વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 7.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.8.1
हन्यमाने बले तस्मिन्पद्मनाभेन पृष्ठतः ।
माल्वान्सन्निवृत्तो ऽथ वेलामेत्य इवार्णवः ॥ ७.८.१ ॥
પદ્મનાભે પાછળથી સૈન્ય પર પ્રહાર કર્યો ત્યારે માલ્યવાન કિનારે પહોંચેલા સમુદ્રની જેમ પાછો ફર્યો.
7.8.2
संरक्तनयनः कोपाच्चलन्मौलिर्निशाचरः ।
पद्मनाभमिदं प्राह वचनं पुरुषोत्तमम् ॥ ७.८.२ ॥
ક્રોધથી લાલ આંખો અને ડોલતા મુકુટવાળો નિશાચર પુરુષોત્તમ પદ્મનાભને આ વચન બોલ્યો.
7.8.3
नारायण न जानीषे क्षात्रधर्मं पुरातनम् ।
अयुद्धमनसो भीतानस्मान्हंसि यथेतरः ॥ ७.८.३ ॥
હે નારાયણ! તું પ્રાચીન ક્ષાત્રધર્મ જાણતો નથી; યુદ્ધમાં મન ન ધરાવતા, ડરેલા અમને સામાન્ય માણસની જેમ તું મારે છે.
7.8.4
पराङ्मुखवधं पापं यः करोत्यसुरेतरः ।
स हन्ता न गतः स्वर्गं लभते पुण्यकर्मणाम् ॥ ७.८.४ ॥
પીઠ ફેરવેલાને મારવાનું પાપ કરે છે — અસુર નહીં એવો — તે હત્યારો સ્વર્ગે જતો નથી અને પુણ્યકર્મીઓનું ફળ પામતો નથી.
7.8.5
युद्धश्रद्धा ऽथवा ते ऽस्ति शङ्खचक्रगदाधर । ४
अहं स्थितो ऽस्मि पश्यामि बलं दर्शय यत्तव ॥ ७.८.५ ॥
હે શંખ, ચક્ર, ગદાધારી! જો તને યુદ્ધની ઇચ્છા હોય તો હું અહીં ઊભો છું; તારું બળ બતાવ.
7.8.6
माल्यवन्तं स्थितं दृष्ट्वा माल्यवन्तमिवाचलम् ।
उवाच राक्षसेन्द्रं तं देवराजानुजो बली ॥ ७.८.६ ॥
માલ્યવાનને પર્વતની જેમ ઊભેલો જોઈને દેવરાજ (ઇન્દ્ર)ના નાના ભાઈ બળવાન તે રાક્ષસરાજને બોલ્યા.
7.8.7
युष्मत्तो भयभीतानां देवानां वै मया ऽभयम् ।
राक्षसोत्सादनं दत्तं तदेतदनुपाल्यते ॥ ७.८.७ ॥
તમારાથી ભયભીત થયેલા દેવોને મેં અભય આપ્યું હતું, રાક્ષસોના સંહારનું વચન પણ આપ્યું હતું; તે જ વચન હવે પાળવામાં આવી રહ્યું છે.
7.8.8
प्राणैरपि प्रियं कार्यं देवानां हि सदा मया ।
सो ऽहं वो निहनिष्यामि रसातलगतानपि ॥ ७.८.८ ॥
દેવોનું પ્રિય કાર્ય મારે હંમેશા પ્રાણથી પણ વધુ કરવું જોઈએ; તેથી પાતાળમાં સંતાયેલા તમને પણ હું અવશ્ય મારી નાખીશ.
7.8.9
देवदेवं ब्रुवाणं तं रक्ताम्बुरुहलोचनम् ।
शक्त्या बिभेद सङ्क्रुद्धो राक्षसेन्द्रो भुजान्तरे ॥ ७.८.९ ॥
દેવદેવ બોલી રહ્યા હતા ત્યારે, રક્તકમળ જેવા નેત્રવાળા તેમને ક્રોધિત રાક્ષસરાજે શક્તિથી તેમની ભુજાઓ વચ્ચે વીંધી નાખ્યા.
7.8.10
माल्यवद्भुजनिर्मुक्ता शक्तिर्घण्टाकृतस्वना ।
हरेरुरसि बभ्राज मेघस्थेव शतह्रदा ॥ ७.८.१० ॥
માલ્યવાનના ભુજમાંથી છૂટેલી, ઘંટના અવાજ જેવો નાદ કરતી તે શક્તિ હરિની છાતી પર મેઘમાંની શતધારી વીજળીની જેમ ચમકી.
7.8.11
ततस्तामेव चोत्कृष्य शक्तिं शक्तिधरप्रियः ।
माल्यवन्तं समुद्दिश्य चिक्षेपाम्बुरुहेक्षणः ॥ ७.८.११ ॥
પછી શક્તિધારકોને પ્રિય કમળનેત્ર તેમણે તે શક્તિ જ ખેંચી કાઢી અને માલ્યવાનને લક્ષ્ય બનાવી ફેંકી.
7.8.12
स्कन्दोत्सृष्टेव सा शक्तिर्गोविन्दकरनिस्सृता ।
काङ्क्षन्ती राक्षसं प्रायान्माहेन्द्रीवाञ्जनाचलम् ॥ ७.८.१२ ॥
ગોવિંદના હાથમાંથી છૂટેલી તે શક્તિ, સ્કંદે ફેંકેલી હોય તેવી, રાક્ષસને ઇચ્છતી, ઇન્દ્રના અંજન પર્વત તરફ ગઈ.
7.8.13
सा तस्योरसि विस्तीर्णे हारभारा ऽवभासिते ।
अपतद्राक्षसेन्द्रस्य गिरिकूट इवाशनिः ॥ ७.८.१३ ॥
તે શક્તિ એ રાક્ષસેન્દ્રની વિશાળ છાતી પર, હારના ભારથી ઝળહળતી છાતી પર, પર્વતશિખર પર પડતી વીજળીની જેમ પડી.
7.8.14
तया भिन्नतनुत्राणः प्राविशद्विपुलं तमः ।
माल्यवान्पुनराश्वस्तस्तस्थौ गिरिरिवाचलः ॥ ७.८.१४ ॥
તે શક્તિથી કવચ ભેદાતાં તે ગાઢ અંધકારમાં ડૂબી ગયો; ફરી ભાન આવતાં માલ્યવાન પર્વતની જેમ અચળ ઊભો રહ્યો.
7.8.15
ततः कार्ष्णायसं शूलं कण्टकैर्बहुभिर्वतम् ।
प्रगृह्याभ्यहनद्देवं स्तनयोरन्तरे दृढम् ॥ ७.८.१५ ॥
પછી તેણે કાળા લોખંડનો, અનેક કાંટાથી જડેલો શૂળ ઉપાડીને દેવ (લક્ષ્મણ)ની છાતી વચ્ચે દૃઢતાથી પ્રહાર કર્યો.
7.8.16
तथैव रणरक्तस्तु मुष्टिना वासवानुजम् ।
ताडयित्वा धनुर्मात्रमपक्रान्तो निशाचरः ॥ ७.८.१६ ॥
એ જ રીતે યુદ્ધરક્તથી ખરડાયેલા તે નિશાચરે મુઠ્ઠીથી વાસવના અનુજ (લક્ષ્મણ)ને મારીને એક ધનુષ્ય જેટલું દૂર પાછો ખસી ગયો.
7.8.17
ततो ऽम्बरे महाञ्छब्दः साधुसाध्विति चोदितः ।
आहत्य राक्षसो विष्णुं गरुडं चाप्यताडयत् ॥ ७.८.१७ ॥
ત્યારે આકાશમાં "સાધુ! સાધુ!" એવો મોટો અવાજ ઊઠ્યો. રાક્ષસે વિષ્ણુને પ્રહાર કર્યો અને ગરુડને પણ માર્યો.
7.8.18
वैनतेयस्ततः क्रुद्धः पक्षवातेन राक्षसम् ।
व्यपोहद्बलवान्वायुः शुष्कपर्णचयं यथा ॥ ७.८.१८ ॥
પછી ક્રોધિત વૈનતેય (ગરુડ)એ પોતાની પાંખોના પવનથી રાક્ષસને એવી રીતે ઉડાવી દીધો, જેમ બળવાન પવન સૂકાં પાંદડાંના ઢગલાને ઉડાવે છે.
7.8.19
द्विजेन्द्रपक्षवातेन द्रावितं दृश्य पूर्वजम् ।
सुमाली स्वबलैः सार्धं लङ्कामभिमुखो ययौ ॥ ७.८.१९ ॥
પક્ષીરાજ ગરુડની પાંખોના પવનથી ભગાડાયેલા મોટા ભાઈને જોઈને સુમાલી પોતાના સૈન્ય સાથે લંકા તરફ ગયો.
7.8.20
पक्षवातबलोद्धूतो माल्यवानपि राक्षसः ।
स्वबलेन समागम्य ययौ लङ्कां ह्रिया वृतः ॥ ७.८.२० ॥
પાંખોના પવનના બળથી ઉછાળાયેલો રાક્ષસ માલ્યવાન પણ શરમથી ઘેરાયેલો પોતાના સૈન્ય સાથે મળીને લંકા ગયો.
7.8.21
एवं ते राक्षसा तेन हरिणा कमलेक्षण ।
बहुशः संयुगे भग्ना हतप्रवरनायकाः ॥ ७.८.२१ ॥
હે કમળનેત્ર! આ રીતે તે હરિ (ગરુડ) વડે રાક્ષસો યુદ્ધમાં ઘણી વાર પરાજિત થયા; તેમના શ્રેષ્ઠ નાયકો માર્યા ગયા.
7.8.22
अशक्नुवन्तस्ते विष्णुं प्रतियोद्धुं भयार्दिताः ।
त्यक्त्वा लङ्कां गता वस्तुं पातालं सहपत्नयः ॥ ७.८.२२ ॥
વિષ્ણુ સામે પ્રતિયુદ્ધ કરવા અસમર્થ, ભયથી પીડાયેલા તેઓ લંકા છોડીને પત્નીઓ સહિત પાતાળમાં વસવા ગયા.
7.8.23
सुमालिनं समासाद्य राक्षसं रघुसत्तम ।
स्थिताः प्रख्यातवीर्यास्ते वंशे सालकटङ्कटे ॥ ७.८.२३ ॥
હે રઘુશ્રેષ્ઠ! રાક્ષસ સુમાલીની પાસે પહોંચીને, પ્રખ્યાત પરાક્રમી તેઓ સાલકટંકટ વંશમાં સ્થિર થયા.
7.8.24
ये त्वया निहतास्ते तु पौलस्त्या नाम राक्षसाः ।
सुमाली माल्यवान्माली ये च तेषां पुरःसराः ॥
सर्वे तेभ्यो महाभागा रावणाद्बलवत्तराः ॥ ७.८.२४ ॥
તમે જેમને હણ્યા તે પૌલસ્ત્ય રાક્ષસો—સુમાલી, માલ્યવાન, માલી અને તેમના મુખ્ય અગ્રણીઓ—સૌ મહાભાગ્યશાળી હતા; રાવણ કરતાં પણ વધુ બળવાન હતા.
7.8.25
न चान्यो राक्षसान्हन्ता सुरारीन्देवकण्टकान् ।
ऋते नारायणं देवं शङ्खचक्रगदाधरम् ॥ ७.८.२५ ॥
દેવોના કંટક સમાન રાક્ષસો અને સુરશત્રુઓને શંખ, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરનાર નારાયણ દેવ સિવાય બીજું કોઈ હણી શકે નહીં.
7.8.26
भवान्नारायणो देवश्चतुर्बाहुः सनातनः ।
राक्षसान्हन्तुमुत्पन्नो ह्यजेयः प्रभुरव्ययः ॥ ७.८.२६ ॥
આપ જ ચતુર્ભુજ, સનાતન નારાયણ દેવ છો; રાક્ષસોનો સંહાર કરવા ઉત્પન્ન થયેલા; આપ અજેય, પ્રભુ અને અવ્યય છો.
7.8.27
नष्टधर्मव्यवस्थाता काले काले प्रजाकरः ।
उत्पद्यते दस्युवधे शरणागतवत्सलः ॥ ७.८.२७ ॥
જ્યારે ધર્મની વ્યવસ્થા નષ્ટ થાય છે ત્યારે યુગે યુગે, પ્રજાનું કલ્યાણ કરનાર, શરણાગતવત્સલ આપ દસ્યુઓના વધ માટે ઉત્પન્ન થાઓ છો.
7.8.28
एषा मया तव नराधिप राक्षसानामुत्पत्तिरद्य कथिता सकला यथावत् ।
भूयो निबोध रघुसत्तम रावणस्य जन्मप्रभावमतुलं ससुतस्य सर्वम् ॥ ७.८.२८ ॥
હે નરાધિપ! રાક્ષસોની આ સમગ્ર ઉત્પત્તિ આજે મેં આપને યથાવત કહી. હે રઘુસત્તમ! હવે રાવણનો અતુલ્ય જન્મ અને પ્રભાવ, તેના પુત્રો સહિત, સર્વ સાંભળો.
7.8.29
चिरात्सुमाली व्यचरद्रसातलं स राक्षसो विष्णुभयार्दितस्तदा ।
पुत्रैश्च पौत्रैश्च समन्वितो बली ततस्तु लङ्कामवसद्धनेश्वरः ॥ ७.८.२९ ॥
ઘણા સમય પછી, વિષ્ણુના ભયથી પીડિત થયેલો તે બળવાન રાક્ષસ સુમાલી રસાતલમાં ફર્યો. પછી પુત્રો અને પૌત્રો સહિત ધનેશ્વર બનીને તે લંકામાં રહ્યો.