ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.92.1
तत्सर्वमखिलेनाशु प्रस्थाप्य भरताग्रजः ।
हयं लक्षणसम्पन्नं कृष्णसारं मुमोच ह ॥ ७.९२.१ ॥
ਭਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੇਜ ਕੇ, ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਾਲੇ ਹਿਰਨ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ ਉਹ ਘੋੜਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
7.92.2
ऋत्विग्भिर्लक्ष्मणं सार्धमश्वतन्त्रे नियोज्य च ।
ततो ऽभ्यगच्छत्काकुत्स्थः सह सैन्येन नैमिशम् ॥ ७.९२.२ ॥
ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਕਾਕੁਤਸਥ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਨੈਮਿਸ਼ ਵਨ ਵੱਲ ਗਏ।
7.92.3
यज्ञवाटं महाबाहुर्दृष्ट्वा परममद्भुतम् ।
प्रबर्षमतुलं लेभे श्रीमानिति वचो ऽब्रवीत् ॥ ७.९२.३ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਨੇ ਯਗ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪਾ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.92.4
नैमिषे वसतस्तस्य सर्व एव नराधिपाः ।
आनिन्युरुपहारांश्च तान्रामः प्रत्यपूजयत् ॥ ७.९२.४ ॥
ਨੈਮਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਸਦਿਆਂ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਭੇਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਏ; ਰਾਮ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
7.92.5
उपकार्या महार्हाश्च पार्थिवानां महात्मनाम् ।
सानुगानां नरश्रेष्ठो व्यादिदेश महामतिः ॥ ७.९२.५ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਅਤੇ ਬਹੁਮੁੱਲੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਹਾਮਤੀ ਨੇ ਦਿੱਤਾ।
7.92.6
अन्नपानानि वस्त्राणि सानुगानां महात्मनाम् ।
भरतः सन्ददावाशु शत्रुघ्नसहितस्तदा ॥ ७.९२.६ ॥
ਤਦ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਸਮੇਤ ਭਰਤ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਤੁਰੰਤ ਦਿੱਤੇ।
7.92.7
वानराश्च महात्मानः सुग्रीवसहितास्तदा ।
विप्राणां प्रणताः सर्वे चक्रिरे परिवेषणम् ॥ ७.९२.७ ॥
ਤਦ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਸਮੇਤ ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਨਰ ਸਾਰੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸਣ ਲੱਗੇ।
7.92.8
बिभीषणश्च रक्षोभिर्बहुभिः स्रग्विभिर्वृतः ।
ऋषीणामुग्रतपसां पूजां चक्रे महात्मनाम् ॥ ७.९२.८ ॥
ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨੇ ਅਨੇਕ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਬਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਉਗਰ ਤਪ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
7.92.9
एवं सुविहितो यज्ञो हयमेधो ऽभ्यवर्तत ।
लक्ष्मणेनागुप्ता च हयचर्या प्रवर्तत ।
ईदृशं राजसिंहस्य यज्ञप्रवरमुत्तमम् ॥ ७.९२.९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਵਸਥਿਤ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਘੋੜੇ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਰਾਜਸਿੰਘ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਯੱਗ ਸੀ।
7.92.10
नान्यः शब्दो ऽभवत्तत्र हयमेधे महात्मनः ।
छन्दतो देहि विस्रब्धो यावत्तुष्यन्ति याचकाः ॥ ७.९२.१० ॥
ਉਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਬਸ 'ਜਦ ਤੱਕ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਾ ਹੋਣ, ਮਨ ਚਾਹਿਆ ਬਿਨਾਂ ਝਿਜਕ ਦਿਓ' ਇਹੀ ਸੀ।
7.92.11
तावत्सर्वाणि दत्तानि क्रतुमध्ये महात्मनः ।
विविधानि च गौडानि खाण्डवानि तथैव च ॥ ७.९२.११ ॥
ਯੱਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਤਮਾ ਵੱਲੋਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਭਾਂਤ-ਭਾਂਤ ਦੇ ਗੁੜ ਦੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
7.92.12
न निस्सृतं भतत्योष्ठाद्वचनं यावदर्थिनाम् ।
तावद्वानररक्षोभिर्दत्तमेवाभ्यदृश्यत ॥ ७.९२.१२ ॥
ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬੋਲ ਅਜੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿ ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲੱਗਾ।
7.92.13
न कश्चिन्मलिनस्तत्र दीनो वा ऽप्यथ कृर्शतः ।
तस्मिन्यज्ञवरे राज्ञो हृष्टपुष्टजनावृते ॥ ७.९२.१३ ॥
ਰਾਜੇ ਦੇ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੱਗ ਵਿੱਚ, ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਤਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਮਲੀਨ, ਦੁਖੀ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
7.92.14
ये च तत्र महात्मानो मुनयश्चिरजीविनः ।
नास्मरंस्तादृशं यज्ञं नाप्यासीत् स कदाचन ॥ ७.९२.१४ ॥
ਉੱਥੇ ਦੇ ਮਹਾਤਮਾ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਯੱਗ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਉਹ ਕਦੇ ਹੋਇਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
7.92.15
यः कृत्यवान्सुवर्णेन सुवर्णं लभते स्म सः ।
वित्तार्थी लभते वित्तं रत्नार्थी रत्नमेव च ॥ ७.९२.१५ ॥
ਜਿਸਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਸੋਨਾ ਮਿਲਦਾ ਸੀ; ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਤਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰਤਨ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਸੀ।
7.92.16
रजतानां सुवर्णानामश्मनामथ वाससाम् ।
अनिशं दीयमानानां राशिः समुपदृश्यते ॥ ७.९२.१६ ॥
ਚਾਂਦੀ, ਸੋਨੇ, ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਵਸਤਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲਗਾਤਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਢੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
7.92.17
न शक्रस्य धनेशस्य यमस्य वरुणस्य वा ।
ईदृशो दृष्टपूर्वो न एवमूचुस्तपोधनाः ॥ ७.९२.१७ ॥
ਇੰਦਰ, ਧਨਪਤੀ ਕੁਬੇਰ, ਯਮ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਪਸਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲੇ।
7.92.18
सर्वत्र वानरास्तस्थुः सर्वत्रैव च राक्षसाः ।
वासोधनान्नमर्थिभ्यः पूर्णहस्ता ददुर्भृशम् ॥ ७.९२.१८ ॥
ਹਰ ਥਾਂ ਵਾਨਰ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਰਾਖਸ਼ ਵੀ; ਉਹ ਭਰੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸਤਰ, ਧਨ ਅਤੇ ਅੰਨ ਭਰਪੂਰ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।
7.92.19
ईदृशो राजसिंहस्य यज्ञः सर्वगुणान्वितः ।
संवत्सरमथो साग्रं वर्तते न च हीयते ॥ ७.९२.१९ ॥
ਰਾਜਸਿੰਘ ਰਾਮ ਦਾ ਇਹ ਯੱਗ ਸਰਬਗੁਣ-ਸੰਪੰਨ ਹੈ; ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ।