వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.73.1
प्रस्थाप्य तु स शत्रुघ्नं भ्रातृभ्यां सह राघवः ।
प्रमुमोद सुखी राज्यं धर्मेण परिपालयन् ॥ ७.७३.१ ॥
శత్రుఘ్నుడిని సోదరులతో పంపి, రాఘవుడు ధర్మంగా రాజ్యాన్ని పాలిస్తూ సుఖంగా ఆనందించాడు.
7.73.2
ततः कतिपयाहःसु वृद्धो जानपदो द्विजः ।
मृतं बालमुपादाय राजद्वारमुपागमत् ॥ ७.७३.२ ॥
కొన్ని రోజుల తర్వాత, ఒక వృద్ధ గ్రామవాసి బ్రాహ్మణుడు మృతిచెందిన బాలుడిని ఎత్తుకొని రాజద్వారానికి వచ్చాడు.
7.73.3
रुदन्बहुविधा वाचः स्नेहदुःखसमन्विताः ।
असकृत्पुत्र पुत्रेति वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.७३.३ ॥
స్నేహం, దుఃఖంతో నిండి, బహువిధాలుగా ఏడుస్తూ, "పుత్రా! పుత్రా!" అని మళ్లీ మళ్లీ అన్నాడు.
7.73.4
किं नु मे दुष्कृतं कर्म पुरा देहान्तरे कृतम् ।
यदहं पुत्रमेकं त्वां पश्यामि निधनं गतम् ॥ ७.७३.४ ॥
పూర్వ జన్మలో నేను చేసిన ఏ పాప కర్మ ఇది? నా ఏకైక కుమారుడా, నువ్వు మరణించినట్లు నేను చూస్తున్నాను.
7.73.5
अप्राप्तयौवनं बालं पञ्चवर्षसहस्रकम् ।
अकाले कालमापन्नं मम दुःखाय पुत्रक ॥ ७.७३.५ ॥
యౌవనం రాని బాలుడా, అకాలంలో మృత్యువును పొందావు; నా దుఃఖానికి కారణమయ్యావు, కుమారా!
7.73.6
अल्पैरहोभिर्निधनं गमिष्यामि न संशयः ।
अहं च जननी चैव तव शोकेन पुत्रक ॥ ७.७३.६ ॥
కొద్ది రోజుల్లోనే నేను కూడా మరణిస్తాను, సందేహం లేదు; నీ తల్లి కూడా నీ శోకంతో, కుమారా.
7.73.7
न स्मराम्यनृतं ह्युक्तं न च हिंसां स्मराम्यहम् ।
सर्वेषां प्राणिनां पापं कृतं नैव स्मराम्यहम् ॥ ७.७३.७ ॥
నేను ఎప్పుడూ అసత్యం పలికినట్లు గుర్తులేదు, హింస చేసినట్లూ గుర్తులేదు. ఏ ప్రాణికీ పాపం చేసినట్లు నాకు జ్ఞాపకం లేదు.
7.73.8
केनाद्य दुष्कृतेनायं बाल एव ममात्मजः ।
अकृत्वा पितृकार्याणि गतो वैवस्वतक्षयम् ॥ ७.७३.८ ॥
ఏ దుష్కర్మ వల్ల ఈ రోజు నా ఈ చిన్న కుమారుడు, పితృకార్యాలు చేయకుండానే యమలోకానికి వెళ్ళిపోయాడు?
7.73.9
नेदृशं दृष्टपूर्वं मे श्रुतं वा घोरदर्शनम् ।
मृत्युरप्राप्तकालानां रामस्य विषये यथा ॥ ७.७३.९ ॥
రాముని రాజ్యంలో కాలం రాని వారికి మృత్యువు సంభవించినట్లు, ఇంతటి భయంకర దృశ్యాన్ని నేను ఇంతకుముందు చూడలేదు, వినలేదు.
7.73.10
रामस्य दुष्कृतं किञ्चिन्महदस्ति न संशयः ।
यथा हि विषयस्थानां बालानां मृत्युरागतः ॥ ७.७३.१० ॥
రాముని వద్ద ఏదో పెద్ద తప్పు ఉన్నదనడంలో సందేహం లేదు; ఎందుకంటే అతని రాజ్యంలో నివసించే బాలురపై మృత్యువు వచ్చింది.
7.73.11
नह्यन्यविषयस्थानां बालानां मृत्युतो भयम् ।
त्वं राजञ्जीवयस्वैनं बालं मृत्युवशं गतम् ॥ ७.७३.११ ॥
ఇతర రాజ్యంలో నివసించే బాలురకు మృత్యువు వల్ల భయం ఉండదు. ఓ రాజా! మృత్యువు వశమైన ఈ బాలుడిని నువ్వు బ్రతికించు.
7.73.12
राजद्वारि मरिष्यामि पत्न्या सार्धमनाथवत् ।
ब्रह्महत्यां ततो राम समुपेत्य सुखी भव ॥ ७.७३.१२ ॥
నేను నా భార్యతో కలిసి రాజద్వారం వద్ద అనాథలా మరణిస్తాను. ఓ రామా! అప్పుడు బ్రహ్మహత్యా పాపం నీకు చేరుతుంది; తరువాత నువ్వు సుఖంగా ఉండు.
7.73.13
भ्रातृभिः सहितो राजन्दीर्घमायुरवाप्स्यसि ।
उषिताः स्म सुखं राज्ये तवास्मिन्सुमहाबल ॥ ७.७३.१३ ॥
ఓ రాజా, సోదరులతో కలిసి నీవు దీర్ఘాయువును పొందుతావు. ఓ మహాబలుడా, నీ ఈ రాజ్యంలో మేము సుఖంగా నివసించాము.
7.73.14
इदं तु पतितं तस्मात्तव राम वशे स्थिताः ।
कालस्य वशमापन्नाः स्वल्पं हि नहि नः सुखम् ॥ ७.७३.१४ ॥
కానీ రామా, ఇది నీ వలనే మాపై పడింది; మేము కాలవశమై పడ్డాము. మాకు సుఖం చాలా తక్కువ.
7.73.15
सम्प्रत्यनाथो विषय इक्ष्वाकूणां महात्मनाम् ।
रामं नाथमिहासाद्य बालान्तकरणं ध्रुवम् ॥ ७.७३.१५ ॥
ఇప్పుడు మహాత్ములైన ఇక్ష్వాకుల ఈ రాజ్యం నాథుడు లేనిదైపోయింది. ఇక్కడ రాముడిని నాథుడిగా పొంది కూడా, నిశ్చయంగా బాలుల మరణం కలుగుతోంది.
7.73.16
राजदोषैर्विपद्यन्ते प्रजा ह्यविधिपालिताः ।
असद्वृत्ते तु नृपतावकाले म्रियते जनः ॥ ७.७३.१६ ॥
రాజు దోషాల వలన, విధిప్రకారం పాలించబడని ప్రజలు నశిస్తారు. రాజు దుష్ప్రవర్తనతో ఉన్నప్పుడు, అకాలంలో ప్రజలు మరణిస్తారు.
7.73.17
यद्वा पुरेष्वयुक्तानि जना जनपदेषु च ।
कुर्वते न च रक्षा ऽस्ति तदा कालकृतं भयम् ॥ ७.७३.१७ ॥
లేదా పట్టణాలలో, దేశాలలో ప్రజలు అనుచిత కర్మలు చేస్తారు; రక్షణ లేనప్పుడు, అప్పుడు కాలకృతమైన భయమే కలుగుతుంది.
7.73.18
सुव्यक्तं राजदोषो हि भविष्यति न संशयः ।
पुरे जनपदे चापि ततो बालवधो ह्ययम् ॥ ७.७३.१८ ॥
ఇది రాజు దోషమే అని స్పష్టం; సందేహం లేదు. పట్టణంలోనూ దేశంలోనూ ఇదే కారణంగా ఈ బాలవధ జరుగుతోంది.
7.73.19
एवं बहुविधैर्वाक्यैरुपरुध्य मुहुर्मुहुः ।
राजानं दुःखसन्तप्तः सुतं तमुपगूहते ॥ ७.७३.१९ ॥
ఈ విధంగా అనేక రకాల మాటలతో మళ్లీ మళ్లీ రాజును చుట్టుముట్టి, దుఃఖంతో తపించినవాడై తన కుమారుని ఆలింగనం చేసుకుంటాడు.