ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.75.1
नारदस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा ऽमृतमयं तदा ।
प्रहर्षमतुलं लेभे लक्ष्मणं चेदमब्रवीत् ॥ ७.७५.१ ॥
ਨਾਰਦ ਦੇ ਉਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਤਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਇਹ ਕਿਹਾ।
7.75.2
गच्छ सौम्य द्विजश्रेष्ठं समाश्वासय सुव्रतम् ।
बालस्य तु शरीरं तत्तैलद्रोण्यां निधापय ॥ ७.७५.२ ॥
ਹੇ ਸੌਮ੍ਯ, ਜਾ, ਸੁਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇ। ਉਸ ਬਾਲਕ ਦੀ ਦੇਹ ਤੇਲ ਦੀ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਰਖਵਾ।
7.75.3
गन्धैश्च परमोदारैस्तैलैश्चापि सुगन्धिभिः ।
यथा न क्षीयते बालस्तथा सौम्य विधीयताम् ॥ ७.७५.३ ॥
ਉੱਤਮ ਸੁਗੰਧਿਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਤੇਲਾਂ ਨਾਲ ਐਸਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਕਿ ਬਾਲਕ ਨਾ ਸੁੱਕੇ, ਹੇ ਸੌਮ੍ਯ।
7.75.4
यथा शरीरो बालस्य गुप्तः सन् शिष्टकर्मणः ।
विपत्तिः परिभेदो वा न भवेच्च तथा कुरु ॥ ७.७५.४ ॥
ਸ਼ਿਸ਼ਟ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਬਾਲਕ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਬਿਪਤਾ ਜਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਐਸਾ ਕਰ।
7.75.5
एवमादिश्य काकुत्स्थो लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ।
मनसा पुष्पकं दध्यावागच्छेति महायशाः ॥ ७.७५.५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇ ਕੇ, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ 'ਆ' ਕਹਿ ਕੇ ਪੁਸ਼ਪਕ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।
7.75.6
इङ्गितं स तु विज्ञाय पुष्पको हेमभूषितः ।
आजगाम मुहूर्तेन समीपे राघवस्य वै ॥ ७.७५.६ ॥
ਉਸ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਪੁਸ਼ਪਕ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ।
7.75.7
सो ऽब्रवीत्प्रणतो भूत्वा अयमस्मि नराधिप ।
वश्यस्तव महाबाहो किङ्करः समुपस्थितः ॥ ७.७५.७ ॥
ਉਸ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਡਾ ਸੇਵਕ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ।"
7.75.8
भाषितं रुचिरं श्रुत्वा पुष्पकस्य नराधिपः ।
अभिवाद्य महर्षींस्तान् विमानं सो ऽध्यरोहत ॥ ७.७५.८ ॥
ਪੁਸ਼ਪਕ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਨਰਾਧਿਪ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।
7.75.9
धनुर्गृहीत्वा तूणी च खड्गं च रुचिरप्रभम् ।
निक्षिप्य नगरे वीरौ सौमित्रिभरतावुभौ ॥ ७.७५.९ ॥
ਧਨੁਸ਼, ਦੋ ਤਰਕਸ਼ ਅਤੇ ਚਮਕਦੀ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰਾਂ—ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਤੇ ਭਰਤ—ਨੂੰ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
7.75.10
प्रायात्प्रतीचीं हरितं विचिन्वंश्च ततस्ततः ।
उत्तरामगमच्छ्रीमान्दिशं हिमवता वृताम् ॥ ७.७५.१० ॥
ਹਰੇ-ਭਰੇ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦਾ ਉਹ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹਿਮਾਲਿਆ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਗਿਆ।
7.75.11
अपश्यमानस्तत्रापि स्वल्पमप्यथ दुष्कृतम् ।
पूर्वामपि दिशं सर्वामथो ऽपश्यन्नराधिपः ॥ ७.७५.११ ॥
ਉੱਥੇ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਸ ਨਰਾਧਿਪ ਨੇ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਸਾਰਾ ਖੇਤਰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
7.75.12
प्रविशुद्धसमाचारामादर्शतलनिर्मलाम् ।
पुष्पकस्थो महाबाहुस्तदापश्यन्नराधिपः ॥ ७.७५.१२ ॥
ਪੁਸ਼ਪਕ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਉਸ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨਰਾਧਿਪ ਨੇ ਉਦੋਂ ਅਤਿ ਸ਼ੁੱਧ ਆਚਾਰ ਵਾਲੀ, ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਤਲ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
7.75.13
दक्षिणां दिशमाक्रामत्ततो राजर्षिनन्दनः ।
शैवलस्योत्तरे पार्श्वे ददर्श सुमहत्सरः ॥ ७.७५.१३ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਵਧਦਿਆਂ, ਸ਼ੈਵਾਲ ਨਾਲ ਢਕੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ ਵੇਖਿਆ।
7.75.14
तस्मिन्सरसि तप्यन्तं तापसं सुमहत्तपः ।
ददर्श राघवः श्रीमाँल्लम्बमानमधोमुखम् ॥ ७.७५.१४ ॥
ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ, ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਕੇ ਲਟਕਦਿਆਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਰਾਘਵ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
7.75.15
राघवस्तमुपागम्य तप्यन्तं तप उत्तमम् ।
उवाच स तदा वाक्यं धन्यस्त्वमसि सुव्रत ॥ ७.७५.१५ ॥
ਰਾਘਵ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਉੱਤਮ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਤਦ ਇਉਂ ਬੋਲੇ — "ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ।"
7.75.16
कस्यां योन्यां तपोवृद्ध वर्तसे दृढविक्रम ।
कौतूहलात्त्वां पृच्छामि रामो दाशरथिर्ह्यहम् ॥ ७.७५.१६ ॥
"ਹੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਹੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਤੂੰ ਕਿਸ ਯੋਨੀ (ਵਰਣ) ਵਿੱਚ ਹੈਂ? ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ — ਮੈਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਹਾਂ।"
7.75.17
को ऽर्थो मनीषितस्तुभ्यं स्वर्गलाभः परो ऽथवा ।
वराश्रयो यदर्थं त्वं तपस्यसि सुदुष्करम् ।
यमाश्रित्य तपस्तप्तं श्रोतुमिच्छामि तापस ॥ ७.७५.१७ ॥
"ਤੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਕੀ ਹੈ — ਸਵਰਗ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤਮ ਕੁਝ? ਜਾਂ ਕਿਸ ਵਰ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇਹ ਅਤਿ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਹੇ ਤਪਸਵੀ, ਜਿਸ ਤਪ ਦਾ ਤੂੰ ਆਸਰਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।"
7.75.18
ब्राह्मणो वा ऽसि भद्रं ते क्षत्रियो वा ऽसि दुर्जयः ।
वैश्यस्तृतीयवर्णो वा शूद्रो वा सत्यवाग्भव ॥ ७.७५.१८ ॥
"ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਦੁਰਜਯ ਕ੍ਰਿਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਤੀਜਾ ਵਰਨ, ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ — ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਸੱਚ-ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋ।"
7.75.19
इत्येवमुक्तः स नराधिपेन ह्यवाक्छिरा दाशरथाय तस्मै ।
उवाच जातिं नृपपुङ्गवाय यत्कारणे चैव तपःप्रयत्नः ॥ ७.७५.१९ ॥
ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਉਹ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ ਤਪ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ।