വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 7.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.92.1
तत्सर्वमखिलेनाशु प्रस्थाप्य भरताग्रजः ।
हयं लक्षणसम्पन्नं कृष्णसारं मुमोच ह ॥ ७.९२.१ ॥
ഭരതന്റെ ജ്യേഷ്ഠൻ എല്ലാം പൂർണ്ണമായി വേഗം അയച്ചശേഷം, ശുഭലക്ഷണങ്ങളോടു കൂടിയ, കറുത്ത മാൻ അടയാളമുള്ള ആ കുതിരയെ വിട്ടയച്ചു.
7.92.2
ऋत्विग्भिर्लक्ष्मणं सार्धमश्वतन्त्रे नियोज्य च ।
ततो ऽभ्यगच्छत्काकुत्स्थः सह सैन्येन नैमिशम् ॥ ७.९२.२ ॥
ഋത്വിക്കുകളോടൊപ്പം ലക്ഷ്മണനെ കുതിരസംരക്ഷണത്തിൽ നിയോഗിച്ച ശേഷം, കാകുത്സ്ഥൻ സൈന്യസമേതം നൈമിശവനത്തിലേക്ക് പോയി.
7.92.3
यज्ञवाटं महाबाहुर्दृष्ट्वा परममद्भुतम् ।
प्रबर्षमतुलं लेभे श्रीमानिति वचो ऽब्रवीत् ॥ ७.९२.३ ॥
മഹാബാഹുവായ ശ്രീമാൻ യാഗശാലയെ അത്യന്തം അദ്ഭുതകരമായി കണ്ട്, അതുല്യമായ സമൃദ്ധി നേടി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
7.92.4
नैमिषे वसतस्तस्य सर्व एव नराधिपाः ।
आनिन्युरुपहारांश्च तान्रामः प्रत्यपूजयत् ॥ ७.९२.४ ॥
നൈമിശത്തിൽ അദ്ദേഹം വസിക്കുമ്പോൾ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും കാഴ്ചകൾ കൊണ്ടുവന്നു; രാമൻ അവരെയെല്ലാം തിരിച്ച് ആദരിച്ചു.
7.92.5
उपकार्या महार्हाश्च पार्थिवानां महात्मनाम् ।
सानुगानां नरश्रेष्ठो व्यादिदेश महामतिः ॥ ७.९२.५ ॥
മഹാത്മാക്കളായ രാജാക്കന്മാർക്കും അവരുടെ പരിവാരങ്ങൾക്കും യോഗ്യവും അത്യന്തം വിലപ്പെട്ടതുമായ സൗകര്യങ്ങൾ നരശ്രേഷ്ഠനായ മഹാമതി നിർദ്ദേശിച്ചു.
7.92.6
अन्नपानानि वस्त्राणि सानुगानां महात्मनाम् ।
भरतः सन्ददावाशु शत्रुघ्नसहितस्तदा ॥ ७.९२.६ ॥
അപ്പോൾ ശത്രുഘ്നനോടൊപ്പം ഭരതൻ മഹാത്മാക്കൾക്കും അവരുടെ പരിവാരങ്ങൾക്കും അന്നവും പാനീയവും വസ്ത്രങ്ങളും വേഗം നൽകി.
7.92.7
वानराश्च महात्मानः सुग्रीवसहितास्तदा ।
विप्राणां प्रणताः सर्वे चक्रिरे परिवेषणम् ॥ ७.९२.७ ॥
അപ്പോൾ സുഗ്രീവനോടൊപ്പമുള്ള മഹാത്മാക്കളായ വാനരന്മാരെല്ലാം വിനയത്തോടെ ബ്രാഹ്മണർക്ക് ഭക്ഷണം വിളമ്പി.
7.92.8
बिभीषणश्च रक्षोभिर्बहुभिः स्रग्विभिर्वृतः ।
ऋषीणामुग्रतपसां पूजां चक्रे महात्मनाम् ॥ ७.९२.८ ॥
മാലയണിഞ്ഞ അനേകം രാക്ഷസന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട വിഭീഷണൻ കഠിനതപസ്സുള്ള മഹാത്മാക്കളായ ഋഷിമാരെ പൂജിച്ചു.
7.92.9
एवं सुविहितो यज्ञो हयमेधो ऽभ्यवर्तत ।
लक्ष्मणेनागुप्ता च हयचर्या प्रवर्तत ।
ईदृशं राजसिंहस्य यज्ञप्रवरमुत्तमम् ॥ ७.९२.९ ॥
ഇങ്ങനെ നന്നായി ക്രമീകരിച്ച അശ്വമേധയജ്ഞം മുന്നോട്ടുനീങ്ങി; ലക്ഷ്മണനാൽ സംരക്ഷിതമായ കുതിരയുടെ യാത്ര തുടർന്നു. രാജസിംഹന്റെ ഇത്തരം ഉത്തമമായ യജ്ഞമാണിത്.
7.92.10
नान्यः शब्दो ऽभवत्तत्र हयमेधे महात्मनः ।
छन्दतो देहि विस्रब्धो यावत्तुष्यन्ति याचकाः ॥ ७.९२.१० ॥
ആ അശ്വമേധത്തിൽ മഹാത്മാവിന്റെ യജ്ഞത്തിൽ മറ്റൊരു ശബ്ദവും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; 'യാചകർ തൃപ്തരാകുന്നതുവരെ, ഇഷ്ടമുള്ളത് സങ്കോചമില്ലാതെ കൊടുക്കുക' എന്നത് മാത്രമായിരുന്നു.
7.92.11
तावत्सर्वाणि दत्तानि क्रतुमध्ये महात्मनः ।
विविधानि च गौडानि खाण्डवानि तथैव च ॥ ७.९२.११ ॥
യജ്ഞമധ്യേ മഹാത്മാവിനാൽ അവയെല്ലാം നൽകപ്പെട്ടു; പലതരം ശർക്കരപ്പാനീയങ്ങളും കൽക്കണ്ടമിഠായികളും അതുപോലെ നൽകപ്പെട്ടു.
7.92.12
न निस्सृतं भतत्योष्ठाद्वचनं यावदर्थिनाम् ।
तावद्वानररक्षोभिर्दत्तमेवाभ्यदृश्यत ॥ ७.९२.१२ ॥
യാചകർക്കുള്ള വാക്ക് ഇനിയും അധരങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ, വാനരന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും നൽകിയത് കാണപ്പെട്ടു.
7.92.13
न कश्चिन्मलिनस्तत्र दीनो वा ऽप्यथ कृर्शतः ।
तस्मिन्यज्ञवरे राज्ञो हृष्टपुष्टजनावृते ॥ ७.९२.१३ ॥
രാജാവിന്റെ ആ ശ്രേഷ്ഠ യജ്ഞത്തിൽ, സന്തുഷ്ടരും പുഷ്ടരുമായ ജനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നപ്പോൾ, അവിടെ ആരും മലിനരോ ദീനരോ ക്ഷീണിതരോ ആയിരുന്നില്ല.
7.92.14
ये च तत्र महात्मानो मुनयश्चिरजीविनः ।
नास्मरंस्तादृशं यज्ञं नाप्यासीत् स कदाचन ॥ ७.९२.१४ ॥
അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന മഹാത്മാക്കളും ദീർഘായുസ്സുള്ള മുനിമാരും അത്തരമൊരു യജ്ഞം ഓർത്തിട്ടില്ല; അങ്ങനെയൊന്ന് ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടുമില്ല.
7.92.15
यः कृत्यवान्सुवर्णेन सुवर्णं लभते स्म सः ।
वित्तार्थी लभते वित्तं रत्नार्थी रत्नमेव च ॥ ७.९२.१५ ॥
സ്വർണ്ണം ആവശ്യമുള്ളവൻ സ്വർണ്ണം നേടി; ധനം അന്വേഷിച്ചവൻ ധനം നേടി; രത്നം ആഗ്രഹിച്ചവൻ രത്നം തന്നെ നേടി.
7.92.16
रजतानां सुवर्णानामश्मनामथ वाससाम् ।
अनिशं दीयमानानां राशिः समुपदृश्यते ॥ ७.९२.१६ ॥
വെള്ളി, സ്വർണ്ണം, രത്നങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ ഇടവിടാതെ ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടും കൂമ്പാരങ്ങളായി തന്നെ കാണപ്പെട്ടു.
7.92.17
न शक्रस्य धनेशस्य यमस्य वरुणस्य वा ।
ईदृशो दृष्टपूर्वो न एवमूचुस्तपोधनाः ॥ ७.९२.१७ ॥
ഇന്ദ്രന്റെയോ ധനപതിയായ കുബേരന്റെയോ യമന്റെയോ വരുണന്റെയോ യജ്ഞങ്ങളിലും ഇതുപോലെ മുമ്പ് കണ്ടിട്ടില്ലെന്ന് തപസ്വികൾ പറഞ്ഞു.
7.92.18
सर्वत्र वानरास्तस्थुः सर्वत्रैव च राक्षसाः ।
वासोधनान्नमर्थिभ्यः पूर्णहस्ता ददुर्भृशम् ॥ ७.९२.१८ ॥
എല്ലായിടത്തും വാനരന്മാർ നിന്നിരുന്നു, എല്ലായിടത്തും രാക്ഷസന്മാരും; നിറഞ്ഞ കൈകളോടെ യാചകർക്ക് വസ്ത്രവും ധനവും അന്നവും അവർ ധാരാളമായി നൽകി.
7.92.19
ईदृशो राजसिंहस्य यज्ञः सर्वगुणान्वितः ।
संवत्सरमथो साग्रं वर्तते न च हीयते ॥ ७.९२.१९ ॥
രാജസിംഹനായ രാമന്റെ ഈ യജ്ഞം സർവഗുണസമ്പന്നമാണ്; ഒരു സംവത്സരത്തിലധികമായി നടന്നുവരുന്നു, കുറയുന്നുമില്ല.