વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 7.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.77.1
पुरा त्रेतायुगे राम बभूव बहुविस्तरम् ।
समन्ताद्योजनशतं विमृगं पक्षिवर्जितम् ॥ ७.७७.१ ॥
રામ! પ્રાચીન ત્રેતાયુગમાં ચારે બાજુ સો યોજન સુધી ફેલાયેલું એક વિશાળ વન હતું; ત્યાં હરણ નહોતાં અને પક્ષીઓ પણ નહોતાં.
7.77.2
तस्मिन्निर्मानुषे ऽरण्ये कुर्वाणस्तप उत्तमम् ।
अहमाक्रमितुं सौम्य तदरण्यमुपागमम् ॥ ७.७७.२ ॥
એ માનવરહિત વનમાં ઉત્તમ તપ કરતો હું, હે સૌમ્ય, એ વનમાં પ્રવેશવા આવ્યો.
7.77.3
तस्य रूपमरण्यस्य निर्देष्टुं न शशाक ह ।
फलमूलैः सुखास्वादैर्बहुरूपैश्च पादपैः ॥ ७.७७.३ ॥
એ વનનું રૂપ વર્ણવવું મારાથી શક્ય ન બન્યું; તે સ્વાદિષ્ટ ફળો અને મૂળોથી, અનેક રૂપના વૃક્ષોથી ભરેલું હતું.
7.77.4
तस्यारण्यस्य मध्ये तु सरो योजनमायतम् ।
हंसकारण्डवाकीर्णं चक्रवाकोपशोभितम् ॥ ७.७७.४ ॥
એ વનની વચ્ચે એક યોજન લાંબું એક સરોવર હતું; તે હંસો અને કારંડવ પક્ષીઓથી ભરેલું અને ચક્રવાકોથી શોભતું હતું.
7.77.5
पद्मोत्पलसमाकीर्णं समतिक्रान्तशैवलम् ।
तदाश्चर्यमिवात्यर्थं सुखास्वादमनुत्तमम् ॥ ७.७७.५ ॥
કમળ અને ઉત્પલોથી ભરેલું, શેવાળ વિનાનું એ સરોવર અતિશય અદ્ભુત, સુખદ અને અનુપમ હતું.
7.77.6
अरजस्कं तथा ऽक्षोभ्यं श्रीमत्पक्षिगणायुतम् ।
समीपे तस्य सरसो महदद्भुतमाश्रमम् ॥ ७.७७.६ ॥
એ સરોવર ધૂળ વિનાનું અને અચંચળ હતું, સુંદર પક્ષીસમૂહોથી ભરેલું હતું; એ સરોવરની સમીપ એક મહાન અદ્ભુત આશ્રમ હતો.
7.77.7
पुराणं पुण्यमत्यर्थं तपस्विजनवर्जितम् ।
तत्राहमवसं रात्रिं नैदाघीं पुरुषर्षभ ॥ ७.७७.७ ॥
આ પ્રાચીન અને અત્યંત પવિત્ર આશ્રમ તપસ્વીજનો વિનાનો હતો. હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, ત્યાં મેં ગ્રીષ્મની એક રાત્રિ વિતાવી.
7.77.8
प्रभाते काल्यमुत्थाय सरस्तदुपचक्रमे ।
अथापश्यं शवं तत्र सुपुष्टमजरं क्वचित् ॥ ७.७७.८ ॥
સવારે ઊઠીને હું તે સરોવર તરફ ગયો. ત્યાં મેં એક શબ જોયું, જે સુપુષ્ટ અને જરારહિત જેવું લાગતું હતું.
7.77.9
पङ्किभेदेन पुष्टाङ्गं समाश्रितसरोवरम् ।
तिष्ठन्तं परया लक्ष्म्या तस्मिंस्तोयाशये नृप ॥ ७.७७.९ ॥
પંક્તિઓમાં ફેલાયેલાં સુપુષ્ટ અંગોવાળું એ શબ સરોવરનો આશ્રય લઈને પડ્યું હતું. હે નૃપ, તે જળાશયમાં પરમ શોભા સાથે ઊભું હતું.
7.77.10
तमर्थं चिन्तयानो ऽहं मुहूर्तं तत्र राघव ।
उषितो ऽस्मि सरस्तीरे किन्न्विदं स्यादिति प्रभो ॥ ७.७७.१० ॥
તે વિષય વિચારતો હું ત્યાં સરોવરને કાંઠે ક્ષણભર રોકાયો. હે રાઘવ, હે પ્રભો, આ શું હોઈ શકે?
7.77.11
अथापश्यं मुहूर्तेन दिव्यमद्भुतदर्शनम् ।
विमानं परमोदारं हंसयुक्तं मनोजवम् ॥ ७.७७.११ ॥
પછી ક્ષણભરમાં મેં એક દિવ્ય અને અદ્ભુત દર્શનવાળું વિમાન જોયું; અત્યંત ભવ્ય, હંસોથી જોડાયેલું, મન જેવું વેગવાન.
7.77.12
अत्यर्थं स्वर्गिणं त विमाने रघुनन्दन ।
उपास्ते ऽप्सरसां वीर सहस्रं दिव्यभूषणम् ॥ ७.७७.१२ ॥
હે રઘુનંદન, તે વિમાનમાં એક સ્વર્ગવાસી હતા; દિવ્ય આભૂષણોથી શોભતી હજાર અપ્સરાઓ તેમની સેવા કરતી હતી. હે વીર.
7.77.13
गायन्ति दिव्यगेयानि वादयन्ति तथा ऽपराः ।
क्ष्वेलयन्ति तथा चान्या नृत्यन्ति च तथा ऽपराः ॥ ७.७७.१३ ॥
કેટલીક દિવ્ય ગીતો ગાતી હતી, બીજી કેટલીક વાજિંત્રો વગાડતી હતી. અન્ય કેટલીક આનંદથી અવાજ કરતી હતી, અને બીજી કેટલીક નૃત્ય કરતી હતી.
7.77.14
अपराश्चन्द्ररश्म्याभैर्हेमदण्डैश्च चामरैः ।
दोधूयुर्वदनं तस्य पुण्डरीकनिभेक्षणम् ॥ ७.७७.१४ ॥
બીજી કેટલીક ચંદ્રકિરણો જેવા તેજસ્વી, સોનેરી દાંડાવાળા ચામરોથી તેના કમળનયન મુખ પર પવન નાખવા લાગી.
7.77.15
ततः सिंहासनं त्यक्त्वा मेरुकूटमिवांशुमान् ।
पश्यतो मे तदा राम विमानादवरुह्य च ।
तं शवं भक्षयामास स स्वर्गी रघुनन्दन ॥ ७.७७.१५ ॥
પછી સિંહાસન છોડીને, મેરુશિખર પરના સૂર્યની જેમ, હે રામ, હું જોતો હતો ત્યારે તે વિમાનથી નીચે ઊતર્યો અને તે શબને ખાવા લાગ્યો. હે રઘુનંદન, તે સ્વર્ગવાસી આમ કરવા લાગ્યો.
7.77.16
तथा भुक्त्वा यथाकामं मांसं बहु सुपीवरम् ।
अवतीर्य सरः स्वर्गी संस्प्रष्टुमुपचक्रमे ॥ ७.७७.१६ ॥
આ રીતે ઇચ્છા મુજબ ઘણું પુષ્ટ માંસ ખાઈને, તે સ્વર્ગવાસી સરોવરમાં ઊતરીને હાથ-મોં ધોવા લાગ્યો.
7.77.17
उपस्पृश्य यथान्यायं स स्वर्गी रघुपुङ्गव ।
आरोढुमुपचक्राम विमानवरमुत्तमम् ॥ ७.७७.१७ ॥
વિધિ મુજબ આચમન કરીને, હે રઘુશ્રેષ્ઠ, તે સ્વર્ગવાસી ઉત્તમ વિમાન પર ચઢવા લાગ્યો.
7.77.18
तमहं देवसङ्काशमारोहन्तमुदीक्ष्य वै ।
अथाहमब्रुवं वाक्यं स्वर्गिणं पुरुषर्षभ ॥ ७.७७.१८ ॥
દેવ સમાન તે સ્વર્ગવાસીને વિમાન પર ચઢતો જોઈને, હે પુરુષર્ષભ, મેં તે સ્વર્ગવાસીને આ વચનો કહ્યાં.
7.77.19
को भवान्देवसङ्काश आहारश्च विगर्हितः ।
त्वयेदं भुज्यते सौम्य किमर्थं वक्तुमर्हसि ॥ ७.७७.१९ ॥
દેવ સમાન તમે કોણ છો? આ નિંદિત આહાર તમે શા માટે ખાઓ છો? હે સૌમ્ય, કહો.
7.77.20
कस्य स्यादीदृशो भाव आहारो देवसम्मतः ।
आश्चर्यं वर्तते सौम्य श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ ७.७७.२० ॥
આવી દશા કોની હોય? દેવોએ માન્ય કરેલો આહાર કોનો? હે સૌમ્ય, આ આશ્ચર્ય છે; સત્ય શું છે તે સાંભળવા ઇચ્છું છું.
7.77.21
नाहमौपयिकं मन्ये तव भक्ष्यमिदं शवम् ॥ ७.७७.२१ ॥
આ શબ તમારા માટે યોગ્ય ભક્ષ્ય છે એમ હું માનતો નથી.
7.77.22
इत्येवमुक्तः स नरेन्द्र नाकी कौतूहलात्सूनृतया गिरा च ।
श्रुत्वा च वाक्यं मम सर्वमेतत्सर्वं तथा चाकथयन्ममेति ॥ ७.७७.२२ ॥
હે નરેન્દ્ર, આમ પૂછાયેલો તે સ્વર્ગવાસી કુતૂહલથી અને મધુર સત્યવાણીથી મારી બધી વાતો સાંભળીને મને બધું કહેવા લાગ્યો.