వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.75.1
नारदस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा ऽमृतमयं तदा ।
प्रहर्षमतुलं लेभे लक्ष्मणं चेदमब्रवीत् ॥ ७.७५.१ ॥
నారదుని ఆ అమృతమయమైన వాక్యాన్ని విని, అప్పుడు లక్ష్మణుడు అతుల్యమైన సంతోషాన్ని పొంది ఇలా అన్నాడు.
7.75.2
गच्छ सौम्य द्विजश्रेष्ठं समाश्वासय सुव्रतम् ।
बालस्य तु शरीरं तत्तैलद्रोण्यां निधापय ॥ ७.७५.२ ॥
సౌమ్యుడా, వెళ్ళి సుగుణవ్రతుడైన ఉత్తమ ద్విజుడిని ఓదార్చు. ఆ బాలుని శరీరాన్ని నూనె తొట్టిలో ఉంచు.
7.75.3
गन्धैश्च परमोदारैस्तैलैश्चापि सुगन्धिभिः ।
यथा न क्षीयते बालस्तथा सौम्य विधीयताम् ॥ ७.७५.३ ॥
అత్యుత్తమమైన సుగంధ ద్రవ్యాలతో, సుగంధ తైలాలతో బాలుడు క్షీణించకుండా, సౌమ్యుడా, ఏర్పాటు చెయ్యి.
7.75.4
यथा शरीरो बालस्य गुप्तः सन् शिष्टकर्मणः ।
विपत्तिः परिभेदो वा न भवेच्च तथा कुरु ॥ ७.७५.४ ॥
శిష్టకర్మ చేసేవాని బాలుని శరీరం రక్షితమై ఉండి, ఎటువంటి ఆపద లేదా నాశనం కలగకుండా చెయ్యి.
7.75.5
एवमादिश्य काकुत्स्थो लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ।
मनसा पुष्पकं दध्यावागच्छेति महायशाः ॥ ७.७५.५ ॥
ఈ విధంగా శుభలక్షణుడైన లక్ష్మణునికి ఆదేశించి, మహాయశస్వి కాకుత్స్థుడు మనసులో 'రా' అని పుష్పకాన్ని ధ్యానించాడు.
7.75.6
इङ्गितं स तु विज्ञाय पुष्पको हेमभूषितः ।
आजगाम मुहूर्तेन समीपे राघवस्य वै ॥ ७.७५.६ ॥
ఆ సంకేతాన్ని గ్రహించి, బంగారంతో అలంకరించబడిన పుష్పకం ఒక్క క్షణంలో రాఘవుని సమీపానికి వచ్చింది.
7.75.7
सो ऽब्रवीत्प्रणतो भूत्वा अयमस्मि नराधिप ।
वश्यस्तव महाबाहो किङ्करः समुपस्थितः ॥ ७.७५.७ ॥
అతను వినయంగా నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు: "నరాధిపా, ఇదిగో నేను ఉన్నాను. మహాబాహూ, నేను నీ వశంలో ఉన్నాను; నీ సేవకుడు ఇక్కడ ఉపస్థితుడయ్యాడు."
7.75.8
भाषितं रुचिरं श्रुत्वा पुष्पकस्य नराधिपः ।
अभिवाद्य महर्षींस्तान् विमानं सो ऽध्यरोहत ॥ ७.७५.८ ॥
పుష్పకం పలికిన మధురవాక్యాలు విని, ఆ నరాధిపుడు ఆ మహర్షులకు నమస్కరించి ఆ విమానం ఎక్కాడు.
7.75.9
धनुर्गृहीत्वा तूणी च खड्गं च रुचिरप्रभम् ।
निक्षिप्य नगरे वीरौ सौमित्रिभरतावुभौ ॥ ७.७५.९ ॥
ధనుస్సు, రెండు అంబులపొదులు, ప్రకాశించే కత్తి తీసుకుని, ఆ ఇద్దరు వీరులు—సౌమిత్రి, భరతుడు—ను నగరంలో ఉంచాడు.
7.75.10
प्रायात्प्रतीचीं हरितं विचिन्वंश्च ततस्ततः ।
उत्तरामगमच्छ्रीमान्दिशं हिमवता वृताम् ॥ ७.७५.१० ॥
పచ్చని ప్రదేశాలను వెతుకుతూ అతను పశ్చిమ దిక్కుకు వెళ్లాడు; తరువాత ఆ శ్రీమంతుడు హిమవంతంతో చుట్టబడిన ఉత్తర దిక్కుకు వెళ్లాడు.
7.75.11
अपश्यमानस्तत्रापि स्वल्पमप्यथ दुष्कृतम् ।
पूर्वामपि दिशं सर्वामथो ऽपश्यन्नराधिपः ॥ ७.७५.११ ॥
అక్కడ కూడా చిన్నపాటి దుష్కార్యమైనా కనబడక, తరువాత ఆ నరాధిపుడు తూర్పు దిక్కు మొత్తాన్ని కూడా చూశాడు.
7.75.12
प्रविशुद्धसमाचारामादर्शतलनिर्मलाम् ।
पुष्पकस्थो महाबाहुस्तदापश्यन्नराधिपः ॥ ७.७५.१२ ॥
పుష్పకంపై నిలిచిన ఆ మహాబాహు నరాధిపుడు, అత్యంత శుద్ధ ఆచారంగల, అద్దపు తలంలా నిర్మలమైన ఆ దిక్కును అప్పుడు చూశాడు.
7.75.13
दक्षिणां दिशमाक्रामत्ततो राजर्षिनन्दनः ।
शैवलस्योत्तरे पार्श्वे ददर्श सुमहत्सरः ॥ ७.७५.१३ ॥
అప్పుడు రాజర్షి కుమారుడు దక్షిణ దిశగా సాగుతూ, శైవలం కప్పిన తీరానికి ఉత్తర పార్శ్వంలో అతి పెద్ద సరస్సును చూశాడు.
7.75.14
तस्मिन्सरसि तप्यन्तं तापसं सुमहत्तपः ।
ददर्श राघवः श्रीमाँल्लम्बमानमधोमुखम् ॥ ७.७५.१४ ॥
ఆ సరస్సులో ఘోరమైన తపస్సు చేస్తున్న ఒక తాపసిని, తల క్రిందికి వేలాడుతూ ఉండగా శ్రీమంతుడైన రాఘవుడు చూశాడు.
7.75.15
राघवस्तमुपागम्य तप्यन्तं तप उत्तमम् ।
उवाच स तदा वाक्यं धन्यस्त्वमसि सुव्रत ॥ ७.७५.१५ ॥
రాఘవుడు అతనిని సమీపించి, ఆ ఉత్తమ తపస్సు చేస్తున్న వానితో అప్పుడు ఇలా పలికాడు — "ఓ సుత్రతా, నీవు ధన్యుడవు."
7.75.16
कस्यां योन्यां तपोवृद्ध वर्तसे दृढविक्रम ।
कौतूहलात्त्वां पृच्छामि रामो दाशरथिर्ह्यहम् ॥ ७.७५.१६ ॥
"తపస్సులో వృద్ధుడా, దృఢ పరాక్రమశాలీ, నీవు ఏ యోనిలో (వర్ణంలో) ఉన్నావు? కుతూహలంతో నిన్ను అడుగుతున్నాను — నేను దశరథుని కుమారుడైన రాముడను."
7.75.17
को ऽर्थो मनीषितस्तुभ्यं स्वर्गलाभः परो ऽथवा ।
वराश्रयो यदर्थं त्वं तपस्यसि सुदुष्करम् ।
यमाश्रित्य तपस्तप्तं श्रोतुमिच्छामि तापस ॥ ७.७५.१७ ॥
"నీకు కోరిన లక్ష్యం ఏది — స్వర్గప్రాప్తా, లేక దానికంటే ఉత్తమమైనదా? లేక ఏ వరాన్ని ఆశించి నీవు ఈ ఘోర తపస్సు చేస్తున్నావు? ఓ తాపసా, నీవు ఆశ్రయించిన ఆ తపస్సును వినాలని కోరుతున్నాను."
7.75.18
ब्राह्मणो वा ऽसि भद्रं ते क्षत्रियो वा ऽसि दुर्जयः ।
वैश्यस्तृतीयवर्णो वा शूद्रो वा सत्यवाग्भव ॥ ७.७५.१८ ॥
"నీవు బ్రాహ్మణుడవా, లేక దుర్జయుడైన క్షత్రియుడవా, వైశ్యుడవా, తృతీయ వర్ణమా, లేక శూద్రుడవా — నీకు శుభం. సత్యవాక్కుగా ఉండు."
7.75.19
इत्येवमुक्तः स नराधिपेन ह्यवाक्छिरा दाशरथाय तस्मै ।
उवाच जातिं नृपपुङ्गवाय यत्कारणे चैव तपःप्रयत्नः ॥ ७.७५.१९ ॥
రాజు ఇలా అనగా, అతడు తల వంచుకుని దశరథ కుమారునికి, ఆ రాజశ్రేష్ఠునికి తన జాతిని, తపస్సు చేయడానికి కారణాన్ని చెప్పాడు.