ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.71.1
ततो द्वादशमे वर्षे शत्रघ्नो रामपालिताम् ।
अयोध्यां चकमे गन्तुमल्पभृत्यबलानुगः ॥ ७.७१.१ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷରେ, ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଳିତ ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସାମାନ୍ୟ ଭୃତ୍ୟ ଓ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ।
7.71.2
ततो मन्त्रिपुरोगांश्च बलमुख्यान्निवर्त्य च ।
जगाम हयमुख्यैश्च रथानां च शतेन सः ॥ ७.७१.२ ॥
ତା'ପରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପ୍ରଧାନ ସେନାପତିମାନଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଇ, ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱ ଓ ଶହେ ରଥ ସହିତ ସେ ଗଲେ।
7.71.3
स गत्वा गणितान्वासान्सप्ताष्टौ रघुनन्दनः ।
वाल्मीक्याश्रममागत्य वासं चक्रे महायशाः ॥ ७.७१.३ ॥
ରଘୁନନ୍ଦନ ସେହି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ସାତ-ଆଠଟି ପଡ଼ାଅ ପାର ହୋଇ ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ବାସ କଲେ।
7.71.4
सो ऽभिवाद्य ततः पादौ वाल्मीकेः पुरुषर्षभः ।
पाद्यमर्ध्यं तथातिथ्यं जग्राह मुनिहस्ततः ॥ ७.७१.४ ॥
ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଚରଣରେ ପ୍ରଣାମ କରି, ମୁନିଙ୍କ ହାତରୁ ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଆତିଥ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
7.71.5
बहुरूपाः सुमधुराः कथास्तत्र सहस्रशः ।
कथयामास स मुनिः शत्रुघ्नाय महात्मने ॥ ७.७१.५ ॥
ସେଠାରେ ସେହି ମୁନି ମହାତ୍ମା ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ଅନେକ ରୂପର, ଅତି ମଧୁର ହଜାର ହଜାର କଥା କହିଲେ।
7.71.6
उवाच च मुनिर्वाक्यं लवणस्य वधाश्रितम् ।
सुदुष्करं कृतं कर्म लवणं निघ्नता त्वया ॥ ७.७१.६ ॥
ଏବଂ ମୁନି ଲବଣଙ୍କ ବଧ ବିଷୟରେ ଏହିପରି କହିଲେ: "ଲବଣଙ୍କୁ ବଧ କରି ତୁମେ ଅତି ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିଛ।"
7.71.7
बहवः पार्थिवाः सौम्य हताः सबलवाहनाः ।
लवणेन महाबाहो युध्यमाना महाबलाः ॥ ७.७१.७ ॥
ହେ ସୌମ୍ୟ, ହେ ମହାବାହୁ! ଲବଣ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଅନେକ ମହାବଳୀ ରାଜା ସେନା ଓ ବାହନ ସହିତ ହତ ହେଲେ।
7.71.8
स त्वया निहतः पापो लीलया पुरुषर्षभ ।
जगतश्च भयं तत्र प्रशान्तं तव तेजसा ॥ ७.७१.८ ॥
ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସେହି ପାପୀକୁ ତୁମେ ଲୀଳାରେ ବଧ କଲ; ତୁମ ତେଜରେ ଜଗତର ଭୟ ସେଠାରେ ଶାନ୍ତ ହେଲା।
7.71.9
रावणस्य वधो घोरो यत्नेन महता कृतः ।
इदं तु सुमहत्कर्म त्वया कृतमयत्नतः ॥ ७.७१.९ ॥
ରାବଣ ବଧ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା ଏବଂ ମହାନ ଯତ୍ନରେ ସାଧିତ ହୋଇଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଏହି ଅତି ମହାନ କର୍ମ ତୁମେ ବିନା ଯତ୍ନରେ କଲ।
7.71.10
प्रीतिश्चास्मिन्परा जाता देवानां लवणे हते ।
भूतानां चैव सर्वेषां जगतश्च प्रियं कृतम् ॥ ७.७१.१० ॥
ଲବଣ ହତ ହେବାରୁ ଦେବତାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଜଗତର ତୁମେ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କଲ।
7.71.11
तच्च युद्धं मया दृष्टं यथावत्पुरुषर्षभ ।
सभायां वासवस्याथ उपविष्टेन राघव ॥ ७.७१.११ ॥
ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ରାଘବ! ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଭାରେ ବସିଥିବା ସମୟରେ ମୁଁ ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଯଥାବତ୍ ଦେଖିଥିଲି।
7.71.12
ममापि परमा प्रीतिर्हृदि शत्रुघ्न वर्तते ।
उपाघ्रास्यामि ते मूर्ध्नि स्नेहस्यैषा परा गतिः ॥ ७.७१.१२ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ! ମୋ ହୃଦୟରେ ମଧ୍ୟ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଅଛି। ମୁଁ ତୁମ ମସ୍ତକ ଆଘ୍ରାଣ କରିବି; ସ୍ନେହର ପରମ ଗତି ଏହି।
7.71.13
इत्युक्त्वा मूर्ध्नि शत्रुघ्नमुपाघ्राय महामुनिः ।
आतिथ्यमकरोत्तस्य ये च तस्य पदानुगाः ॥ ७.७१.१३ ॥
ଏହା କହି ମହାମୁନି ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ମସ୍ତକ ଆଘ୍ରାଣ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଓ ତାଙ୍କ ଅନୁଚରମାନଙ୍କର ଆତିଥ୍ୟ କଲେ।
7.71.14
स भुक्तवान्नरश्रेष्ठो गीतमाधुर्यमुत्तमम् ।
शुश्राव रामचरितं तस्मिन्काले यथाकृमम् ॥ ७.७१.१४ ॥
ଭୋଜନ ପରେ ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ସମୟରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ଉତ୍ତମ ଗୀତର ମଧୁରତାରେ ରାମଚରିତ ଶୁଣିଲେ।
7.71.15
तन्त्रीलयसमायुक्तं त्रिस्थानकरणान्वितम् ।
संस्कृतं लक्षणोपेतं समतालसमन्वितम् ।
शुश्राव रामचरितं तस्मिन्काले पुरा कृतम् ॥ ७.७१.१५ ॥
ତନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଲୟ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ତିନି ସ୍ଥାନ ଓ କରଣରେ ସଂଯୁକ୍ତ, ସଂସ୍କୃତ, ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ, ସମତାଳ ସହିତ ଯୁକ୍ତ — ସେହି ସମୟରେ ପୂର୍ବେ ରଚିତ ରାମଚରିତ ସେ ଶୁଣିଲେ।
7.71.16
तान्यक्षराणि सत्यानि यथावृत्तानि पूर्वशः ।
श्रुत्वा पुरुषशार्दूलो विसञ्ज्ञो बाष्पलोचनः ॥ ७.७१.१६ ॥
ପୂର୍ବରେ ଘଟିଥିବା ଭଳି କ୍ରମାନୁସାରେ ସେହି ସତ୍ୟ ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକ ଶୁଣି ସେହି ପୁରୁଷଶାର୍ଦୂଳ ଚେତନାହୀନ ପରି ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଆଖି ଅଶ୍ରୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
7.71.17
स मुहूर्तमिवासञ्ज्ञो विनिःश्वस्य मुहुर्मुहुः ।
तस्मिन् गीते यथावृत्तं वर्तमानमिवाशृणोत् ॥ ७.७१.१७ ॥
ସେ କ୍ଷଣେ ଚେତନାହୀନ ପରି ହେଲେ, ବାରମ୍ବାର ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ, ଏବଂ ସେହି ଗୀତରେ ଯେପରି ଘଟିଥିଲା ସେପରି ବର୍ତ୍ତମାନ ଘଟୁଥିବା ଭଳି ଶୁଣିଲେ।
7.71.18
पदानुगाश्च ये राज्ञस्तां श्रुत्वा गीतिसम्पदम् ।
अवाङ्मुखाश्च दीनाश्च ह्याश्चर्यमिति चाब्रुवन् ॥ ७.७१.१८ ॥
ରାଜାଙ୍କ ଯେଉଁ ଅନୁଚରମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସେହି ଗୀତସମ୍ପଦ ଶୁଣି, ମୁହଁ ତଳକୁ କରି, ଦୀନ ହୋଇ 'ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ!' ବୋଲି କହିଲେ।
7.71.19
परस्परं च ये तत्र सैनिकाः सम्बभाषिरे ।
किमिदं क्व च वर्तामः किमेतत्स्वप्नदर्शनम् ॥ ७.७१.१९ ॥
ସେଠାରେ ଥିବା ସୈନିକମାନେ ପରସ୍ପର ସହ କହିଲେ: ଏ କ'ଣ? ଆମେ କେଉଁଠି ଅଛୁ? ଏହା କି ସ୍ୱପ୍ନ ଦର୍ଶନ?
7.71.20
अर्थो यो नः पुरा दृष्टस्तमाश्रमपदे पुनः ।
शृणुमः किमिदं स्वप्नो गीतबन्धं श्रियो भवेत् ॥ ७.७१.२० ॥
ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ଦେଖିଥିବା ସେ ବିଷୟକୁ ଆଶ୍ରମରେ ପୁଣି ଶୁଣୁଛୁ; ଏହା କ'ଣ ସ୍ୱପ୍ନ, ନା ଶୋଭାମୟ ଗୀତବନ୍ଧ?
7.71.21
विस्मयं ते परं गत्वा शत्रुघ्नमिदमब्रुवन् ।
साधु पृच्छ नरश्रेष्ठ वाल्मीकिं मुनिपुङ्गवम् ॥ ७.७१.२१ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ପଚାରନ୍ତୁ।
7.71.22
शत्रुघ्नस्त्वब्रवीत्सर्वान्कौतूहलसमन्वितान् ।
सैनिका न क्षमो ऽस्माकं परिप्रष्टुमिहेदृशः ॥ ७.७१.२२ ॥
କିନ୍ତୁ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ କୌତୂହଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ତ ସୈନିକଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ସୈନିକଗଣ, ଏଠାରେ ଏପରି ପଚାରିବା ଆମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
7.71.23
आश्चर्याणि बहूनीह भवन्त्यस्याश्रमे मुनेः ।
न तु कौतूहलाद्युक्तमन्वेष्टुं तं महामुनिम् ॥ ७.७१.२३ ॥
ଏହି ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଏଠାରେ ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟେ; କିନ୍ତୁ କେବଳ କୌତୂହଳବଶତଃ ସେହି ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
7.71.24
एवं तद्वाक्यमुक्त्वा च सैनिकान्रघुनन्दनः ।
अभिवाद्य महर्षिं तं स्वं निवेशं ययौ तदा ॥ ७.७१.२४ ॥
ଏହିପରି ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ସେହି ବାକ୍ୟ କହି, ରଘୁନନ୍ଦନ ସେହି ମହର୍ଷିଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କରି ସେତେବେଳେ ନିଜ ନିବାସକୁ ଚାଲିଗଲେ।