વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 7.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.75.1
नारदस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा ऽमृतमयं तदा ।
प्रहर्षमतुलं लेभे लक्ष्मणं चेदमब्रवीत् ॥ ७.७५.१ ॥
નારદનું તે અમૃતમય વચન સાંભળીને ત્યારે લક્ષ્મણને અતુલ્ય હર્ષ થયો અને તેમણે આ કહ્યું.
7.75.2
गच्छ सौम्य द्विजश्रेष्ठं समाश्वासय सुव्रतम् ।
बालस्य तु शरीरं तत्तैलद्रोण्यां निधापय ॥ ७.७५.२ ॥
હે સૌમ્ય, જા, સુવ્રત એવા શ્રેષ્ઠ દ્વિજને આશ્વાસન આપ. બાળકનું તે શરીર તેલની દ્રોણીમાં મૂકાવ.
7.75.3
गन्धैश्च परमोदारैस्तैलैश्चापि सुगन्धिभिः ।
यथा न क्षीयते बालस्तथा सौम्य विधीयताम् ॥ ७.७५.३ ॥
શ્રેષ્ઠ સુગંધી દ્રવ્યો અને સુગંધી તેલોથી બાળક ક્ષીણ ન થાય તેવી વ્યવસ્થા કર, હે સૌમ્ય.
7.75.4
यथा शरीरो बालस्य गुप्तः सन् शिष्टकर्मणः ।
विपत्तिः परिभेदो वा न भवेच्च तथा कुरु ॥ ७.७५.४ ॥
શિષ્ટ કર્મ કરનારના બાળકનું શરીર સુરક્ષિત રહે, કોઈ આપત્તિ કે નાશ ન થાય તેમ કર.
7.75.5
एवमादिश्य काकुत्स्थो लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ।
मनसा पुष्पकं दध्यावागच्छेति महायशाः ॥ ७.७५.५ ॥
શુભ લક્ષણવાળા લક્ષ્મણને આ આદેશ આપીને, મહાયશસ્વી કાકુત્સ્થે મનથી 'આવ' એમ કહી પુષ્પકનું ધ્યાન કર્યું.
7.75.6
इङ्गितं स तु विज्ञाय पुष्पको हेमभूषितः ।
आजगाम मुहूर्तेन समीपे राघवस्य वै ॥ ७.७५.६ ॥
તે સંકેત સમજીને સોનાથી શણગારાયેલું પુષ્પક એક ક્ષણમાં રાઘવની સમીપે આવી પહોંચ્યું.
7.75.7
सो ऽब्रवीत्प्रणतो भूत्वा अयमस्मि नराधिप ।
वश्यस्तव महाबाहो किङ्करः समुपस्थितः ॥ ७.७५.७ ॥
તેણે નમ્રતાથી પ્રણામ કરીને કહ્યું, "હે નરાધિપ, આ હું છું. હે મહાબાહુ, હું તમારા વશમાં છું; તમારો સેવક અહીં ઉપસ્થિત છે."
7.75.8
भाषितं रुचिरं श्रुत्वा पुष्पकस्य नराधिपः ।
अभिवाद्य महर्षींस्तान् विमानं सो ऽध्यरोहत ॥ ७.७५.८ ॥
પુષ્પકના મધુર વચન સાંભળીને તે નરાધિપે તે મહર્ષિઓને અભિવાદન કર્યું અને તે વિમાન પર આરૂઢ થયા.
7.75.9
धनुर्गृहीत्वा तूणी च खड्गं च रुचिरप्रभम् ।
निक्षिप्य नगरे वीरौ सौमित्रिभरतावुभौ ॥ ७.७५.९ ॥
ધનુષ્ય, બે ભાથાં અને ચમકતી તલવાર લઈને, તે બે વીરો—સૌમિત્રિ અને ભરતને—નગરમાં મૂકી દીધા.
7.75.10
प्रायात्प्रतीचीं हरितं विचिन्वंश्च ततस्ततः ।
उत्तरामगमच्छ्रीमान्दिशं हिमवता वृताम् ॥ ७.७५.१० ॥
લીલાછમ પ્રદેશોની શોધ કરતાં તે પશ્ચિમ દિશા તરફ ગયો; પછી તે શ્રીમાન હિમાલયથી ઘેરાયેલી ઉત્તર દિશા તરફ ગયો.
7.75.11
अपश्यमानस्तत्रापि स्वल्पमप्यथ दुष्कृतम् ।
पूर्वामपि दिशं सर्वामथो ऽपश्यन्नराधिपः ॥ ७.७५.११ ॥
ત્યાં પણ જરા પણ દુષ્કર્મ ન જોતાં, પછી તે નરાધિપે પૂર્વ દિશાનો સમગ્ર પ્રદેશ પણ જોયો.
7.75.12
प्रविशुद्धसमाचारामादर्शतलनिर्मलाम् ।
पुष्पकस्थो महाबाहुस्तदापश्यन्नराधिपः ॥ ७.७५.१२ ॥
પુષ્પક પર ઊભેલા તે મહાબાહુ નરાધિપે ત્યારે અત્યંત શુદ્ધ આચારવાળી, દર્પણના તળ જેવી નિર્મળ તે દિશા જોઈ.
7.75.13
दक्षिणां दिशमाक्रामत्ततो राजर्षिनन्दनः ।
शैवलस्योत्तरे पार्श्वे ददर्श सुमहत्सरः ॥ ७.७५.१३ ॥
પછી રાજર્ષિના પુત્રે દક્ષિણ દિશા તરફ આગળ વધીને, શેવાળથી ઢંકાયેલા કિનારાની ઉત્તર બાજુએ એક અતિ વિશાળ સરોવર જોયું.
7.75.14
तस्मिन्सरसि तप्यन्तं तापसं सुमहत्तपः ।
ददर्श राघवः श्रीमाँल्लम्बमानमधोमुखम् ॥ ७.७५.१४ ॥
તે સરોવરમાં અતિ કઠોર તપ કરતા એક તપસ્વીને, માથું નીચું રાખીને લટકતા શ્રીમાન રાઘવે જોયા.
7.75.15
राघवस्तमुपागम्य तप्यन्तं तप उत्तमम् ।
उवाच स तदा वाक्यं धन्यस्त्वमसि सुव्रत ॥ ७.७५.१५ ॥
રાઘવ તેની પાસે જઈને, તે ઉત્તમ તપ કરતા પુરુષને ત્યારે આમ બોલ્યા — "હે સુવ્રત, તમે ધન્ય છો."
7.75.16
कस्यां योन्यां तपोवृद्ध वर्तसे दृढविक्रम ।
कौतूहलात्त्वां पृच्छामि रामो दाशरथिर्ह्यहम् ॥ ७.७५.१६ ॥
"હે તપમાં વૃદ્ધ, હે દૃઢ પરાક્રમી, તમે કઈ યોનિમાં (વર્ણમાં) છો? કુતૂહલથી હું તમને પૂછું છું — હું દશરથનો પુત્ર રામ છું."
7.75.17
को ऽर्थो मनीषितस्तुभ्यं स्वर्गलाभः परो ऽथवा ।
वराश्रयो यदर्थं त्वं तपस्यसि सुदुष्करम् ।
यमाश्रित्य तपस्तप्तं श्रोतुमिच्छामि तापस ॥ ७.७५.१७ ॥
"તમારું ઇચ્છિત પ્રયોજન શું છે — સ્વર્ગપ્રાપ્તિ, કે તેનાથી પણ ઉત્તમ કંઈક? અથવા કયા વરની આશાએ તમે આ અતિ કઠિન તપ કરો છો? હે તાપસ, જે તપનો તમે આશ્રય લીધો છે તે સાંભળવાની મારી ઇચ્છા છે."
7.75.18
ब्राह्मणो वा ऽसि भद्रं ते क्षत्रियो वा ऽसि दुर्जयः ।
वैश्यस्तृतीयवर्णो वा शूद्रो वा सत्यवाग्भव ॥ ७.७५.१८ ॥
"તમે બ્રાહ્મણ છો, કે દુર્જય ક્ષત્રિય, વૈશ્ય, તૃતીય વર્ણ કે શૂદ્ર — તમારું કલ્યાણ થાઓ. સત્યવાદી બનો."
7.75.19
इत्येवमुक्तः स नराधिपेन ह्यवाक्छिरा दाशरथाय तस्मै ।
उवाच जातिं नृपपुङ्गवाय यत्कारणे चैव तपःप्रयत्नः ॥ ७.७५.१९ ॥
રાજાએ આમ કહેતાં તે માથું નમાવીને દશરથના પુત્રને, તે શ્રેષ્ઠ રાજાને પોતાની જાતિ કહી, અને જે કારણથી તેણે તપશ્ચર્યાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો તે પણ કહ્યું.