वाल्मीकि रामायण · सर्ग 7.80
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.80.1
एतदाख्याय रामाय महर्षिः कुम्भसम्भवः ।
अस्यामेवापरं वाक्यं कथायामुपचक्रमे ॥ ७.८०.१ ॥
कुंभसंभव महर्षींनी हे रामाला सांगितल्यानंतर याच कथेत आणखी एक वाक्य सुरू केले.
7.80.2
ततः स दण्डः काकुत्स्थ बहुवर्षगणायुतम् ।
अकरोत्तत्र दान्तात्मा राज्यं निहतकण्टकम् ॥ ७.८०.२ ॥
नंतर, हे काकुत्स्था, तो दंड संयमी मनाने तेथे अनेक वर्षे व अयुते वर्षे निष्कंटक राज्य करत राहिला.
7.80.3
अथ काले तु कस्मिंश्चिद्राजा भार्गवमाश्रमम् ।
रमणीयमुपाक्रामच्चैत्रे मासि मनोरमे ॥ ७.८०.३ ॥
नंतर एके काळी तो राजा चैत्र मासातील मनोरम काळात भार्गवांच्या रमणीय आश्रमाजवळ आला.
7.80.4
तत्र भार्गवकन्यां स रूपेणाप्रतिमां भुवि ।
विचरन्तीं वनोद्देशे दण्डो ऽपश्यदनुत्तमाम् ॥ ७.८०.४ ॥
तेथे दंडाने भार्गवाच्या कन्येला पाहिले; जी पृथ्वीवर रूपात अतुलनीय आणि श्रेष्ठ होती, आणि वनप्रदेशात फिरत होती.
7.80.5
स दृष्ट्वा तां सुदुर्मेधा अनङ्गशरपीडितः ।
अभिगम्य सुसंविग्नां कन्यां वचनमब्रवीत् ॥ ७.८०.५ ॥
तिला पाहून तो अत्यंत दुर्बुद्धी, मदनाच्या बाणांनी पीडित होऊन, अत्यंत घाबरलेल्या कन्येजवळ जाऊन हे वचन बोलला.
7.80.6
कुतस्त्वमसि सुश्रोणि कस्य वा ऽसि सुता शुभे ।
पीडितो ऽहमनङ्गेन गच्छामि त्वां शुभानने ॥ ७.८०.६ ॥
हे सुंदर कटिप्रदेशी, तू कुठून आलीस, कोणाची कन्या आहेस? हे शुभे, मदनाने पीडित होऊन मी तुझ्याकडे येत आहे, हे सुंदर मुखी.
7.80.7
तस्य त्वेवं ब्रुवाणस्य मोहोन्मत्तस्य कामिनः ।
भार्गवी प्रत्युवाचेदं वचः सानुनयं नृपम् ॥ ७.८०.७ ॥
मोहाने उन्मत्त झालेला तो कामी राजा असे बोलत असताना भार्गवी विनयाने त्या राजाला हे वचन म्हणाली.
7.80.8
भार्गवस्य सुतां विद्धि देवस्याक्लिष्टकर्मणः ।
अरजां नाम राजेन्द्र ज्येष्ठामाश्रमवासिनीम् ॥ ७.८०.८ ॥
हे राजेंद्रा, भार्गव आणि अक्लिष्टकर्मा अशा देवतुल्य ऋषींची मी कन्या आहे हे जाण. माझे नाव अरजा आहे; मी ज्येष्ठ कन्या असून आश्रमात राहते.
7.80.9
मा मां स्पृश बलाद्राजन्कन्या पितृवशा ह्यहम् ।
गुरुः पिता मे राजेन्द्र त्वं च शिष्यो महात्मनः ।
व्यसनं सुमहत्क्रुद्धः स ते दद्यान्महातपाः ॥ ७.८०.९ ॥
हे राजा, बलाने मला स्पर्श करू नकोस; मी पित्याच्या अधीन असलेली कन्या आहे. हे राजेंद्रा, माझे पिता माझे गुरू आहेत आणि तू त्या महात्म्याचा शिष्य आहेस. क्रोधित झालेला तो महातपस्वी तुला मोठे संकट देऊ शकतो.
7.80.10
यदि वान्यन्मया कार्यं धर्मदृष्टेन सत्पथा ।
वरयस्व नरश्रेष्ठ पितरं मे महाद्युतिम् ॥ ७.८०.१० ॥
धर्मदृष्टीने, सन्मार्गाने माझ्याशी दुसरे काही करायचे असल्यास, हे नरश्रेष्ठा, माझ्या महातेजस्वी पित्याकडे (मला) माग.
7.80.11
अन्यथा तु फलं तुभ्यं भवेद्घोराभिसंहितम् ।
क्रोधेन हि पिता मे ऽसौ त्रैलोक्यमपि निर्दहेत् ॥ ७.८०.११ ॥
नाहीतर तुला भयंकर परिणाम भोगावा लागेल; कारण क्रोधाने माझे पिता त्रिलोकालाही भस्म करू शकतात.
7.80.12
दास्यते चानवद्याङ्ग तव मा याचितः पिता ॥ ७.८०.१२ ॥
हे निर्दोष अवयवांच्या, तू मागितलेस तर माझे पिता तुला (मला) देतील.
7.80.13
एवं ब्रुवाणामरजां दण्डः कामवशं गतः ।
प्रत्युवाच मदोन्मत्तः शिरस्याधाय चाञ्जलिम् ॥ ७.८०.१३ ॥
असे बोलणाऱ्या अरजेला, कामवश झालेल्या दंडाने, मदोन्मत्त होऊन, मस्तकावर अंजली ठेवून उत्तर दिले.
7.80.14
प्रसादं कुरु सुश्रोणि न कालं क्षेप्तुमर्हसि ।
त्वत्कृते हि मम प्राणा विदीर्यन्ते वरानने ॥ ७.८०.१४ ॥
हे सुश्रोणी, कृपा कर, वेळ वाया घालवू नकोस. हे वरानने, तुझ्यामुळेच माझे प्राण तुटत आहेत.
7.80.15
त्वां प्राप्य मे वधो वा स्याच्छापो वा यदि दारुणः ।
भक्तं भजस्व मां भीरु भजमानं सुविह्वलम् ॥ ७.८०.१५ ॥
तुला मिळवून माझा मृत्यू झाला किंवा भयंकर शाप लागला तरी — हे भीरू, तुला इच्छिणाऱ्या, अत्यंत व्याकुळ अशा भक्ताला स्वीकार.
7.80.16
एवमुक्त्वा तु तां कन्यां दोर्भ्यां गृह्य बलाद्बली ।
विस्फुरन्तीं यथाकामं मैथुनायोपचक्रमे ॥ ७.८०.१६ ॥
असे बोलून त्या बलवानाने त्या कन्येला दोन्ही हातांनी बळजबरीने धरले आणि तडफडणाऱ्या तिच्याशी इच्छेनुसार मैथुनास प्रवृत्त झाला.
7.80.17
एतमर्थं महाघोरं दण्डः कृत्वा सुदारुणम् ।
नगरं प्रययावाशु मधुमन्तमनुत्तमम् ॥ ७.८०.१७ ॥
हे अत्यंत भयंकर, क्रूर कृत्य करून दंड लगेच उत्तम मधुमंत नगरीकडे निघून गेला.
7.80.18
अरजा ऽपि रुदन्ती सा आश्रमस्याविदूरतः ।
प्रतीक्षन्ति सुसंत्रस्ता पितरं देवसन्निभम् ॥ ७.८०.१८ ॥
रडणारी अरजाही आश्रमाजवळच, अत्यंत भयभीत होऊन, देवतुल्य पित्याची वाट पाहत राहिली.