Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 7.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.94.1
तौ रजन्यां प्रभातायां स्नातौ हुतहुताशनौ ।
यथोक्तमृषिणा पूर्वं सर्वं तत्रोपगायताम् ॥ ७.९४.१ ॥
Cuando la noche pasó y llegó el alba, ambos se bañaron y ofrecieron oblaciones al fuego sagrado. Como el sabio les había dicho antes, cantaron allí todo ello.
7.94.2
तां स शुश्राव काकुत्स्थः पूर्वाचार्यविजिर्मिताम् ।
अपूर्वां पाठ्यजातिं च गेयेन समलङ्कृताम् ॥ ७.९४.२ ॥
Rāma, descendiente de Kakutstha, escuchó aquel canto, compuesto por los antiguos maestros, de un estilo de recitación sin precedentes y adornado con el canto.
7.94.3
प्रमाणैर्बहुभिर्बद्धां तन्त्रीलयसमन्विताम् ।
बालाभ्यां राघवः श्रुत्वा कौतूहलपरो ऽभवत् ॥ ७.९४.३ ॥
Tras escuchar de los dos muchachos aquel canto, sujeto a muchas normas y unido a las notas de las cuerdas y al ritmo, Rāghava se llenó de curiosidad.
7.94.4
अथ कर्मान्तरे राजा समाहूय महामुनीन् ।
पार्थिवांश्च नरव्याघ्रः पण्डितान्नैगमांस्तथा ॥ ७.९४.४ ॥
Entonces, entre otras tareas, el rey, el mejor de los hombres, convocó a los grandes sabios, a los reyes, a los eruditos y también a los expertos en los Vedas.
7.94.5
पौराणिकाञ्छब्दविदो ये च वृद्धा द्विजातयः ।
स्वराणां लक्षणज्ञांश्च उत्सुकान्द्विजसत्तमान् ॥ ७.९४.५ ॥
Convocó a los recitadores de los Purāṇas, a los conocedores de las palabras, a los ancianos brahmanes y a los mejores de los dvijas, ávidos, que conocían las características de las notas musicales.
7.94.6
लक्षणज्ञांश्च गान्धर्वान्नैगमांश्च विशेषतः ।
पादाक्षरसमासज्ञांश्छन्दःसु परिनिष्ठितान् ॥ ७.९४.६ ॥
Convocó a los conocedores de las características del arte gandharva, a los gandharvas, y especialmente a los eruditos védicos, los conocedores de los pies métricos, las sílabas y los compuestos, firmemente establecidos en los metros.
7.94.7
कलामात्राविशेषज्ञाञ्ज्योतिषे च परं गतान् ।
क्रियाकल्पविदश्चैव तथा कार्यविदो जनान् ॥ ७.९४.७ ॥
Convocó a quienes conocían las sutiles distinciones de kalā y mātrā, a quienes habían llegado a la suprema maestría en astronomía, a quienes conocían los procedimientos rituales y a quienes conocían el deber de los asuntos.
7.94.8
भाषाज्ञानिङ्गितज्ञांश्च नैगमांश्चाप्यशेषतः ।
हेतूपचारकुशलान् वचने चापि हैतुकान् ॥ ७.९४.८ ॥
También convocó a quienes conocían las lenguas y comprendían gestos y sugerencias, a los eruditos completos de los textos védicos, a quienes eran diestros en la razón y el uso adecuado, y a quienes eran hábiles en la argumentación lógica al hablar.
7.94.9
छन्दोविदः पुराणज्ञान्वैदिकान्द्विजसत्तमान् ।
चित्रज्ञान्वृत्तसूत्रज्ञान्गीतनृत्यविशारदान् ॥ ७.९४.९ ॥
Convocó a quienes conocían la métrica, a quienes conocían los Purāṇas, a los eruditos védicos, a los mejores de los dos veces nacidos, a quienes conocían la pintura, a quienes conocían las medidas de verso y los aforismos, y a los expertos en canto y danza.
7.94.10
शास्त्रज्ञान्नीतिनिपुणान्वेदान्तार्थप्रबोधकान् ।
एतान्सर्वान्समानीय गातारौ समवेशयत् ॥ ७.९४.१० ॥
Habiendo reunido a todos ellos —los conocedores de las ciencias, los expertos en el arte de gobernar y los maestros que aclaran el sentido del Vedānta—, hizo sentar a los dos cantores entre ellos.
7.94.11
दृष्ट्वा मुनिगणाः सर्वे पार्थिवाश्च महौजसः ।
पिबन्त इव चक्षुर्भ्यां राजानं गायकौ च तौ ॥ ७.९४.११ ॥
Al verlos, todas las asambleas de sabios y los reyes de gran esplendor los contemplaban como si bebieran con los ojos, al rey y a los dos cantores.
7.94.12
ऊचुः परस्परं चेदं सर्व एव समन्ततः ।
उभौ रामस्य सदृशौ बिम्बाद्बिम्बमिवोत्थितौ ॥ ७.९४.१२ ॥
Y todos ellos, por todas partes, se dijeron unos a otros: «Estos dos son semejantes a Rāma, como si un reflejo se hubiera alzado de otro reflejo».
7.94.13
जटिलौ यदि न स्यातां न वल्कलधरौ यदि ।
विशेषं नाधिगच्छामो गायतो राघवस्य च ॥ ७.९४.१३ ॥
Si estos dos no llevaran cabello enmarañado ni vestiduras de corteza, no distinguiríamos diferencia alguna entre ellos y Rāghava mientras cantan.
7.94.14
तेषां संवदतामेवं श्रोतऽणां हर्षवर्धनम् ।
गेयं प्रचक्रतुस्तत्र तावुभौ मुनिदारकौ ॥ ७.९४.१४ ॥
Mientras así conversaban, los dos hijos del sabio comenzaron allí un canto que aumentaba la alegría de los oyentes.
7.94.15
ततः प्रवृत्तं मधुरं गान्धर्वमतिमानुषम् ।
न च तृप्तिं ययुः सर्वे श्रोतारो गानसम्पदा ॥ ७.९४.१५ ॥
Entonces comenzó una música gandharva dulce y sobrehumana, y los oyentes no se saciaron con la riqueza de su canto.
7.94.16
प्रवृत्तमादितः पूर्वसर्गं नारददर्शितम् ।
ततः प्रभृति सर्गांश्च यावद्विंशत्यगायताम् ॥ ७.९४.१६ ॥
Comenzando por el primer canto mostrado por Nārada, desde entonces cantaron los cantos hasta el vigésimo.
7.94.17
ततो ऽपराह्णसमये राघवः समभाषत ।
श्रुत्वा विंशतिसर्गांस्तान्भ्रातरं भ्रातृवत्सलः ॥ ७.९४.१७ ॥
Entonces, a la hora de la tarde, Rāghava, afectuoso con sus hermanos, habiendo oído aquellos veinte cantos, habló a su hermano.
7.94.18
अष्टादशसहस्राणि सुवर्णस्य महात्मनोः ।
प्रयच्छ शीघ्रं काकुत्स्थ यदन्यदभिकाङ्क्षितम् ।
ददौ शीघ्रं स काकुत्स्थो बालयोर्वै पृथक्पृथक् ॥ ७.९४.१८ ॥
"¡Oh Kākutstha! Da pronto a estos dos muchachos magnánimos dieciocho mil piezas de oro, y cualquier otra cosa que deseen." Entonces aquel Kākutstha dio enseguida a cada uno de los dos muchachos por separado.
7.94.19
दीयमानं सुवर्णं तु नागृह्णीतां कुशीलवौ ।
ऊचतुश्च महात्मानौ किमनेनेति विस्मितौ ॥ ७.९४.१९ ॥
Aunque se les ofrecía el oro, los dos Kuśīlava no lo aceptaron, y los dos magnánimos, asombrados, dijeron: «¿Qué nos importa esto?»
7.94.20
वन्येन फलमूलेन निरतौ वनवासिनौ ।
सुवर्णेन हिरण्येन किं करिष्यावहे वने ॥ ७.९४.२० ॥
Somos moradores del bosque, contentos con los frutos y las raíces del bosque; ¿qué haremos con oro en el bosque?
7.94.21
तथा तयोः प्रब्रुवतोः कौतूहलसमन्विताः ।
श्रोतारश्चैव रामश्च सर्व एव सुविस्मिताः ॥ ७.९४.२१ ॥
Mientras los dos hablaban así, los oyentes, llenos de curiosidad, y también Rāma, quedaron todos muy asombrados.
7.94.22
तस्य चैवागमं रामः काव्यस्य श्रोतुमुत्सुकः ।
पप्रच्छ तौ महातेजास्तावुभौ मुनिदारकौ ॥ ७.९४.२२ ॥
Ansioso por oír el poema y por saber de la llegada del sabio, el resplandeciente Rāma preguntó a aquellos dos hijos de un sabio.
7.94.23
किम्प्रमाणमिदं काव्यं का प्रतिष्ठा महात्मनः ।
कर्ता काव्यस्य महतः क्व चासौ मुनिपुङ्गवः ॥ ७.९४.२३ ॥
¿De qué extensión es este poema? ¿Cuál es el fundamento del magnánimo? ¿Dónde está el autor de este gran poema, y dónde está aquel mejor de los sabios?
7.94.24
पृच्छन्तं राघवं वाक्यमूचतुर्मुनिदारकौ ॥ ७.९४.२४ ॥
Mientras Rāghava preguntaba, los dos hijos del sabio pronunciaron estas palabras.
7.94.25
वाल्मीकिर्भगवान्कर्ता सम्प्राप्तो यज्ञसंविधम् ।
येनेदं चरितं तुभ्यमशेषं सम्प्रदर्शितम् ॥ ७.९४.२५ ॥
El venerable Vālmīki, autor de esta obra, ha llegado al lugar del sacrificio; por él se ha mostrado por completo la historia de vuestros hechos.
7.94.26
सन्निबद्धं हि श्लोकानां चतुर्विशत्सहस्रकम् ।
उपाख्यानशतं चैव भार्गवेण तपस्विना ॥ ७.९४.२६ ॥
El asceta del linaje de Bhṛgu lo compuso en veinticuatro mil versos, y también en cien episodios.
7.94.27
आदिप्रभृति वै राजन्पञ्चसर्गशतानि च ।
काण्डानि षट् कृतानीह सोत्तराणि महात्मना ।
कृतानि गुरुणास्माकमृषिणा चरितं तव ॥ ७.९४.२७ ॥
Oh rey, desde el principio nuestro maestro, aquel sabio magnánimo, ha compuesto seis libros con el Uttara, quinientos cantos; él compuso la historia de vuestros hechos.
7.94.28
प्रतिष्ठा ऽ ऽजीवितं यावत्तावत्सर्वस्य वर्तते ॥ ७.९४.२८ ॥
Mientras dure la vida, el fundamento (de esta historia) permanece en todos.
7.94.29
सोत्तराणि महात्मना ।
यदि बुद्धिः कृता राजञ्छ्रवणाय महारथ ।
कर्मान्तरे क्षणीभूतस्तच्छृणुष्व सहानुजः ॥ ७.९४.२९ ॥
Oh rey, oh gran auriga, si habéis resuelto escucharla, escuchadla junto con vuestro hermano menor cuando tengáis un momento libre entre vuestras tareas.
7.94.30
बाढमित्यब्रवीद्रामस्तौ चानुज्ञाप्य राघवम् ।
प्रहृष्टौ जग्मतुः स्थानं यत्रास्ते मुनिपुङ्गवः ॥ ७.९४.३० ॥
«Muy bien», dijo Rāma; y, tras despedirse de Rāghava, los dos fueron con alegría al lugar donde estaba sentado el mejor de los sabios.
7.94.31
रामो ऽपि मुनिभिः सार्धं पार्थिवैश्च महात्मभिः ।
श्रुत्वा तद्गीतिमाधुर्यं कर्मशालामुपागमत् ॥ ७.९४.३१ ॥
También Rāma, junto con los sabios y los reyes magnánimos, al oír la dulzura de aquella canción, llegó a la sala de obras.
7.94.32
शुश्राव तत्ताललयोपपन्नं सर्गान्वितं स स्वरशब्दयुक्तम् ।
तन्त्रीलयव्यञ्जनयोगयुक्तं कुशीलवाभ्यां परिगीयमानम् ॥ ७.९४.३२ ॥
Él escuchó aquel canto, dotado de ritmo y compás, dividido en cantos, unido a sonidos melodiosos, combinado con el compás de las cuerdas y la unión de consonantes, que era cantado por Kuśa y Lava.