వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.92.1
तत्सर्वमखिलेनाशु प्रस्थाप्य भरताग्रजः ।
हयं लक्षणसम्पन्नं कृष्णसारं मुमोच ह ॥ ७.९२.१ ॥
భరతుని అన్నగారు అన్నింటినీ వెంటనే పూర్తిగా పంపి, శుభలక్షణాలు కలిగిన, నల్ల జింక గుర్తు గల ఆ అశ్వాన్ని విడిచిపెట్టారు.
7.92.2
ऋत्विग्भिर्लक्ष्मणं सार्धमश्वतन्त्रे नियोज्य च ।
ततो ऽभ्यगच्छत्काकुत्स्थः सह सैन्येन नैमिशम् ॥ ७.९२.२ ॥
ఋత్విజులతో కలిసి లక్ష్మణుని అశ్వరక్షణలో నియమించి, అప్పుడు కాకుత్స్థుడు సైన్యంతో కలిసి నైమిశ అరణ్యానికి వెళ్ళాడు.
7.92.3
यज्ञवाटं महाबाहुर्दृष्ट्वा परममद्भुतम् ।
प्रबर्षमतुलं लेभे श्रीमानिति वचो ऽब्रवीत् ॥ ७.९२.३ ॥
మహాబాహువైన శ్రీమంతుడు యజ్ఞవాటాన్ని అత్యంత అద్భుతంగా చూసి, అసమానమైన సమృద్ధిని పొంది ఈ మాటలు పలికాడు.
7.92.4
नैमिषे वसतस्तस्य सर्व एव नराधिपाः ।
आनिन्युरुपहारांश्च तान्रामः प्रत्यपूजयत् ॥ ७.९२.४ ॥
నైమిషంలో ఆయన నివసిస్తుండగా, రాజులందరూ కానుకలు తెచ్చారు; రాముడు వారందరినీ ప్రతిగా సత్కరించాడు.
7.92.5
उपकार्या महार्हाश्च पार्थिवानां महात्मनाम् ।
सानुगानां नरश्रेष्ठो व्यादिदेश महामतिः ॥ ७.९२.५ ॥
మహాత్ములైన రాజులకు, వారి అనుచరులకు తగిన, అత్యంత విలువైన సదుపాయాలను నరశ్రేష్ఠుడు, మహామతి ఆజ్ఞాపించాడు.
7.92.6
अन्नपानानि वस्त्राणि सानुगानां महात्मनाम् ।
भरतः सन्ददावाशु शत्रुघ्नसहितस्तदा ॥ ७.९२.६ ॥
అప్పుడు శత్రుఘ్నునితో కలిసి భరతుడు మహాత్ములకు, వారి అనుచరులకు అన్నపానాలు, వస్త్రాలను వెంటనే ఇచ్చాడు.
7.92.7
वानराश्च महात्मानः सुग्रीवसहितास्तदा ।
विप्राणां प्रणताः सर्वे चक्रिरे परिवेषणम् ॥ ७.९२.७ ॥
అప్పుడు సుగ్రీవునితో కూడిన మహాత్ములైన వానరులందరూ వినయంతో బ్రాహ్మణులకు భోజనం వడ్డించారు.
7.92.8
बिभीषणश्च रक्षोभिर्बहुभिः स्रग्विभिर्वृतः ।
ऋषीणामुग्रतपसां पूजां चक्रे महात्मनाम् ॥ ७.९२.८ ॥
మాలలు ధరించిన అనేకమంది రాక్షసులతో చుట్టుముట్టబడిన విభీషణుడు ఉగ్రతపస్సు కలిగిన మహాత్ములైన ఋషులను పూజించాడు.
7.92.9
एवं सुविहितो यज्ञो हयमेधो ऽभ्यवर्तत ।
लक्ष्मणेनागुप्ता च हयचर्या प्रवर्तत ।
ईदृशं राजसिंहस्य यज्ञप्रवरमुत्तमम् ॥ ७.९२.९ ॥
ఈ విధంగా చక్కగా ఏర్పాటైన అశ్వమేధ యజ్ఞం కొనసాగింది; లక్ష్మణునిచే రక్షించబడిన గుర్రపు ప్రయాణం సాగింది. రాజసింహుని ఇటువంటి ఉత్తమ యజ్ఞం ఇది.
7.92.10
नान्यः शब्दो ऽभवत्तत्र हयमेधे महात्मनः ।
छन्दतो देहि विस्रब्धो यावत्तुष्यन्ति याचकाः ॥ ७.९२.१० ॥
ఆ అశ్వమేధ యజ్ఞంలో మహాత్ముని యజ్ఞంలో మరే ధ్వని లేదు; 'యాచకులు తృప్తి చెందేంత వరకు, కోరినది సంకోచం లేకుండా ఇవ్వండి' అనే మాటే వినిపించింది.
7.92.11
तावत्सर्वाणि दत्तानि क्रतुमध्ये महात्मनः ।
विविधानि च गौडानि खाण्डवानि तथैव च ॥ ७.९२.११ ॥
యజ్ఞం మధ్యలో మహాత్ముని చేత ఇవన్నీ ఇవ్వబడ్డాయి; వివిధ బెల్లపు పానీయాలు, పంచదార మిఠాయిలు కూడా అలాగే ఇవ్వబడ్డాయి.
7.92.12
न निस्सृतं भतत्योष्ठाद्वचनं यावदर्थिनाम् ।
तावद्वानररक्षोभिर्दत्तमेवाभ्यदृश्यत ॥ ७.९२.१२ ॥
యాచకుల కోసం ఆ మాట ఇంకా పెదవుల నుండి రాకముందే, వానరులు, రాక్షసులు ఇచ్చినది కనిపించింది.
7.92.13
न कश्चिन्मलिनस्तत्र दीनो वा ऽप्यथ कृर्शतः ।
तस्मिन्यज्ञवरे राज्ञो हृष्टपुष्टजनावृते ॥ ७.९२.१३ ॥
రాజు చేసిన ఆ శ్రేష్ఠ యజ్ఞంలో, ఆనందించిన, బలిష్ఠులైన జనులతో నిండి ఉండగా, అక్కడ ఎవరూ దుఃఖితులుగా, దీనులుగా, లేదా కృశించినవారుగా లేరు.
7.92.14
ये च तत्र महात्मानो मुनयश्चिरजीविनः ।
नास्मरंस्तादृशं यज्ञं नाप्यासीत् स कदाचन ॥ ७.९२.१४ ॥
అక్కడ ఉన్న మహాత్ములైన, దీర్ఘాయువు గల మునులు కూడా అటువంటి యజ్ఞాన్ని స్మరించలేదు; అది ఎప్పుడూ జరిగి ఉండలేదు.
7.92.15
यः कृत्यवान्सुवर्णेन सुवर्णं लभते स्म सः ।
वित्तार्थी लभते वित्तं रत्नार्थी रत्नमेव च ॥ ७.९२.१५ ॥
బంగారం అవసరమైనవాడు బంగారాన్ని పొందాడు; ధనం కోరినవాడు ధనాన్ని పొందాడు, రత్నం కోరినవాడు రత్నాన్నే పొందాడు.
7.92.16
रजतानां सुवर्णानामश्मनामथ वाससाम् ।
अनिशं दीयमानानां राशिः समुपदृश्यते ॥ ७.९२.१६ ॥
వెండి, బంగారం, రత్నాలు, వస్త్రాల రాశులు నిరంతరం దానం చేయబడుతున్నా కుప్పలుగానే కనిపించాయి.
7.92.17
न शक्रस्य धनेशस्य यमस्य वरुणस्य वा ।
ईदृशो दृष्टपूर्वो न एवमूचुस्तपोधनाः ॥ ७.९२.१७ ॥
ఇంద్రుడు, కుబేరుడు, యముడు, వరుణుడు వీరి యజ్ఞాలలో కూడా ఇలాంటిది ఇంతకు ముందు కనబడలేదని తపస్వులు అన్నారు.
7.92.18
सर्वत्र वानरास्तस्थुः सर्वत्रैव च राक्षसाः ।
वासोधनान्नमर्थिभ्यः पूर्णहस्ता ददुर्भृशम् ॥ ७.९२.१८ ॥
ప్రతిచోటా వానరులు నిలిచి ఉన్నారు, ప్రతిచోటా రాక్షసులు కూడా; వారు నిండు చేతులతో యాచకులకు వస్త్రాలు, ధనం, అన్నం విస్తారంగా ఇచ్చారు.
7.92.19
ईदृशो राजसिंहस्य यज्ञः सर्वगुणान्वितः ।
संवत्सरमथो साग्रं वर्तते न च हीयते ॥ ७.९२.१९ ॥
రాజసింహుడైన రాముని ఈ యజ్ఞం సర్వగుణాన్వితమై, ఒక సంవత్సరానికి పైగా సాగుతూనే ఉంది, తరగడం లేదు.