ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.77.1
पुरा त्रेतायुगे राम बभूव बहुविस्तरम् ।
समन्ताद्योजनशतं विमृगं पक्षिवर्जितम् ॥ ७.७७.१ ॥
ਹੇ ਰਾਮ! ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਨਾ ਹਿਰਨ ਸਨ ਤੇ ਨਾ ਪੰਛੀ।
7.77.2
तस्मिन्निर्मानुषे ऽरण्ये कुर्वाणस्तप उत्तमम् ।
अहमाक्रमितुं सौम्य तदरण्यमुपागमम् ॥ ७.७७.२ ॥
ਉਸ ਮਨੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਮੈਂ, ਹੇ ਸੌਮਯ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆਇਆ।
7.77.3
तस्य रूपमरण्यस्य निर्देष्टुं न शशाक ह ।
फलमूलैः सुखास्वादैर्बहुरूपैश्च पादपैः ॥ ७.७७.३ ॥
ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਹ ਸਵਾਦਿਸ਼ਟ ਫਲਾਂ ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
7.77.4
तस्यारण्यस्य मध्ये तु सरो योजनमायतम् ।
हंसकारण्डवाकीर्णं चक्रवाकोपशोभितम् ॥ ७.७७.४ ॥
ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਲੰਮਾ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਸੀ; ਉਹ ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਕਾਰੰਡਵ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੇ ਚੱਕਰਵਾਕਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ।
7.77.5
पद्मोत्पलसमाकीर्णं समतिक्रान्तशैवलम् ।
तदाश्चर्यमिवात्यर्थं सुखास्वादमनुत्तमम् ॥ ७.७७.५ ॥
ਕਮਲਾਂ ਤੇ ਉਤਪਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਕਾਈ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਉਹ ਸਰੋਵਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਚਰਜ, ਸੁਖਦਾਈ ਤੇ ਅਨੁਪਮ ਸੀ।
7.77.6
अरजस्कं तथा ऽक्षोभ्यं श्रीमत्पक्षिगणायुतम् ।
समीपे तस्य सरसो महदद्भुतमाश्रमम् ॥ ७.७७.६ ॥
ਉਹ ਸਰੋਵਰ ਧੂੜ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਸੁੰਦਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ; ਅਤੇ ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਆਸ਼ਰਮ ਸੀ।
7.77.7
पुराणं पुण्यमत्यर्थं तपस्विजनवर्जितम् ।
तत्राहमवसं रात्रिं नैदाघीं पुरुषर्षभ ॥ ७.७७.७ ॥
ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਅਤੇ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਤਪਸਵੀ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਗਰਮੀ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਤ ਬਿਤਾਈ।
7.77.8
प्रभाते काल्यमुत्थाय सरस्तदुपचक्रमे ।
अथापश्यं शवं तत्र सुपुष्टमजरं क्वचित् ॥ ७.७७.८ ॥
ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਲਾਸ਼ ਦੇਖੀ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਸ਼ਟ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜਾਪਦੀ ਸੀ।
7.77.9
पङ्किभेदेन पुष्टाङ्गं समाश्रितसरोवरम् ।
तिष्ठन्तं परया लक्ष्म्या तस्मिंस्तोयाशये नृप ॥ ७.७७.९ ॥
ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਪੁਸ਼ਟ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਲਾਸ਼ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਜਲ-ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਰਮ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਖੜੀ ਸੀ।
7.77.10
तमर्थं चिन्तयानो ऽहं मुहूर्तं तत्र राघव ।
उषितो ऽस्मि सरस्तीरे किन्न्विदं स्यादिति प्रभो ॥ ७.७७.१० ॥
ਉਸ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਿਆਂ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇੱਕ ਪਲ ਠਹਿਰਿਆ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
7.77.11
अथापश्यं मुहूर्तेन दिव्यमद्भुतदर्शनम् ।
विमानं परमोदारं हंसयुक्तं मनोजवम् ॥ ७.७७.११ ॥
ਫਿਰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇੱਕ ਦਿਵ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਾਲਾ ਵਿਮਾਨ ਵੇਖਿਆ; ਅਤਿ ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਹੰਸਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਮਨ ਵਰਗਾ ਤੇਜ਼।
7.77.12
अत्यर्थं स्वर्गिणं त विमाने रघुनन्दन ।
उपास्ते ऽप्सरसां वीर सहस्रं दिव्यभूषणम् ॥ ७.७७.१२ ॥
ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਉਸ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਸੀ; ਦਿਵ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹੇ ਵੀਰ।
7.77.13
गायन्ति दिव्यगेयानि वादयन्ति तथा ऽपराः ।
क्ष्वेलयन्ति तथा चान्या नृत्यन्ति च तथा ऽपराः ॥ ७.७७.१३ ॥
ਕੋਈ ਦਿਵ੍ਯ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਕੋਈ ਸਾਜ਼ ਵਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਹੋਰ ਕਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
7.77.14
अपराश्चन्द्ररश्म्याभैर्हेमदण्डैश्च चामरैः ।
दोधूयुर्वदनं तस्य पुण्डरीकनिभेक्षणम् ॥ ७.७७.१४ ॥
ਹੋਰ ਕਈਆਂ ਨੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚਾਮਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕਮਲ-ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਉੱਤੇ ਹਵਾ ਕੀਤੀ।
7.77.15
ततः सिंहासनं त्यक्त्वा मेरुकूटमिवांशुमान् ।
पश्यतो मे तदा राम विमानादवरुह्य च ।
तं शवं भक्षयामास स स्वर्गी रघुनन्दन ॥ ७.७७.१५ ॥
ਫਿਰ ਸਿੰਘਾਸਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੇਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਹ ਵਿਮਾਨ ਤੋਂ ਉਤਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲੱਗਾ। ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਉਹ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
7.77.16
तथा भुक्त्वा यथाकामं मांसं बहु सुपीवरम् ।
अवतीर्य सरः स्वर्गी संस्प्रष्टुमुपचक्रमे ॥ ७.७७.१६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ-ਚਾਹਿਆ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪੁਸ਼ਟ ਮਾਸ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਕੇ ਹੱਥ-ਮੂੰਹ ਧੋਣ ਲੱਗਾ।
7.77.17
उपस्पृश्य यथान्यायं स स्वर्गी रघुपुङ्गव ।
आरोढुमुपचक्राम विमानवरमुत्तमम् ॥ ७.७७.१७ ॥
ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਘੁਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਉੱਤਮ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਲੱਗਾ।
7.77.18
तमहं देवसङ्काशमारोहन्तमुदीक्ष्य वै ।
अथाहमब्रुवं वाक्यं स्वर्गिणं पुरुषर्षभ ॥ ७.७७.१८ ॥
ਦੇਵਤਾ ਵਰਗੇ ਉਸ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਨੂੰ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼ਰਿਸ਼ਭ, ਮੈਂ ਉਸ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.77.19
को भवान्देवसङ्काश आहारश्च विगर्हितः ।
त्वयेदं भुज्यते सौम्य किमर्थं वक्तुमर्हसि ॥ ७.७७.१९ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਇਹ ਨਿੰਦਿਤ ਆਹਾਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਖਾ ਰਹੇ ਹੋ? ਹੇ ਸੌਮਿਆ, ਦੱਸੋ।
7.77.20
कस्य स्यादीदृशो भाव आहारो देवसम्मतः ।
आश्चर्यं वर्तते सौम्य श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ ७.७७.२० ॥
ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਕਿਸਦੀ ਹੋਵੇਗੀ? ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਆਹਾਰ ਕਿਸਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਸੌਮਿਆ, ਇਹ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ; ਸੱਚ-ਸੱਚ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
7.77.21
नाहमौपयिकं मन्ये तव भक्ष्यमिदं शवम् ॥ ७.७७.२१ ॥
ਇਹ ਲਾਸ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਯੋਗ ਭੋਜਨ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।
7.77.22
इत्येवमुक्तः स नरेन्द्र नाकी कौतूहलात्सूनृतया गिरा च ।
श्रुत्वा च वाक्यं मम सर्वमेतत्सर्वं तथा चाकथयन्ममेति ॥ ७.७७.२२ ॥
ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਸੱਚੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ।