वाल्मीकि रामायण · सर्ग 7.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.77.1
पुरा त्रेतायुगे राम बभूव बहुविस्तरम् ।
समन्ताद्योजनशतं विमृगं पक्षिवर्जितम् ॥ ७.७७.१ ॥
रामा! पूर्वी त्रेतायुगात चारही दिशांना शंभर योजनांपर्यंत पसरलेले एक विशाल अरण्य होते; तेथे हरिण नव्हते आणि पक्षीही नव्हते.
7.77.2
तस्मिन्निर्मानुषे ऽरण्ये कुर्वाणस्तप उत्तमम् ।
अहमाक्रमितुं सौम्य तदरण्यमुपागमम् ॥ ७.७७.२ ॥
त्या मनुष्यरहित अरण्यात उत्तम तप करीत असताना, हे सौम्या, मी त्या अरण्यात प्रवेश करण्यासाठी आलो.
7.77.3
तस्य रूपमरण्यस्य निर्देष्टुं न शशाक ह ।
फलमूलैः सुखास्वादैर्बहुरूपैश्च पादपैः ॥ ७.७७.३ ॥
त्या अरण्याचे रूप वर्णन करणे मला शक्य झाले नाही; ते सुस्वादु फळांनी व मुळांनी, अनेक रूपांच्या वृक्षांनी भरलेले होते.
7.77.4
तस्यारण्यस्य मध्ये तु सरो योजनमायतम् ।
हंसकारण्डवाकीर्णं चक्रवाकोपशोभितम् ॥ ७.७७.४ ॥
त्या अरण्याच्या मध्यभागी एक योजनभर पसरलेले सरोवर होते; ते हंस व कारंडव पक्ष्यांनी भरलेले आणि चक्रवाकांनी शोभिवंत होते.
7.77.5
पद्मोत्पलसमाकीर्णं समतिक्रान्तशैवलम् ।
तदाश्चर्यमिवात्यर्थं सुखास्वादमनुत्तमम् ॥ ७.७७.५ ॥
कमळे व उत्पलांनी भरलेले, शेवाळविरहित ते सरोवर अत्यंत आश्चर्यकारक, सुखदायी आणि अनुपम होते.
7.77.6
अरजस्कं तथा ऽक्षोभ्यं श्रीमत्पक्षिगणायुतम् ।
समीपे तस्य सरसो महदद्भुतमाश्रमम् ॥ ७.७७.६ ॥
ते सरोवर धूलिरहित व स्थिर होते, सुंदर पक्ष्यांच्या समूहांनी भरलेले होते; आणि त्या सरोवराजवळ एक मोठा अद्भुत आश्रम होता.
7.77.7
पुराणं पुण्यमत्यर्थं तपस्विजनवर्जितम् ।
तत्राहमवसं रात्रिं नैदाघीं पुरुषर्षभ ॥ ७.७७.७ ॥
हा प्राचीन आणि अत्यंत पवित्र आश्रम तपस्वीजनांशिवाय होता. हे पुरुषश्रेष्ठा, तेथे मी ग्रीष्मऋतूतील एक रात्र वास्तव्य केले.
7.77.8
प्रभाते काल्यमुत्थाय सरस्तदुपचक्रमे ।
अथापश्यं शवं तत्र सुपुष्टमजरं क्वचित् ॥ ७.७७.८ ॥
पहाटे उठून मी त्या सरोवराकडे गेलो. तेव्हा तेथे मला एक मृतदेह दिसला, जो सुदृढ आणि जरारहित वाटत होता.
7.77.9
पङ्किभेदेन पुष्टाङ्गं समाश्रितसरोवरम् ।
तिष्ठन्तं परया लक्ष्म्या तस्मिंस्तोयाशये नृप ॥ ७.७७.९ ॥
रांगांमध्ये पसरलेल्या सुदृढ अवयवांचा तो मृतदेह त्या सरोवराचा आश्रय घेऊन होता. हे नृपा, त्या जलाशयात तो परम शोभेने उभा होता.
7.77.10
तमर्थं चिन्तयानो ऽहं मुहूर्तं तत्र राघव ।
उषितो ऽस्मि सरस्तीरे किन्न्विदं स्यादिति प्रभो ॥ ७.७७.१० ॥
त्या गोष्टीचा विचार करत मी तेथे सरोवराच्या तीरावर क्षणभर थांबलो. हे राघवा, हे प्रभो, हे काय असावे?
7.77.11
अथापश्यं मुहूर्तेन दिव्यमद्भुतदर्शनम् ।
विमानं परमोदारं हंसयुक्तं मनोजवम् ॥ ७.७७.११ ॥
मग एका क्षणात मला एक दिव्य आणि अद्भुत दर्शन असलेले विमान दिसले; अत्यंत भव्य, हंसांनी जुंपलेले, मनासारखे वेगवान.
7.77.12
अत्यर्थं स्वर्गिणं त विमाने रघुनन्दन ।
उपास्ते ऽप्सरसां वीर सहस्रं दिव्यभूषणम् ॥ ७.७७.१२ ॥
हे रघुनंदना, त्या विमानात एक स्वर्गवासी होता; दिव्य अलंकार घातलेल्या हजार अप्सरा त्याची सेवा करत होत्या. हे वीरा.
7.77.13
गायन्ति दिव्यगेयानि वादयन्ति तथा ऽपराः ।
क्ष्वेलयन्ति तथा चान्या नृत्यन्ति च तथा ऽपराः ॥ ७.७७.१३ ॥
काही जणी दिव्य गीते गात होत्या, तर काही वाद्ये वाजवत होत्या. इतर काही आनंदाने आवाज करत होत्या, आणि काही जणी नाचत होत्या.
7.77.14
अपराश्चन्द्ररश्म्याभैर्हेमदण्डैश्च चामरैः ।
दोधूयुर्वदनं तस्य पुण्डरीकनिभेक्षणम् ॥ ७.७७.१४ ॥
इतर काही जणी चंद्रकिरणांसारख्या तेजस्वी, सुवर्णदंडांच्या चामरांनी त्याच्या कमळनयन मुखावर वारा घालू लागल्या.
7.77.15
ततः सिंहासनं त्यक्त्वा मेरुकूटमिवांशुमान् ।
पश्यतो मे तदा राम विमानादवरुह्य च ।
तं शवं भक्षयामास स स्वर्गी रघुनन्दन ॥ ७.७७.१५ ॥
मग सिंहासन सोडून, मेरुशिखरावरील सूर्याप्रमाणे, हे राम, मी पाहत असतानाच तो विमानातून खाली उतरला आणि ते प्रेत खाऊ लागला. हे रघुनंदना, तो स्वर्गवासी असे करू लागला.
7.77.16
तथा भुक्त्वा यथाकामं मांसं बहु सुपीवरम् ।
अवतीर्य सरः स्वर्गी संस्प्रष्टुमुपचक्रमे ॥ ७.७७.१६ ॥
अशा प्रकारे हवे तितके पुष्ट मांस खाऊन, तो स्वर्गवासी सरोवरात उतरून हात-तोंड धुऊ लागला.
7.77.17
उपस्पृश्य यथान्यायं स स्वर्गी रघुपुङ्गव ।
आरोढुमुपचक्राम विमानवरमुत्तमम् ॥ ७.७७.१७ ॥
यथाविधी आचमन करून, हे रघुश्रेष्ठा, तो स्वर्गवासी उत्तम विमानावर चढू लागला.
7.77.18
तमहं देवसङ्काशमारोहन्तमुदीक्ष्य वै ।
अथाहमब्रुवं वाक्यं स्वर्गिणं पुरुषर्षभ ॥ ७.७७.१८ ॥
देवासारख्या त्या स्वर्गवासीला विमानावर चढताना पाहून, हे पुरुषर्षभा, मी त्या स्वर्गवासीला हे शब्द म्हणालो.
7.77.19
को भवान्देवसङ्काश आहारश्च विगर्हितः ।
त्वयेदं भुज्यते सौम्य किमर्थं वक्तुमर्हसि ॥ ७.७७.१९ ॥
देवतुल्य तुम्ही कोण आहात? हा निंदित आहार तुम्ही कशासाठी खात आहात? हे सौम्या, सांगा.
7.77.20
कस्य स्यादीदृशो भाव आहारो देवसम्मतः ।
आश्चर्यं वर्तते सौम्य श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ ७.७७.२० ॥
अशी स्थिती कोणाची असेल? देवांनी मान्य केलेला आहार कोणाचा? हे सौम्या, हे आश्चर्य आहे; खरे काय ते ऐकू इच्छितो.
7.77.21
नाहमौपयिकं मन्ये तव भक्ष्यमिदं शवम् ॥ ७.७७.२१ ॥
हे प्रेत तुमच्यासाठी योग्य भक्ष्य आहे असे मला वाटत नाही.
7.77.22
इत्येवमुक्तः स नरेन्द्र नाकी कौतूहलात्सूनृतया गिरा च ।
श्रुत्वा च वाक्यं मम सर्वमेतत्सर्वं तथा चाकथयन्ममेति ॥ ७.७७.२२ ॥
हे नरेंद्रा, असे विचारले गेल्यावर तो स्वर्गवासी कुतूहलाने आणि गोड सत्य वाणीने माझे सर्व बोलणे ऐकून मला सर्व काही सांगू लागला.