ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.81.1
स मुहूर्तादुपश्रुत्य देवर्षिरमितप्रभः ।
स्वमाश्रमं शिष्यवृतः क्षुधार्तः सन्न्यवर्तत ॥ ७.८१.१ ॥
ਇੱਕ ਪਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਮੁੜ ਆਏ।
7.81.2
सो ऽपश्यदरजां दीनां रजसा समभिप्लुताम् ।
ज्योत्स्नामिव ग्रहग्रस्तां प्रत्यूषे न विराजतीम् ॥ ७.८१.२ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੀਨ, ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਮਕ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ; ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸੀ ਚਾਂਦਨੀ ਵਾਂਗ ਉਹ ਚਮਕ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸੀ।
7.81.3
तस्य रोषः समभवत्क्षुधार्तस्य विशेषतः ।
निर्दहन्निव लोकांस्त्रीञ्छिष्यांश्चैतदुवाच ह ॥ ७.८१.३ ॥
ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੀੜਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਜਾਗਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣਗੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
7.81.4
पश्यध्वं विपरीतस्य दण्डस्याविजितात्मनः ।
विपत्तिं घोरसङ्काशां क्रुद्धामग्निशिखामिव ॥ ७.८१.४ ॥
ਉਲਟੇ ਆਚਰਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਦੰਡ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਬਿਪਤਾ ਵੇਖੋ; ਉਹ ਕ੍ਰੋਧੀ ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਵਰਗੀ ਹੈ।
7.81.5
क्षयो ऽस्य दुर्मतेः प्राप्तः सानुगस्य दुरात्मनः ।
यः प्रदीप्तां हुताशस्य शिखां वै स्प्रष्टुमिच्छति ॥ ७.८१.५ ॥
ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਦਾ, ਆਪਣੇ ਅਨੁਚਰਾਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਦੁਰਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।
7.81.6
यस्मात्स कृतवान्पापमीदृशं घोरसंहितम् ।
तस्मात्प्राप्स्यति दुर्मेधाः फलं पापस्य कर्मणः ॥ ७.८१.६ ॥
ਉਸ ਨੇ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਉਸ ਪਾਪ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇਗਾ।
7.81.7
सप्तरात्रेण राजासौ सभृत्यबलवाहनः ।
पापकर्मसमाचारो वधं प्राप्स्यति दुर्मतिः ॥ ७.८१.७ ॥
ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ, ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਪਾਪਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਦੁਰਮਤੀ ਵਿਨਾਸ਼ ਪਾਵੇਗਾ।
7.81.8
समन्ताद्योजनशतं विषयं चास्य दुर्मतेः ।
धक्ष्यते पांसुवर्षेण महता पाकशासनः ॥ ७.८१.८ ॥
ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਇਸ ਦੁਰਮਤੀ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ ਇੰਦਰ ਮਹਾਨ ਧੂੜ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ।
7.81.9
सर्वसत्वानि यानीह स्थावराणि चराणि च ।
महता पांसुवर्षेण विलयं सर्वतो ऽगमन् ॥ ७.८१.९ ॥
ਇੱਥੇ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਸਥਾਵਰ ਅਤੇ ਜੰਗਮ ਪ੍ਰਾਣੀ ਸਨ, ਉਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਧੂੜ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
7.81.10
दण्डस्य विषयो यावत्तावत्सर्वसमुच्छ्रयम् ।
पांसुवर्षमिवालक्ष्यं सप्तरात्रं भविष्यति ॥ ७.८१.१० ॥
ਦੰਡ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ ਸਭ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਧੂੜ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
7.81.11
इत्युक्त्वा क्रोधताम्राक्षस्तदाश्रमनिवासिनम् ।
जनं जनपदान्तेषु स्थीयतामिति चाब्रवीत् ॥ ७.८१.११ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੇ ਤਦ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਜਨਪਦ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੋ।"
7.81.12
श्रुत्वा तूशनसो वाक्यं सो ऽ ऽश्रमावसथो जनः ।
निष्क्रान्तो विषयात्तस्मात्स्थानं चक्रे ऽथ बाह्यतः ॥ ७.८१.१२ ॥
ਉਸ਼ਨਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਲੋਕ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਠਹਿਰੇ।
7.81.13
स तथोक्त्वा मुनिजनमरजामिदमब्रवीत् ।
इहैव वस दुर्मेधे आश्रमे सुसमाहिता ॥ ७.८१.१३ ॥
ਉਸ ਨੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਅਰਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਰਹੁ।
7.81.14
इदं योजनपर्यन्तं सरः सुरुचिरप्रभम् ।
अरजे विज्वरा भुङ्क्ष्व कालश्चात्र प्रतीक्ष्यताम् ॥ ७.८१.१४ ॥
ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਰੋਵਰ ਹੈ। ਹੇ ਅਰਜਾ, ਬਿਨਾਂ ਦੁੱਖ ਦੇ ਇਸਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ; ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ।
7.81.15
त्वत्समीपे च ये सत्त्वा वासमेष्यन्ति तां निशाम् ।
अवध्याः पांसुवर्षेण ते भविष्यन्ति नित्यदा ॥ ७.८१.१५ ॥
ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਉਸ ਰਾਤ ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਵੱਸਣਗੇ, ਉਹ ਧੂੜ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਵਧ ਰਹਿਣਗੇ।
7.81.16
श्रुत्वा नियोगं ब्रह्मर्षेः सा ऽरजा भार्गवी तदा ।
तथेति पितरं प्राह भार्गवं भृशदुःखिता ।
इत्युक्त्वा भार्गवो वासमन्यत्र समकारयत् ॥ ७.८१.१६ ॥
ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ ਭਾਰਗਵੀ ਅਰਜਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, 'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਬੋਲੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਨਿਵਾਸ ਬਣਵਾਇਆ।
7.81.17
तच्च राज्यं नरेन्द्रस्य सभृत्यबलवाहनम् ।
सप्ताहाद्भस्मसाद्भूतं यथोक्तं ब्रह्मवादिना ॥ ७.८१.१७ ॥
ਰਾਜੇ ਦਾ ਉਹ ਰਾਜ, ਸੇਵਕਾਂ, ਫੌਜ ਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਿਆ।
7.81.18
तस्यासौ दण्डविषयो विन्ध्यशैवलयोर्नृप ।
शप्तो ब्रह्मर्षिणा तेन वैधर्म्ये सहिते कृते ॥ ७.८१.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸਦਾ ਉਹ ਦੰਡਵਿਸ਼ਯ ਵਿੰਧਿਆ ਤੇ ਸ਼ੈਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਖੇਤਰ ਸੀ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਸਰਾਪੇ ਗਏ।
7.81.19
ततः प्रभृति काकुत्स्थ दण्डकारण्यमुच्यते ।
तपस्विनः स्थिता ह्यत्र जनस्थानमतो ऽभवत् ॥ ७.८१.१९ ॥
ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ! ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਦੰਡਕਾਰਣਯ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਇੱਥੇ ਤਪਸਵੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜਨਸਥਾਨ ਵੀ ਬਣਿਆ।
7.81.20
एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां पृच्छसि राघव ।
सन्ध्यामुपासितुं वीर समयो ह्यतिवर्तते ॥ ७.८१.२० ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ! ਜੋ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਵੀਰ, ਸੰਧਿਆ-ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਰਿਹਾ ਹੈ।
7.81.21
एते महर्षयः सर्वे पूर्णकुम्भाः समन्ततः ।
कृतोदका नरव्याघ्र आदित्यं पर्युपासते ॥ ७.८१.२१ ॥
ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ! ਜਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਕਲਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਸਭ ਮਹਰਸ਼ੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
7.81.22
स तैर्ब्राह्मणमभ्यस्तं सहितैर्ब्रह्मवित्तमैः ।
रविरस्तं गतो राम गच्छोदकमुपस्पृश ॥ ७.८१.२२ ॥
ਹੇ ਰਾਮ! ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਵੱਲੋਂ ਜਿਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹੋਈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਹੁਣ ਅਸਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਾ, ਜਲ ਨਾਲ ਆਚਮਨ ਕਰ।