ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.88.1
तां कथामिलसम्बद्धां रामेण समुदीरिताम् ।
लक्ष्मणो भरतश्चैव श्रुत्वा परमविस्मितौ ॥ ७.८८.१ ॥
ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ଇଳଙ୍କ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ସେହି କଥା ଶୁଣି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଭରତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।
7.88.2
तौ रामं प्राञ्जली भूत्वा तस्य राज्ञो महात्मनः ।
विस्तरं तस्य भावस्य तदा पप्रच्छतुः पुनः ॥ ७.८८.२ ॥
ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଯୋଡ଼ହାତ ହୋଇ ରାମଙ୍କୁ ସେ ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ ଅବସ୍ଥାର ବିବରଣୀ ପୁଣି ପଚାରିଲେ।
7.88.3
कथं स राजा स्त्रीभूतो वर्तयामास दुर्गतिः ।
पुरुषः स यदा भूतः कां वृत्तिं वर्तयत्यसौ ॥ ७.८८.३ ॥
ସେ ରାଜା ସ୍ତ୍ରୀ ହୋଇ ଦୁର୍ଗତିରେ କିପରି ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କଲେ? ପୁରୁଷ ହେବା ପରେ ସେ କେଉଁ ଜୀବିକାରେ ଜୀବନ ଚଳାନ୍ତି?
7.88.4
तयोस्तद्भाषितं श्रुत्वा कौतूहलसमन्वितम् ।
कथयामास काकुत्स्थस्तस्य राज्ञो यथागतम् ॥ ७.८८.४ ॥
ସେମାନଙ୍କର କୌତୂହଳପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ ସେ ରାଜାଙ୍କ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଯେମିତି ଘଟିଥିଲା ସେମିତି କହିଲେ।
7.88.5
तमेव प्रथमं मासं स्त्रीभूता लोकसुन्दरी ।
ताभिः परिवृता स्त्रीभिर्ये च पूर्वपदानुगाः ॥ ७.८८.५ ॥
ପ୍ରଥମ ମାସରେ ହିଁ ସେ ସ୍ତ୍ରୀ ହୋଇ ଲୋକସୁନ୍ଦରୀ ହେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ସେ ସ୍ତ୍ରୀଗଣ ଓ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
7.88.6
तत्काननं विगाह्वाशु विजह्रे लोकसुन्दरी ।
द्रुमगुल्मलताकीर्णं पद्भ्यां पद्मदलेक्षणा ॥ ७.८८.६ ॥
ସେ ବନକୁ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରବେଶ କରି, ପଦ୍ମପାଖୁଡ଼ା ପରି ନୟନବିଶିଷ୍ଟା ସେ ଲୋକସୁନ୍ଦରୀ, ଗଛ, ଗୁଳ୍ମ ଓ ଲତାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ବନରେ ପଦଚାରଣା କରି ବିହାର କଲେ।
7.88.7
वाहनानि च सर्वाणि सा त्यक्त्वा वै समन्ततः ।
पर्वताभोगविवरे तस्मिन्रेमे इला तदा ॥ ७.८८.७ ॥
ସେ ସବୁ ବାହନ ଚାରିଆଡ଼େ ଛାଡ଼ି, ସେତେବେଳେ ପର୍ବତର ବିସ୍ତୃତ ଗୁମ୍ଫାରେ ଇଳା ରମଣ କଲା।
7.88.8
अथ तस्मिन्वनोद्देशे पर्वतस्याविदूरतः ।
सरः सुरुचिरप्रख्यं नानापक्षिगणैर्युतम् ॥ ७.८८.८ ॥
ତା'ପରେ ସେ ବନ ପ୍ରଦେଶରେ, ପର୍ବତ ନିକଟରେ, ଅତି ସୁନ୍ଦର ଏକ ସରୋବର ଥିଲା; ତାହା ନାନା ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଝାଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
7.88.9
ददर्श सा त्विला तस्मिन्बुधं सोमसुतं तदा ।
ज्वलन्तं स्वेन वपुषा पूर्णसोममिवोदितम् ॥ ७.८८.९ ॥
ସେତେବେଳେ ଇଳା ସେଠାରେ ସୋମପୁତ୍ର ବୁଧଙ୍କୁ ଦେଖିଲା; ସେ ନିଜ ଶରୀର ପ୍ରଭାରେ ଜଳୁଥିଲେ, ଉଦିତ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି।
7.88.10
तपन्तं च तपस्तीव्रमम्भोमध्ये दुरासदम् ।
यशस्करं कामकरं कारुण्ये पर्यवस्थितम् ॥ ७.८८.१० ॥
ସେ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ କଠୋର ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ; ନିକଟ ଯିବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ, ଯଶ ଦେଉଥିବା, କାମ ଜାଗାଉଥିବା, କରୁଣାରେ ସ୍ଥିତ।
7.88.11
सा तं जलाशयं सर्वं क्षोभयामास विस्मिता ।
सहगैः पूर्वपुरुषैः स्त्रीभूतै रघुनन्दन ॥ ७.८८.११ ॥
ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ସେ ସେହି ସମଗ୍ର ଜଳାଶୟକୁ ଆଲୋଡ଼ିତ କଲା — ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ସ୍ତ୍ରୀରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ପୂର୍ବପୁରୁଷ ଓ ସହଚରମାନଙ୍କ ସହିତ।
7.88.12
बुधस्तु तां समीक्ष्यैव कामबाणवशं गतः ।
नोपलेभे तदा ऽ ऽत्मानं सञ्चचाल तदा ऽ ऽम्भसि ॥ ७.८८.१२ ॥
କିନ୍ତୁ ବୁଧ ତାକୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ କାମବାଣର ବଶୀଭୂତ ହେଲେ; ସେତେବେଳେ ସେ ନିଜକୁ ଜାଣି ପାରିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସେ ଜଳରେ ବିଚଳିତ ହେଲେ।
7.88.13
इलां निरीक्षमाणस्तु त्रैलोक्याभ्यधिकां शुभाम् ।
चिन्तां समभ्यतिक्रामत् का न्वियं देवताधिका ॥ ७.८८.१३ ॥
ତ୍ରିଲୋକଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ସେହି ଶୁଭା ଇଳାକୁ ଦେଖି ବୁଧ ଭାବିଲେ, "ଦେବୀମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକା ଏ କିଏ?"
7.88.14
न देवीषु न नागीषु नासुरीष्वप्सरःसु च ।
दृष्टपूर्वा मया काचिद्रूपेणानेन शोभिता ॥ ७.८८.१४ ॥
ଦେବୀ, ନାଗିନୀ, ଅସୁରୀ କିମ୍ବା ଅପ୍ସରାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ରୂପରେ ଶୋଭିତ କାହାକୁ ମୁଁ ପୂର୍ବେ ଦେଖିନାହିଁ।
7.88.16
सदृशीयं मम भवेद्यदि नान्यपरिग्रहः ।
आश्रमं समुपागम्य ततस्ताः प्रमदोत्तमाः ।
शब्दापयत धर्मात्मा ताश्चैनं च ववन्दिरे ॥ ७.८८.१६ ॥
ଯଦି ଏ ଅନ୍ୟର ପରିଗ୍ରହ ନ ହୁଏ, ତେବେ ଏ ମୋ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବ। ତାପରେ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସି ସେହି ଧର୍ମାତ୍ମା ସେହି ଉତ୍ତମା ନାରୀମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ; ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
7.88.17
स ताः पप्रच्छ धर्मात्मा कस्यैषा लोकसुन्दरी ।
किमर्थमागता चैव सर्वमाख्यात मा चिरम् ॥ ७.८८.१७ ॥
ସେହି ଧର୍ମାତ୍ମା ସେମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ଏହି ଲୋକସୁନ୍ଦରୀ କାହାର? କି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସିଛି? ସବୁ ବିଳମ୍ବ ନ କରି କୁହ।"
7.88.18
शुभं तु तस्य तद्वाक्यं मधुरं मधुराक्षरम् ।
श्रुत्वा स्त्रियश्च ताः सर्वा ऊचुर्मधुरया गिरा ॥ ७.८८.१८ ॥
ତାଙ୍କର ସେହି ଶୁଭ, ମଧୁର ଓ ମଧୁରାକ୍ଷର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେହି ନାରୀମାନେ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ କହିଲେ।
7.88.19
अस्माकमेषा सुश्रोणी प्रभुत्वे वर्तते सदा ।
अपतिः काननान्तेषु सहास्माभिश्चरत्यसौ ॥ ७.८८.१९ ॥
ଏହି ସୁନ୍ଦର କଟିଯୁକ୍ତା ସର୍ବଦା ଆମ ଅଧିକାରରେ ରହେ। ସ୍ୱାମୀ ବିନା ସେ ଅରଣ୍ୟର ଭିତରେ ଆମ ସହିତ ବୁଲେ।
7.88.20
तद्वाक्यमव्यक्तपदं तासां स्त्रीणां निशम्य च ।
विद्यामावर्तनीं पुण्यामावर्तयत स द्विजः ॥ ७.८८.२० ॥
ସେହି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଶବ୍ଦଯୁକ୍ତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେହି ଦ୍ୱିଜ ପବିତ୍ର ରୂପାନ୍ତରକାରୀ ବିଦ୍ୟା ପ୍ରୟୋଗ କଲେ।
7.88.21
सो ऽर्थं विदित्वा सकलं तस्य राज्ञो यथागतम् ।
सर्वा एव स्त्रियस्ताश्च बभाषे मुनिपुङ्गवः ॥ ७.८८.२१ ॥
ସେହି ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଯାହା ଯେପରି ଘଟିଥିଲା ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଣି, ସେହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
7.88.22
अत्र किम्पुरुषीर्भूत्वा शैलरोधसि वत्स्यथ ।
आवासस्तु गिरावस्मिञ्छीघ्रमेव विधीयताम् ॥ ७.८८.२२ ॥
ଏଠାରେ କିମ୍ପୁରୁଷୀ ହୋଇ ତୁମେ ପର୍ବତ ଢାଲରେ ବାସ କରିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ପର୍ବତରେ ଶୀଘ୍ର ତୁମର ବାସ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର।
7.88.23
मूलपत्रफलैः सर्वा वर्तयिष्यथ नित्यदा ।
स्त्रियः किम्पुरुषान्नाम भर्तऽन्समुपलप्स्यथ ॥ ७.८८.२३ ॥
ମୂଳ, ପତ୍ର ଓ ଫଳରେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ସର୍ବଦା ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରିବ। ହେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ତୁମେ କିମ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ହିଁ ସ୍ୱାମୀ ରୂପେ ପାଇବ।
7.88.24
ताः श्रुत्वा सोमपुत्रस्य वाचं किम्पुरुषीकृताः ।
उपासाञ्चक्रिरे शैलं वध्वस्ता बहुलास्तदा ॥ ७.८८.२४ ॥
ସୋମପୁତ୍ରଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, କିମ୍ପୁରୁଷୀ କରାଯାଇଥିବା ସେହି ବହୁ ସ୍ତ୍ରୀ ତବେ ସେହି ପର୍ବତର ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।