तु बलं सौम्य अप्रमेयमनुत्तमम् ॥ ७.६७.२२ ॥
ఈ విధంగా ఆ మహారాజు తన సైన్యం, వాహనాలతో సహా హతమయ్యాడు. ఓ సౌమ్యుడా, ఆ శూలం యొక్క బలం అపారమైనది, అసమానమైనది.
7.67.23
श्वः प्रभाते तु लवणं वधिष्यसि न संशयः ।
अगृहीतायुधं क्षिप्रं ध्रुवो हि विजयस्तव ॥ ७.६७.२३ ॥
రేపు ఉదయం నువ్వు లవణుడిని సంహరిస్తావు, ఇందులో సందేహం లేదు. ఆయుధం పట్టకపోయినా నీకు త్వరగా విజయం ఖాయం.
7.67.24
लोकानां स्वस्ति चैव स्यात्कृते कर्मणि च त्वया ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं लवणस्य दुरात्मनः ॥ ७.६७.२४ ॥
నువ్వు ఆ కార్యం చేస్తే లోకాలకు శుభమూ కలుగుతుంది. దురాత్ముడైన లవణుని గురించి ఇవన్నీ నీకు చెప్పాను.
7.67.25
शूलस्य च बलं घोरमप्रमेयं नरर्षभ ।
विनाशश्चैव मान्धातुर्यत्तेनाभूच्च पार्थिव ॥ ७.६७.२५ ॥
నరశ్రేష్ఠా, శూలపు బలం భయంకరమైనది, అపరిమితమైనది; దాని వల్లనే పార్థివుడైన మాంధాతకు వినాశం కలిగింది.
7.67.26
त्वं श्वः प्रभाते लवणं महात्मन्वधिष्यसे नात्र तु संशयो मे ।
शूलं विना निर्गतमामिषार्थे ध्रुवो जयस्ते भविता नरेन्द्र ॥ ७.६७.२६ ॥
మహాత్మా, రేపు ప్రభాతంలో నీవు లవణుని వధిస్తావు; ఇందులో నాకు సందేహం లేదు. మాంసం కోసం వెళ్లిన అతడు శూలం లేకుండానే బయలుదేరాడు; నరేంద్రా, నీకు విజయం నిశ్చయం.