ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.84
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.84.1
तथोक्तवति रामे तु भरते च महात्मनि ।
लक्ष्मणो ऽथ शुभं वाक्यमुवाच रघुनन्दनम् ॥ ७.८४.१ ॥
ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਭਰਤ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.84.2
अश्वमेधो महायज्ञः पावनः सर्वपाप्मनाम् ।
पावनस्तव दुर्धर्षो रोचतां रघुनन्दन ॥ ७.८४.२ ॥
ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਮਹਾਯੱਗ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵੀ ਪਾਵਨ ਅਤੇ ਅਜੇਤੂ ਹੈ; ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਾਵੇ।
7.84.3
श्रूयते हि पुरावृत्तं वासवे सुमहात्मनि ।
ब्रह्महत्यावृतः शक्रो हयमेधेन पावितः ॥ ७.८४.३ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਸ਼ਕਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ।
7.84.4
पुरा किल महाबाहो देवासुरसमागमे ।
वृत्रो नाम महानासीद्दैतेयो लोकसम्मतः ॥ ७.८४.४ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਦੈਤਿਆ ਸੀ; ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਣਿਤ ਸੀ।
7.84.5
विस्तीर्णो योजनशतमुच्छ्रितस्त्रिगुणं ततः ।
अनुरागेण लोकांस्त्रीन्स्नेहात्पश्यति सर्वतः ॥ ७.८४.५ ॥
ਉਹ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਉੱਚਾ ਸੀ; ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਵੇਖਦਾ ਸੀ।
7.84.6
धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च बुद्ध्या च परिनिष्ठितः ।
शशास पृथिवीं स्फीतां धर्मेण सुसमाहितः ॥ ७.८४.६ ॥
ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਗਿਆ, ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕਾਗਰ ਉਹ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
7.84.7
तस्मिन्प्रशासति तदा सर्वकामदुघा मही ।
रसवन्ति प्रभूनानि मूलानि च फलानि च ॥ ७.८४.७ ॥
ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤਦ ਧਰਤੀ ਸਰਬ-ਕਾਮਧੇਨੂ ਸੀ; ਰਸੀਲੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਲ ਬਹੁਤ ਉੱਗਦੇ ਸਨ।
7.84.8
अकृष्टपच्या पृथिवी सुसम्पन्ना महात्मनः ।
स राज्यं तादृशं भुङ्क्ते स्फीतमद्भुतदर्शनम् ॥ ७.८४.८ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹਲ ਚਲਾਏ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਧਰਤੀ ਫ਼ਸਲ ਦਿੰਦੀ ਸੀ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਸੀ। ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਅਦਭੁਤ ਦਰਸ਼ਨੀ, ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਰਾਜ ਭੋਗਦਾ ਸੀ।
7.84.9
तस्य बुद्धिः समुप्तन्ना तपः कुर्यामनुत्तमम् ।
तपो हि परमं श्रेयः सम्मोहमितरत्सुखम् ॥ ७.८४.९ ॥
ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੋਇਆ: 'ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤਪ ਕਰਾਂਗਾ; ਤਪ ਹੀ ਪਰਮ ਕਲਿਆਣ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸੁਖ ਮੋਹ ਹੀ ਹੈ।'
7.84.10
स निक्षिप्य सुतं ज्येष्ठं पौरेषु मधुरेश्वरम् ।
तप उग्रं समातिष्ठत्तापयन्सर्वदेवताः ॥ ७.८४.१० ॥
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ, ਨਗਰ-ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਠੋਰ ਤਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
7.84.11
तपस्तप्यति वृत्रे तु वासवः परमार्तवत् ।
विष्णुं समुपसङ्क्रम्य वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.८४.११ ॥
ਵ੍ਰਿਤਰ ਦੇ ਤਪ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
7.84.12
तपस्यता महाबाहो लोकाः वृत्रेण निर्जिताः ।
बलवान्स हि धर्मात्मा नैनं शक्ष्यामि शासितुम् ॥ ७.८४.१२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ! ਤਪ ਕਰਦੇ ਵ੍ਰਿਤਰ ਨੇ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਏ ਹਨ। ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਾਂਗਾ।
7.84.13
यद्यसौ तप आतिष्ठेद्भूय एवासुरेश्वर ।
यावल्लोका धरिष्यन्ति तावदस्य वशानुगाः ॥ ७.८४.१३ ॥
ਹੇ ਅਸੁਰੇਸ਼ਵਰ, ਜੇ ਉਹ ਫਿਰ ਤਪ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਲੋਕ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਓਨਾ ਚਿਰ ਉਹ ਉਸਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੇ।
7.84.14
तं चैनं परमोदारमुपेक्षसि महाबलम् ।
क्षणं हि न भवेद्वृत्रः क्रुद्धे त्वयि सुरेश्वर ॥ ७.८४.१४ ॥
ਉਹ ਬਹੁਤ ਉਦਾਰ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਉਸਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ, ਜੇ ਤੂੰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਵੇਂ ਤਾਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟਿਕੇਗਾ।
7.84.15
यदा हि प्रीतिसंयोगं त्वया विष्णो समागतः ।
तदाप्रभृति लोकानां नाथत्वमुपलब्धवान् ॥ ७.८४.१५ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਜੁੜਿਆ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮਿਤ੍ਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
7.84.16
स त्वं प्रसादं लोकानां कुरुष्व सुसमाहितः ।
त्वत्कृतेन हि सर्वं स्याप्रशान्तमरुजं जगत् ॥ ७.८४.१६ ॥
ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਹੋਵੇਗਾ।
7.84.17
इमे हि सर्वे विष्णो त्वां निरीक्षन्ते दिवौकसः ।
वृत्रघातेन महता तेषां साह्यं कुरुष्व ह ॥ ७.८४.१७ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਹੀ ਤੱਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ।
7.84.18
त्वया हि नित्यशः साह्यं कृतमेषां महात्मनाम् ।
असह्यमिदमन्येषामगतीनां गतिर्भवान् ॥ ७.८४.१८ ॥
ਤੂੰ ਸਦਾ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਅਸਹਿ ਹੈ; ਤੂੰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈਂ।