వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.71.1
ततो द्वादशमे वर्षे शत्रघ्नो रामपालिताम् ।
अयोध्यां चकमे गन्तुमल्पभृत्यबलानुगः ॥ ७.७१.१ ॥
అప్పుడు పన్నెండవ సంవత్సరంలో, రాముడు పాలిస్తున్న అయోధ్యకు వెళ్లాలని శత్రుఘ్నుడు కోరాడు; కొద్దిమంది సేవకులు, సైనికులతో అనుసరించాడు.
7.71.2
ततो मन्त्रिपुरोगांश्च बलमुख्यान्निवर्त्य च ।
जगाम हयमुख्यैश्च रथानां च शतेन सः ॥ ७.७१.२ ॥
అప్పుడు మంత్రులను, సేనాధిపతులను వెనక్కి పంపి, ముఖ్యమైన గుర్రాలు, వంద రథాలతో అతడు వెళ్లాడు.
7.71.3
स गत्वा गणितान्वासान्सप्ताष्टौ रघुनन्दनः ।
वाल्मीक्याश्रममागत्य वासं चक्रे महायशाः ॥ ७.७१.३ ॥
రఘువంశానందుడు, మహాయశస్వి అయిన ఆయన ఏడెనిమిది విడిది స్థలాలు దాటి వాల్మీకి ఆశ్రమానికి చేరి అక్కడ నివసించాడు.
7.71.4
सो ऽभिवाद्य ततः पादौ वाल्मीकेः पुरुषर्षभः ।
पाद्यमर्ध्यं तथातिथ्यं जग्राह मुनिहस्ततः ॥ ७.७१.४ ॥
ఆ పురుషశ్రేష్ఠుడు వాల్మీకి పాదాలకు నమస్కరించి, మునిహస్తం నుండి పాద్యం, అర్ఘ్యం, అతిథి సత్కారం స్వీకరించాడు.
7.71.5
बहुरूपाः सुमधुराः कथास्तत्र सहस्रशः ।
कथयामास स मुनिः शत्रुघ्नाय महात्मने ॥ ७.७१.५ ॥
అక్కడ ఆ మునియే మహాత్ముడైన శత్రుఘ్నునికి అనేక రూపాలుగల, అత్యంత మధురమైన వేలాది కథలు చెప్పాడు.
7.71.6
उवाच च मुनिर्वाक्यं लवणस्य वधाश्रितम् ।
सुदुष्करं कृतं कर्म लवणं निघ्नता त्वया ॥ ७.७१.६ ॥
ముని లవణుని వధకు సంబంధించిన మాటలు పలికాడు: "లవణుని సంహరించిన నీవు అత్యంత కష్టమైన కార్యాన్ని చేశావు."
7.71.7
बहवः पार्थिवाः सौम्य हताः सबलवाहनाः ।
लवणेन महाबाहो युध्यमाना महाबलाः ॥ ७.७१.७ ॥
సౌమ్యుడా, మహాబాహుడా! లవణునితో యుద్ధం చేసిన అనేకమంది మహాబలురైన రాజులు, సైన్యాలు వాహనాలతో సహా హతమయ్యారు.
7.71.8
स त्वया निहतः पापो लीलया पुरुषर्षभ ।
जगतश्च भयं तत्र प्रशान्तं तव तेजसा ॥ ७.७१.८ ॥
పురుషోత్తమా! ఆ పాపిని నువ్వు లీలగా సంహరించావు; నీ తేజస్సుతో లోకభయం అక్కడే శాంతించింది.
7.71.9
रावणस्य वधो घोरो यत्नेन महता कृतः ।
इदं तु सुमहत्कर्म त्वया कृतमयत्नतः ॥ ७.७१.९ ॥
రావణ వధ భయంకరమైనది, గొప్ప ప్రయత్నంతో జరిగింది; కానీ ఈ అతి మహత్తర కార్యాన్ని నువ్వు ప్రయత్నం లేకుండానే చేశావు.
7.71.10
प्रीतिश्चास्मिन्परा जाता देवानां लवणे हते ।
भूतानां चैव सर्वेषां जगतश्च प्रियं कृतम् ॥ ७.७१.१० ॥
లవణుడు హతమవగానే దేవతలకు మహదానందం కలిగింది; సమస్త ప్రాణులకు, లోకానికి నువ్వు ప్రియాన్ని కలిగించావు.
7.71.11
तच्च युद्धं मया दृष्टं यथावत्पुरुषर्षभ ।
सभायां वासवस्याथ उपविष्टेन राघव ॥ ७.७१.११ ॥
పురుషోత్తమా, రాఘవా! ఇంద్రుని సభలో కూర్చున్నప్పుడు ఆ యుద్ధాన్ని నేను యథాతథంగా చూశాను.
7.71.12
ममापि परमा प्रीतिर्हृदि शत्रुघ्न वर्तते ।
उपाघ्रास्यामि ते मूर्ध्नि स्नेहस्यैषा परा गतिः ॥ ७.७१.१२ ॥
శత్రుఘ్నా! నా హృదయంలో కూడా పరమానందం ఉంది. నీ తలను ముద్దాడుతాను; ప్రేమకు ఇదే పరమ మార్గం.
7.71.13
इत्युक्त्वा मूर्ध्नि शत्रुघ्नमुपाघ्राय महामुनिः ।
आतिथ्यमकरोत्तस्य ये च तस्य पदानुगाः ॥ ७.७१.१३ ॥
ఇలా చెప్పి, మహాముని శత్రుఘ్నుని శిరస్సును ముద్దాడి, ఆయనకు మరియు ఆయన అనుచరులకు ఆతిథ్యం ఇచ్చాడు.
7.71.14
स भुक्तवान्नरश्रेष्ठो गीतमाधुर्यमुत्तमम् ।
शुश्राव रामचरितं तस्मिन्काले यथाकृमम् ॥ ७.७१.१४ ॥
భోజనం చేసిన ఆ నరశ్రేష్ఠుడు, ఆ సమయంలో క్రమపద్ధతిలో, గానం యొక్క ఉత్తమ మాధుర్యంతో రాముని చరిత్రను విన్నాడు.
7.71.15
तन्त्रीलयसमायुक्तं त्रिस्थानकरणान्वितम् ।
संस्कृतं लक्षणोपेतं समतालसमन्वितम् ।
शुश्राव रामचरितं तस्मिन्काले पुरा कृतम् ॥ ७.७१.१५ ॥
తంత్రి, లయలతో కూడినది, మూడు స్థానాలు మరియు కరణాలతో అమరినది, సంస్కృతమైనది, లక్షణాలతో కూడినది, సమతాళంతో కూడినది — ఆ సమయంలో పూర్వం రచించిన రాముని చరిత్రను ఆయన విన్నాడు.
7.71.16
तान्यक्षराणि सत्यानि यथावृत्तानि पूर्वशः ।
श्रुत्वा पुरुषशार्दूलो विसञ्ज्ञो बाष्पलोचनः ॥ ७.७१.१६ ॥
పూర్వం జరిగిన విధంగా క్రమంగా ఉన్న ఆ సత్య అక్షరాలను విని, ఆ పురుషశార్దూలుడు స్పృహ తప్పినట్లై, కన్నీటితో నిండిన కన్నులు కలవాడయ్యాడు.
7.71.17
स मुहूर्तमिवासञ्ज्ञो विनिःश्वस्य मुहुर्मुहुः ।
तस्मिन् गीते यथावृत्तं वर्तमानमिवाशृणोत् ॥ ७.७१.१७ ॥
ఆయన ఒక క్షణం సొమ్మసిల్లినట్లయ్యాడు; మళ్లీ మళ్లీ నిట్టూర్చాడు; ఆ గీతంలో జరిగినట్లే ప్రస్తుతం జరుగుతున్నట్లుగా వినసాగాడు.
7.71.18
पदानुगाश्च ये राज्ञस्तां श्रुत्वा गीतिसम्पदम् ।
अवाङ्मुखाश्च दीनाश्च ह्याश्चर्यमिति चाब्रुवन् ॥ ७.७१.१८ ॥
రాజు యొక్క అనుచరులు ఆ గీత సంపదను విని, ముఖం దించుకొని, దీనంగా 'ఆశ్చర్యం!' అని అన్నారు.
7.71.19
परस्परं च ये तत्र सैनिकाः सम्बभाषिरे ।
किमिदं क्व च वर्तामः किमेतत्स्वप्नदर्शनम् ॥ ७.७१.१९ ॥
అక్కడున్న సైనికులు ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకున్నారు: ఇది ఏమిటి? మనం ఎక్కడ ఉన్నాము? ఇది కల దర్శనమా?
7.71.20
अर्थो यो नः पुरा दृष्टस्तमाश्रमपदे पुनः ।
शृणुमः किमिदं स्वप्नो गीतबन्धं श्रियो भवेत् ॥ ७.७१.२० ॥
పూర్వం మనం చూసిన ఆ విషయాన్ని ఆశ్రమంలో మళ్ళీ వింటున్నాం; ఇది కలా, లేక శోభాయుతమైన గీతబంధమా?
7.71.21
विस्मयं ते परं गत्वा शत्रुघ्नमिदमब्रुवन् ।
साधु पृच्छ नरश्रेष्ठ वाल्मीकिं मुनिपुङ्गवम् ॥ ७.७१.२१ ॥
అత్యంత విస్మయం పొంది వారు శత్రుఘ్నుడితో ఇలా అన్నారు: నరశ్రేష్ఠుడా, మునిపుంగవుడైన వాల్మీకిని బాగుగా అడగండి.
7.71.22
शत्रुघ्नस्त्वब्रवीत्सर्वान्कौतूहलसमन्वितान् ।
सैनिका न क्षमो ऽस्माकं परिप्रष्टुमिहेदृशः ॥ ७.७१.२२ ॥
అయితే శత్రుఘ్నుడు కుతూహలంతో నిండిన సైనికులందరితో ఇలా అన్నాడు: సైనికులారా, ఇక్కడ ఇలాంటి ప్రశ్నలు అడగడం మనకు తగదు.
7.71.23
आश्चर्याणि बहूनीह भवन्त्यस्याश्रमे मुनेः ।
न तु कौतूहलाद्युक्तमन्वेष्टुं तं महामुनिम् ॥ ७.७१.२३ ॥
ఈ ముని ఆశ్రమంలో ఇక్కడ ఎన్నో అద్భుతాలు జరుగుతుంటాయి; కానీ కేవలం కుతూహలంతో ఆ మహాముని కోసం వెతకడం తగదు.
7.71.24
एवं तद्वाक्यमुक्त्वा च सैनिकान्रघुनन्दनः ।
अभिवाद्य महर्षिं तं स्वं निवेशं ययौ तदा ॥ ७.७१.२४ ॥
ఈ విధంగా సైనికులకు ఆ మాటలు చెప్పి, రఘునందనుడు ఆ మహర్షికి అభివాదం చేసి, అప్పుడు తన నివాసానికి వెళ్ళాడు.