Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.81

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.81.1

स मुहूर्तादुपश्रुत्य देवर्षिरमितप्रभः ।
स्वमाश्रमं शिष्यवृतः क्षुधार्तः सन्न्यवर्तत ॥ ७.८१.१ ॥

ସେ କ୍ଷଣେ ଶୁଣି, ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ଦେବର୍ଷି, କ୍ଷୁଧାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଲେ।

7.81.2

सो ऽपश्यदरजां दीनां रजसा समभिप्लुताम् ।
ज्योत्स्नामिव ग्रहग्रस्तां प्रत्यूषे न विराजतीम् ॥ ७.८१.२ ॥

ସେ ଦୀନ, ଧୂଳିରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ଦୀପ୍ତିହୀନ ଏକ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ; ପ୍ରଭାତରେ ଗ୍ରହଗ୍ରସ୍ତ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ପରି ତାହା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନଥିଲା।

7.81.3

तस्य रोषः समभवत्क्षुधार्तस्य विशेषतः ।
निर्दहन्निव लोकांस्त्रीञ्छिष्यांश्चैतदुवाच ह ॥ ७.८१.३ ॥

କ୍ଷୁଧାରେ ବିଶେଷ ପୀଡ଼ିତ ତାଙ୍କ ମନରେ କ୍ରୋଧ ଉଠିଲା; ଯେପରି ତ୍ରିଲୋକ ଦଗ୍ଧ କରିବେ; ସେ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।

7.81.4

पश्यध्वं विपरीतस्य दण्डस्याविजितात्मनः ।
विपत्तिं घोरसङ्काशां क्रुद्धामग्निशिखामिव ॥ ७.८१.४ ॥

ବିପରୀତ ଆଚରଣକାରୀ, ଅସଂଯମୀ ଲୋକ ଉପରେ ଆସୁଥିବା ଦଣ୍ଡର ଘୋର ବିପତ୍ତି ଦେଖ; ତାହା କ୍ରୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି।

7.81.5

क्षयो ऽस्य दुर्मतेः प्राप्तः सानुगस्य दुरात्मनः ।
यः प्रदीप्तां हुताशस्य शिखां वै स्प्रष्टुमिच्छति ॥ ७.८१.५ ॥

ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନିଶିଖାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଏହି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିର, ନିଜ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ଦୁରାତ୍ମାର ବିନାଶ ଆସି ପହଞ୍ଚିଛି।

7.81.6

यस्मात्स कृतवान्पापमीदृशं घोरसंहितम् ।
तस्मात्प्राप्स्यति दुर्मेधाः फलं पापस्य कर्मणः ॥ ७.८१.६ ॥

ସେ ଏମିତି ଘୋର ପାପ କରିଛି, ତେଣୁ ଏହି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ସେହି ପାପକର୍ମର ଫଳ ପାଇବ।

7.81.7

सप्तरात्रेण राजासौ सभृत्यबलवाहनः ।
पापकर्मसमाचारो वधं प्राप्स्यति दुर्मतिः ॥ ७.८१.७ ॥

ସାତ ରାତ୍ରିରେ ସେ ରାଜା, ନିଜ ଭୃତ୍ୟ, ସେନା ଓ ବାହନ ସହିତ, ପାପକର୍ମାଚରଣକାରୀ ସେ ଦୁର୍ମତି ବିନାଶ ପାଇବ।

7.81.8

समन्ताद्योजनशतं विषयं चास्य दुर्मतेः ।
धक्ष्यते पांसुवर्षेण महता पाकशासनः ॥ ७.८१.८ ॥

ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଶହେ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଦୁର୍ମତିଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ପାକଶାସନ ଇନ୍ଦ୍ର ମହା ଧୂଳି ବର୍ଷଣରେ ଦହନ କରିବେ।

7.81.9

सर्वसत्वानि यानीह स्थावराणि चराणि च ।
महता पांसुवर्षेण विलयं सर्वतो ऽगमन् ॥ ७.८१.९ ॥

ଏଠାରେ ଥିବା ଯେତେ ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ ପ୍ରାଣୀ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମହା ଧୂଳି ବର୍ଷଣରେ ସର୍ବତ୍ର ବିନାଶ ପାଇଲେ।

7.81.10

दण्डस्य विषयो यावत्तावत्सर्वसमुच्छ्रयम् ।
पांसुवर्षमिवालक्ष्यं सप्तरात्रं भविष्यति ॥ ७.८१.१० ॥

ଦଣ୍ଡଙ୍କ ଦେଶ ଯେତେଦୂର, ସେଠାରେ ଯାହା ଉଚ୍ଚ ହୋଇ ଠିଆ ଅଛି ସବୁ ସାତ ରାତ୍ରି ଧୂଳି ବର୍ଷଣ ପରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯିବ।

7.81.11

इत्युक्त्वा क्रोधताम्राक्षस्तदाश्रमनिवासिनम् ।
जनं जनपदान्तेषु स्थीयतामिति चाब्रवीत् ॥ ७.८१.११ ॥

ଏହା କହି କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଆଖିବିଶିଷ୍ଟ ସେ ସେତେବେଳେ ଆଶ୍ରମରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଜନପଦର ସୀମାରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ କହିଲା,

7.81.12

श्रुत्वा तूशनसो वाक्यं सो ऽ ऽश्रमावसथो जनः ।
निष्क्रान्तो विषयात्तस्मात्स्थानं चक्रे ऽथ बाह्यतः ॥ ७.८१.१२ ॥

ଉଶନସଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଆଶ୍ରମରେ ବାସ କରୁଥିବା ସେହି ଲୋକମାନେ ସେହି ଦେଶରୁ ବାହାରିଗଲେ ଏବଂ ପରେ ବାହାରେ ସ୍ଥାନ ନେଲେ।

7.81.13

स तथोक्त्वा मुनिजनमरजामिदमब्रवीत् ।
इहैव वस दुर्मेधे आश्रमे सुसमाहिता ॥ ७.८१.१३ ॥

ସେ ମୁନିଜନଙ୍କୁ ଏହିପରି କହି ଅରଜାକୁ କହିଲେ, ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ଏଠାରେ ଏହି ଆଶ୍ରମରେ ଅତି ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ବାସ କର।

7.81.14

इदं योजनपर्यन्तं सरः सुरुचिरप्रभम् ।
अरजे विज्वरा भुङ्क्ष्व कालश्चात्र प्रतीक्ष्यताम् ॥ ७.८१.१४ ॥

ଏକ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଆଲୋକମୟ ଏହି ସରୋବର ଅଛି। ହେ ଅରଜା, ଦୁଃଖରହିତ ହୋଇ ଏହାକୁ ଭୋଗ କର; ଏଠାରେ ସମୟର ପ୍ରତୀକ୍ଷା କର।

7.81.15

त्वत्समीपे च ये सत्त्वा वासमेष्यन्ति तां निशाम् ।
अवध्याः पांसुवर्षेण ते भविष्यन्ति नित्यदा ॥ ७.८१.१५ ॥

ତୁମ ନିକଟରେ ସେହି ରାତ୍ରିରେ ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବାସ କରିବେ, ସେମାନେ ଧୂଳି ବର୍ଷଣରେ ସଦା ଅବଧ୍ୟ ରହିବେ।

7.81.16

श्रुत्वा नियोगं ब्रह्मर्षेः सा ऽरजा भार्गवी तदा ।
तथेति पितरं प्राह भार्गवं भृशदुःखिता ।
इत्युक्त्वा भार्गवो वासमन्यत्र समकारयत् ॥ ७.८१.१६ ॥

ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣି ଭାର୍ଗବୀ ଅରଜା ସେତେବେଳେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, 'ତାହା ହେଉ' କହି ପିତା ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ କହିଲେ। ଏହା କହି ଭାର୍ଗବ ଅନ୍ୟତ୍ର ବାସସ୍ଥାନ ନିର୍ମାଣ କରାଇଲେ।

7.81.17

तच्च राज्यं नरेन्द्रस्य सभृत्यबलवाहनम् ।
सप्ताहाद्भस्मसाद्भूतं यथोक्तं ब्रह्मवादिना ॥ ७.८१.१७ ॥

ରାଜାଙ୍କ ସେହି ରାଜ୍ୟ, ଭୃତ୍ୟ, ସେନା ଓ ବାହନ ସହିତ, ବ୍ରହ୍ମବାଦୀଙ୍କ କଥନ ଅନୁସାରେ ସାତ ଦିନରେ ଭସ୍ମ ହୋଇଗଲା।

7.81.18

तस्यासौ दण्डविषयो विन्ध्यशैवलयोर्नृप ।
शप्तो ब्रह्मर्षिणा तेन वैधर्म्ये सहिते कृते ॥ ७.८१.१८ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ତାଙ୍କର ସେହି ଦଣ୍ଡବିଷୟ ବିନ୍ଧ୍ୟ ଓ ଶୈଳ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା; ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ବିପରୀତ ଧର୍ମରେ ମିଳିତ ହେବାରୁ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଶପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।

7.81.19

ततः प्रभृति काकुत्स्थ दण्डकारण्यमुच्यते ।
तपस्विनः स्थिता ह्यत्र जनस्थानमतो ऽभवत् ॥ ७.८१.१९ ॥

ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ! ସେଦିନଠାରୁ ଏ ବନକୁ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ କୁହାଯାଉଛି। ଏଠାରେ ତପସ୍ବୀମାନେ ରହୁଥିଲେ, ତେଣୁ ଏହା ଜନସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ହେଲା।

7.81.20

एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां पृच्छसि राघव ।
सन्ध्यामुपासितुं वीर समयो ह्यतिवर्तते ॥ ७.८१.२० ॥

ହେ ରାଘବ! ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ସବୁ କହିଦେଲି। ହେ ବୀର, ସନ୍ଧ୍ୟା-ଉପାସନାର ସମୟ ବିତିଯାଉଛି।

7.81.21

एते महर्षयः सर्वे पूर्णकुम्भाः समन्ततः ।
कृतोदका नरव्याघ्र आदित्यं पर्युपासते ॥ ७.८१.२१ ॥

ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର! ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ କଳସ ନେଇ ଏହି ସମସ୍ତ ମହର୍ଷି ସ୍ନାନ କରି ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଉପାସନା କରୁଛନ୍ତି।

7.81.22

स तैर्ब्राह्मणमभ्यस्तं सहितैर्ब्रह्मवित्तमैः ।
रविरस्तं गतो राम गच्छोदकमुपस्पृश ॥ ७.८१.२२ ॥

ହେ ରାମ! ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପାସିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବେ ଅସ୍ତ ଯାଉଛନ୍ତି। ଯାଅ, ଜଳରେ ଆଚମନ କର।