ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.88.1
तां कथामिलसम्बद्धां रामेण समुदीरिताम् ।
लक्ष्मणो भरतश्चैव श्रुत्वा परमविस्मितौ ॥ ७.८८.१ ॥
ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਇਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਉਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਭਰਤ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ।
7.88.2
तौ रामं प्राञ्जली भूत्वा तस्य राज्ञो महात्मनः ।
विस्तरं तस्य भावस्य तदा पप्रच्छतुः पुनः ॥ ७.८८.२ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਫਿਰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ।
7.88.3
कथं स राजा स्त्रीभूतो वर्तयामास दुर्गतिः ।
पुरुषः स यदा भूतः कां वृत्तिं वर्तयत्यसौ ॥ ७.८८.३ ॥
ਉਹ ਰਾਜਾ ਔਰਤ ਬਣ ਕੇ ਦੁਰਗਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਜੀਿਆ? ਅਤੇ ਮਰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ?
7.88.4
तयोस्तद्भाषितं श्रुत्वा कौतूहलसमन्वितम् ।
कथयामास काकुत्स्थस्तस्य राज्ञो यथागतम् ॥ ७.८८.४ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਭਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਹਾਲ ਜਿਵੇਂ ਬੀਤਿਆ ਸੀ ਤਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ।
7.88.5
तमेव प्रथमं मासं स्त्रीभूता लोकसुन्दरी ।
ताभिः परिवृता स्त्रीभिर्ये च पूर्वपदानुगाः ॥ ७.८८.५ ॥
ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਔਰਤ ਬਣ ਕੇ ਲੋਕ-ਸੁੰਦਰੀ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
7.88.6
तत्काननं विगाह्वाशु विजह्रे लोकसुन्दरी ।
द्रुमगुल्मलताकीर्णं पद्भ्यां पद्मदलेक्षणा ॥ ७.८८.६ ॥
ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ, ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਲੋਕ-ਸੁੰਦਰੀ, ਰੁੱਖਾਂ, ਝਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਵੇਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਲ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗੀ।
7.88.7
वाहनानि च सर्वाणि सा त्यक्त्वा वै समन्ततः ।
पर्वताभोगविवरे तस्मिन्रेमे इला तदा ॥ ७.८८.७ ॥
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਾਹਨ ਹਰ ਪਾਸੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਪਰਬਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਇਲਾ ਰਮਣ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
7.88.8
अथ तस्मिन्वनोद्देशे पर्वतस्याविदूरतः ।
सरः सुरुचिरप्रख्यं नानापक्षिगणैर्युतम् ॥ ७.८८.८ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਪਰਬਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸਰੋਵਰ ਸੀ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
7.88.9
ददर्श सा त्विला तस्मिन्बुधं सोमसुतं तदा ।
ज्वलन्तं स्वेन वपुषा पूर्णसोममिवोदितम् ॥ ७.८८.९ ॥
ਤਦ ਇਲਾ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸੋਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬੁੱਧ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਦਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਚੜ੍ਹਿਆ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦਾ ਚੰਦਰਮਾ ਹੋਵੇ।
7.88.10
तपन्तं च तपस्तीव्रमम्भोमध्ये दुरासदम् ।
यशस्करं कामकरं कारुण्ये पर्यवस्थितम् ॥ ७.८८.१० ॥
ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਨੇੜੇ ਜਾਣਾ ਔਖਾ, ਯਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਕਾਮ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਕਰੁਣਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ।
7.88.11
सा तं जलाशयं सर्वं क्षोभयामास विस्मिता ।
सहगैः पूर्वपुरुषैः स्त्रीभूतै रघुनन्दन ॥ ७.८८.११ ॥
ਹੈਰਾਨ ਹੋਈ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸਾਰੇ ਜਲਾਸ਼ਯ ਨੂੰ ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ — ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਇਸਤਰੀ ਰੂਪ ਧਾਰੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ।
7.88.12
बुधस्तु तां समीक्ष्यैव कामबाणवशं गतः ।
नोपलेभे तदा ऽ ऽत्मानं सञ्चचाल तदा ऽ ऽम्भसि ॥ ७.८८.१२ ॥
ਪਰ ਬੁੱਧ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੀ ਕਾਮ-ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਵਸ ਹੋ ਗਿਆ; ਤਦ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੋਸ਼ ਨਾ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੋਲ ਉੱਠਿਆ।
7.88.13
इलां निरीक्षमाणस्तु त्रैलोक्याभ्यधिकां शुभाम् ।
चिन्तां समभ्यतिक्रामत् का न्वियं देवताधिका ॥ ७.८८.१३ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸੋਹਣੀ ਉਸ ਸ਼ੁਭ ਇਲਾ ਵੱਲ ਵੇਖਦਿਆਂ ਬੁਧ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, "ਦੇਵੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ?"
7.88.14
न देवीषु न नागीषु नासुरीष्वप्सरःसु च ।
दृष्टपूर्वा मया काचिद्रूपेणानेन शोभिता ॥ ७.८८.१४ ॥
ਦੇਵੀਆਂ, ਨਾਗਣੀਆਂ, ਅਸੁਰੀਆਂ ਜਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
7.88.16
सदृशीयं मम भवेद्यदि नान्यपरिग्रहः ।
आश्रमं समुपागम्य ततस्ताः प्रमदोत्तमाः ।
शब्दापयत धर्मात्मा ताश्चैनं च ववन्दिरे ॥ ७.८८.१६ ॥
ਜੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਮੇਰੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗੀ। ਫਿਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
7.88.17
स ताः पप्रच्छ धर्मात्मा कस्यैषा लोकसुन्दरी ।
किमर्थमागता चैव सर्वमाख्यात मा चिरम् ॥ ७.८८.१७ ॥
ਉਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਲੋਕਸੁੰਦਰੀ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ? ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਈ ਹੈ? ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੋ।"
7.88.18
शुभं तु तस्य तद्वाक्यं मधुरं मधुराक्षरम् ।
श्रुत्वा स्त्रियश्च ताः सर्वा ऊचुर्मधुरया गिरा ॥ ७.८८.१८ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਸ ਸ਼ੁਭ, ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਮਧੁਰ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਇਸਤਰੀਆਂ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ।
7.88.19
अस्माकमेषा सुश्रोणी प्रभुत्वे वर्तते सदा ।
अपतिः काननान्तेषु सहास्माभिश्चरत्यसौ ॥ ७.८८.१९ ॥
ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਸਦਾ ਸਾਡੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਫਿਰਦੀ ਹੈ।
7.88.20
तद्वाक्यमव्यक्तपदं तासां स्त्रीणां निशम्य च ।
विद्यामावर्तनीं पुण्यामावर्तयत स द्विजः ॥ ७.८८.२० ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਦ੍ਵਿਜ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪਾਂਤਰਕਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਵਰਤੀ।
7.88.21
सो ऽर्थं विदित्वा सकलं तस्य राज्ञो यथागतम् ।
सर्वा एव स्त्रियस्ताश्च बभाषे मुनिपुङ्गवः ॥ ७.८८.२१ ॥
ਉਸ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
7.88.22
अत्र किम्पुरुषीर्भूत्वा शैलरोधसि वत्स्यथ ।
आवासस्तु गिरावस्मिञ्छीघ्रमेव विधीयताम् ॥ ७.८८.२२ ॥
ਇੱਥੇ ਕਿੰਪੁਰਸ਼ੀਆਂ ਬਣ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਪਰਬਤ ਦੀ ਢਲਾਣ 'ਤੇ ਵੱਸੋਗੀਆਂ। ਹੁਣ ਇਸ ਪਰਬਤ 'ਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾ ਲਓ।
7.88.23
मूलपत्रफलैः सर्वा वर्तयिष्यथ नित्यदा ।
स्त्रियः किम्पुरुषान्नाम भर्तऽन्समुपलप्स्यथ ॥ ७.८८.२३ ॥
ਜੜ੍ਹਾਂ, ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਸਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰੋਗੀਆਂ। ਹੇ ਔਰਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੀਆਂ।
7.88.24
ताः श्रुत्वा सोमपुत्रस्य वाचं किम्पुरुषीकृताः ।
उपासाञ्चक्रिरे शैलं वध्वस्ता बहुलास्तदा ॥ ७.८८.२४ ॥
ਸੋਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਿੰਪੁਰਸ਼ੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਦੋਂ ਉਸ ਪਰਬਤ ਦੇ ਆਸਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਬੈਠੀਆਂ।