ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.75.1
नारदस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा ऽमृतमयं तदा ।
प्रहर्षमतुलं लेभे लक्ष्मणं चेदमब्रवीत् ॥ ७.७५.१ ॥
ନାରଦଙ୍କର ସେହି ଅମୃତମୟ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେତେବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅତୁଳନୀୟ ହର୍ଷ ଲାଭ କଲେ ଏବଂ ଏହା କହିଲେ।
7.75.2
गच्छ सौम्य द्विजश्रेष्ठं समाश्वासय सुव्रतम् ।
बालस्य तु शरीरं तत्तैलद्रोण्यां निधापय ॥ ७.७५.२ ॥
ହେ ସୌମ୍ୟ, ଯାଅ, ସୁବ୍ରତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦିଅ। ସେ ବାଳକର ଶରୀର ତୈଳ ଦ୍ରୋଣୀରେ ରଖାଅ।
7.75.3
गन्धैश्च परमोदारैस्तैलैश्चापि सुगन्धिभिः ।
यथा न क्षीयते बालस्तथा सौम्य विधीयताम् ॥ ७.७५.३ ॥
ଉତ୍ତମ ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସୁଗନ୍ଧି ତୈଳରେ, ବାଳକ ଯେପରି କ୍ଷୟ ନ ହୁଏ ସେପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କର, ହେ ସୌମ୍ୟ।
7.75.4
यथा शरीरो बालस्य गुप्तः सन् शिष्टकर्मणः ।
विपत्तिः परिभेदो वा न भवेच्च तथा कुरु ॥ ७.७५.४ ॥
ଶିଷ୍ଟ କର୍ମକାରୀଙ୍କ ବାଳକର ଶରୀର ସୁରକ୍ଷିତ ରହୁ, କୌଣସି ବିପଦ ବା ନାଶ ନ ହେଉ, ସେପରି କର।
7.75.5
एवमादिश्य काकुत्स्थो लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ।
मनसा पुष्पकं दध्यावागच्छेति महायशाः ॥ ७.७५.५ ॥
ଏପରି ଶୁଭଲକ୍ଷଣ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, ମହାଯଶସ୍ୱୀ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ମନରେ 'ଆସ' ବୋଲି ପୁଷ୍ପକକୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ।
7.75.6
इङ्गितं स तु विज्ञाय पुष्पको हेमभूषितः ।
आजगाम मुहूर्तेन समीपे राघवस्य वै ॥ ७.७५.६ ॥
ସେହି ଇଙ୍ଗିତ ବୁଝି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷିତ ପୁଷ୍ପକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ରାଘବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲା।
7.75.7
सो ऽब्रवीत्प्रणतो भूत्वा अयमस्मि नराधिप ।
वश्यस्तव महाबाहो किङ्करः समुपस्थितः ॥ ७.७५.७ ॥
ସେ ବିନୟରେ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲା, "ହେ ନରାଧିପ, ଏହି ମୁଁ ଅଛି। ହେ ମହାବାହୁ, ମୁଁ ତୁମ ବଶରେ ଅଛି; ତୁମର ସେବକ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି।"
7.75.8
भाषितं रुचिरं श्रुत्वा पुष्पकस्य नराधिपः ।
अभिवाद्य महर्षींस्तान् विमानं सो ऽध्यरोहत ॥ ७.७५.८ ॥
ପୁଷ୍ପକର ମଧୁର ବାଣୀ ଶୁଣି ସେ ନରାଧିପ ସେହି ମହର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସେହି ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କଲା।
7.75.9
धनुर्गृहीत्वा तूणी च खड्गं च रुचिरप्रभम् ।
निक्षिप्य नगरे वीरौ सौमित्रिभरतावुभौ ॥ ७.७५.९ ॥
ଧନୁ, ଦୁଇ ତୂଣୀର ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଖଡ୍ଗ ଧରି ସେ ଦୁଇ ବୀର—ସୌମିତ୍ରି ଓ ଭରତଙ୍କୁ ନଗରରେ ରଖିଲେ।
7.75.10
प्रायात्प्रतीचीं हरितं विचिन्वंश्च ततस्ततः ।
उत्तरामगमच्छ्रीमान्दिशं हिमवता वृताम् ॥ ७.७५.१० ॥
ସବୁଜ ପ୍ରଦେଶ ଖୋଜି ଖୋଜି ସେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଗଲା; ତା'ପରେ ସେହି ଶ୍ରୀମାନ ହିମାଳୟ ଘେରା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଗଲା।
7.75.11
अपश्यमानस्तत्रापि स्वल्पमप्यथ दुष्कृतम् ।
पूर्वामपि दिशं सर्वामथो ऽपश्यन्नराधिपः ॥ ७.७५.११ ॥
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ସାମାନ୍ୟ ଦୁଷ୍କର୍ମ ନ ଦେଖି, ତା'ପରେ ସେ ନରାଧିପ ପୂର୍ବ ଦିଗର ସମସ୍ତ ପ୍ରଦେଶ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
7.75.12
प्रविशुद्धसमाचारामादर्शतलनिर्मलाम् ।
पुष्पकस्थो महाबाहुस्तदापश्यन्नराधिपः ॥ ७.७५.१२ ॥
ପୁଷ୍ପକ ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେ ମହାବାହୁ ନରାଧିପ ତେବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ଆଚାରବିଶିଷ୍ଟ, ଦର୍ପଣତଳ ପରି ନିର୍ମଳ ସେହି ଦିଗକୁ ଦେଖିଲେ।
7.75.13
दक्षिणां दिशमाक्रामत्ततो राजर्षिनन्दनः ।
शैवलस्योत्तरे पार्श्वे ददर्श सुमहत्सरः ॥ ७.७५.१३ ॥
ଏହାପରେ ରାଜର୍ଷିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଇ, ଶୈବାଳ ଆବୃତ କୂଳର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏକ ଅତି ବିଶାଳ ସରୋବର ଦେଖିଲେ।
7.75.14
तस्मिन्सरसि तप्यन्तं तापसं सुमहत्तपः ।
ददर्श राघवः श्रीमाँल्लम्बमानमधोमुखम् ॥ ७.७५.१४ ॥
ସେହି ସରୋବରରେ ଅତି କଠୋର ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଜଣେ ତପସ୍ୱୀଙ୍କୁ, ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ କରି ଝୁଲୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଶ୍ରୀମାନ ରାଘବ ଦେଖିଲେ।
7.75.15
राघवस्तमुपागम्य तप्यन्तं तप उत्तमम् ।
उवाच स तदा वाक्यं धन्यस्त्वमसि सुव्रत ॥ ७.७५.१५ ॥
ରାଘବ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ସେହି ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟାରେ ରତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସେତେବେଳେ କହିଲେ — "ହେ ସୁବ୍ରତ, ତୁମେ ଧନ୍ୟ।"
7.75.16
कस्यां योन्यां तपोवृद्ध वर्तसे दृढविक्रम ।
कौतूहलात्त्वां पृच्छामि रामो दाशरथिर्ह्यहम् ॥ ७.७५.१६ ॥
"ହେ ତପସ୍ୟାରେ ବୃଦ୍ଧ, ହେ ଦୃଢ଼ ପରାକ୍ରମୀ, ତୁମେ କେଉଁ ଯୋନିରେ (ବର୍ଣ୍ଣରେ) ଅଛ? କୌତୂହଳବଶତଃ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି — ମୁଁ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମ।"
7.75.17
को ऽर्थो मनीषितस्तुभ्यं स्वर्गलाभः परो ऽथवा ।
वराश्रयो यदर्थं त्वं तपस्यसि सुदुष्करम् ।
यमाश्रित्य तपस्तप्तं श्रोतुमिच्छामि तापस ॥ ७.७५.१७ ॥
"ତୁମର ଇଚ୍ଛିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଣ — ସ୍ୱର୍ଗଲାଭ, ନା ତା'ଠାରୁ ଉତ୍ତମ କିଛି? ନା କେଉଁ ବରର ଆଶାରେ ତୁମେ ଏହି ଅତି କଠିନ ତପସ୍ୟା କରୁଛ? ହେ ତାପସ, ଯେଉଁ ତପସ୍ୟାର ତୁମେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛ, ତାହା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।"
7.75.18
ब्राह्मणो वा ऽसि भद्रं ते क्षत्रियो वा ऽसि दुर्जयः ।
वैश्यस्तृतीयवर्णो वा शूद्रो वा सत्यवाग्भव ॥ ७.७५.१८ ॥
"ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନା ଦୁର୍ଜୟ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ତୃତୀୟ ବର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ର — ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ସତ୍ୟବାଦୀ ହୁଅ।"
7.75.19
इत्येवमुक्तः स नराधिपेन ह्यवाक्छिरा दाशरथाय तस्मै ।
उवाच जातिं नृपपुङ्गवाय यत्कारणे चैव तपःप्रयत्नः ॥ ७.७५.१९ ॥
ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେ ମୁଣ୍ଡ ନତ କରି ଦଶରଥ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ, ସେହି ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ନିଜ ଜାତି କହିଲା, ଏବଂ ଯେଉଁ କାରଣରୁ ତପସ୍ୟା ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲା ତାହା ମଧ୍ୟ କହିଲା।