ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 7.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.94.1
तौ रजन्यां प्रभातायां स्नातौ हुतहुताशनौ ।
यथोक्तमृषिणा पूर्वं सर्वं तत्रोपगायताम् ॥ ७.९४.१ ॥
ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದು ಪ್ರಭಾತವಾದಾಗ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿದರು. ಋಷಿ ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹಾಡತೊಡಗಿದರು.
7.94.2
तां स शुश्राव काकुत्स्थः पूर्वाचार्यविजिर्मिताम् ।
अपूर्वां पाठ्यजातिं च गेयेन समलङ्कृताम् ॥ ७.९४.२ ॥
ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ರಾಮನು ಆ ಹಾಡನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಅದು ಪೂರ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು, ಹಿಂದೆಂದೂ ಕೇಳದ ಪಠನ ಶೈಲಿಯುಳ್ಳದ್ದು, ಗಾಯನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದದ್ದು.
7.94.3
प्रमाणैर्बहुभिर्बद्धां तन्त्रीलयसमन्विताम् ।
बालाभ्यां राघवः श्रुत्वा कौतूहलपरो ऽभवत् ॥ ७.९४.३ ॥
ಅನೇಕ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತವಾದ, ತಂತ್ರೀ ವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಲಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಹಾಡನ್ನು ಆ ಇಬ್ಬರು ಬಾಲಕರಿಂದ ಕೇಳಿ ರಾಘವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲವಾಯಿತು.
7.94.4
अथ कर्मान्तरे राजा समाहूय महामुनीन् ।
पार्थिवांश्च नरव्याघ्रः पण्डितान्नैगमांस्तथा ॥ ७.९४.४ ॥
ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಕೆಲಸದ ನಡುವೆ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಜನು ಮಹಾಮುನಿಗಳನ್ನು, ರಾಜರನ್ನು, ಪಂಡಿತರನ್ನು ಮತ್ತು ವೇದಪಂಡಿತರನ್ನು ಕರೆಸಿದನು.
7.94.5
पौराणिकाञ्छब्दविदो ये च वृद्धा द्विजातयः ।
स्वराणां लक्षणज्ञांश्च उत्सुकान्द्विजसत्तमान् ॥ ७.९४.५ ॥
ಪುರಾಣ ಪಠಿಸುವವರನ್ನು, ಶಬ್ದಶಾಸ್ತ್ರ ಬಲ್ಲವರನ್ನು, ವೃದ್ಧ ದ್ವಿಜರನ್ನು, ಸ್ವರಲಕ್ಷಣ ತಿಳಿದ ಉತ್ಸಾಹಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು (ಕರೆಸಿದನು).
7.94.6
लक्षणज्ञांश्च गान्धर्वान्नैगमांश्च विशेषतः ।
पादाक्षरसमासज्ञांश्छन्दःसु परिनिष्ठितान् ॥ ७.९४.६ ॥
ಗಾಂಧರ್ವ ವಿದ್ಯೆಯ ಲಕ್ಷಣ ಬಲ್ಲ ಗಾಂಧರ್ವರನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೇದಪಂಡಿತರನ್ನು, ಪಾದ-ಅಕ್ಷರ-ಸಮಾಸ ಬಲ್ಲವರನ್ನು, ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತರನ್ನು (ಕರೆಸಿದನು).
7.94.7
कलामात्राविशेषज्ञाञ्ज्योतिषे च परं गतान् ।
क्रियाकल्पविदश्चैव तथा कार्यविदो जनान् ॥ ७.९४.७ ॥
ಕಲಾ ಮತ್ತು ಮಾತ್ರೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭೇದಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರನ್ನು, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರನ್ನು, ಕ್ರಿಯಾ-ಕಲ್ಪವನ್ನು ಅರಿತವರನ್ನು, ಕಾರ್ಯವಿಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿದವರನ್ನು (ಕರೆಸಿದರು).
7.94.8
भाषाज्ञानिङ्गितज्ञांश्च नैगमांश्चाप्यशेषतः ।
हेतूपचारकुशलान् वचने चापि हैतुकान् ॥ ७.९४.८ ॥
ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರನ್ನು, ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅರಿತವರನ್ನು, ವೇದಶಾಸ್ತ್ರ ಪಂಡಿತರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಹೇತು ಮತ್ತು ಉಪಚಾರದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರನ್ನು, ವಚನದಲ್ಲಿ ತರ್ಕನಿಪುಣರನ್ನೂ (ಕರೆಸಿದರು).
7.94.9
छन्दोविदः पुराणज्ञान्वैदिकान्द्विजसत्तमान् ।
चित्रज्ञान्वृत्तसूत्रज्ञान्गीतनृत्यविशारदान् ॥ ७.९४.९ ॥
ಛಂದಸ್ಸನ್ನು ಬಲ್ಲವರನ್ನು, ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರನ್ನು, ವೈದಿಕ ಪಂಡಿತರನ್ನು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು, ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಬಲ್ಲವರನ್ನು, ವೃತ್ತ-ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರನ್ನು, ಗೀತ-ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶಾರದರನ್ನು (ಕರೆಸಿದರು).
7.94.10
शास्त्रज्ञान्नीतिनिपुणान्वेदान्तार्थप्रबोधकान् ।
एतान्सर्वान्समानीय गातारौ समवेशयत् ॥ ७.९४.१० ॥
ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರನ್ನು, ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರನ್ನು, ವೇದಾಂತದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪ್ರಬೋಧಿಸುವವರನ್ನು—ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಗಾಯಕರನ್ನು (ಅವರ ನಡುವೆ) ಕೂರಿಸಿದರು.
7.94.11
दृष्ट्वा मुनिगणाः सर्वे पार्थिवाश्च महौजसः ।
पिबन्त इव चक्षुर्भ्यां राजानं गायकौ च तौ ॥ ७.९४.११ ॥
ಮುನಿಗಣಗಳೂ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಗಳಾದ ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ, ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕುಡಿಯುವಂತೆ, ರಾಜನನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ಇಬ್ಬರು ಗಾಯಕರನ್ನು (ನೋಡಿದರು).
7.94.12
ऊचुः परस्परं चेदं सर्व एव समन्ततः ।
उभौ रामस्य सदृशौ बिम्बाद्बिम्बमिवोत्थितौ ॥ ७.९४.१२ ॥
ಎಲ್ಲರೂ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು—ಈ ಇಬ್ಬರೂ ರಾಮನಂತೆಯೇ ಇದ್ದಾರೆ; ಒಂದು ಬಿಂಬದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಂಬವೇ ಏಳುತ್ತಿರುವಂತೆ.
7.94.13
जटिलौ यदि न स्यातां न वल्कलधरौ यदि ।
विशेषं नाधिगच्छामो गायतो राघवस्य च ॥ ७.९४.१३ ॥
ಇವರಿಬ್ಬರು ಜಟಾಧಾರಿಗಳೂ ವಲ್ಕಲಧಾರಿಗಳೂ ಆಗಿರದಿದ್ದರೆ, ಹಾಡುತ್ತಿರುವ ಇವರಿಗೂ ರಾಘವನಿಗೂ ನಮಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
7.94.14
तेषां संवदतामेवं श्रोतऽणां हर्षवर्धनम् ।
गेयं प्रचक्रतुस्तत्र तावुभौ मुनिदारकौ ॥ ७.९४.१४ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕೇಳುಗರ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗಾನವನ್ನು ಆ ಇಬ್ಬರು ಮುನಿಕುಮಾರರು ಅಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು.
7.94.15
ततः प्रवृत्तं मधुरं गान्धर्वमतिमानुषम् ।
न च तृप्तिं ययुः सर्वे श्रोतारो गानसम्पदा ॥ ७.९४.१५ ॥
ನಂತರ ಮಧುರವಾದ, ಮಾನವಾತೀತವಾದ ಗಾಂಧರ್ವ ಸಂಗೀತ ಆರಂಭವಾಯಿತು; ಗಾನ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಕೇಳುಗರೆಲ್ಲರಿಗೂ ತೃಪ್ತಿ ಆಗಲಿಲ್ಲ.
7.94.16
प्रवृत्तमादितः पूर्वसर्गं नारददर्शितम् ।
ततः प्रभृति सर्गांश्च यावद्विंशत्यगायताम् ॥ ७.९४.१६ ॥
ನಾರದರು ತೋರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಸರ್ಗದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಅನಂತರ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಸರ್ಗದವರೆಗೆ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಹಾಡಿದರು.
7.94.17
ततो ऽपराह्णसमये राघवः समभाषत ।
श्रुत्वा विंशतिसर्गांस्तान्भ्रातरं भ्रातृवत्सलः ॥ ७.९४.१७ ॥
ನಂತರ ಅಪರಾಹ್ನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಹೋದರರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ರಾಘವನು ಆ ಇಪ್ಪತ್ತು ಸರ್ಗಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ತಮ್ಮನಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
7.94.18
अष्टादशसहस्राणि सुवर्णस्य महात्मनोः ।
प्रयच्छ शीघ्रं काकुत्स्थ यदन्यदभिकाङ्क्षितम् ।
ददौ शीघ्रं स काकुत्स्थो बालयोर्वै पृथक्पृथक् ॥ ७.९४.१८ ॥
"ಓ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ! ಈ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾತ್ಮ ಬಾಲಕರಿಗೆ ಹದಿನೆಂಟು ಸಾವಿರ ಸುವರ್ಣವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕೊಡು; ಅವರು ಬಯಸಿದ ಇನ್ನಿತರವನ್ನೂ ಕೊಡು." ಆಗ ಆ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನು ಆ ಇಬ್ಬರು ಬಾಲಕರಿಗೆ ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು.
7.94.19
दीयमानं सुवर्णं तु नागृह्णीतां कुशीलवौ ।
ऊचतुश्च महात्मानौ किमनेनेति विस्मितौ ॥ ७.९४.१९ ॥
ಕೊಡಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕುಶೀಲವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾತ್ಮರು ವಿಸ್ಮಿತರಾಗಿ, "ಇದರಿಂದ ನಮಗೇನು?" ಎಂದರು.
7.94.20
वन्येन फलमूलेन निरतौ वनवासिनौ ।
सुवर्णेन हिरण्येन किं करिष्यावहे वने ॥ ७.९४.२० ॥
ಕಾಡಿನ ಹಣ್ಣು-ಗೆಡ್ಡೆಗಳಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿರುವ ವನವಾಸಿಗಳು ನಾವು; ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಈ ಚಿನ್ನದಿಂದ ನಾವೇನು ಮಾಡೋಣ?
7.94.21
तथा तयोः प्रब्रुवतोः कौतूहलसमन्विताः ।
श्रोतारश्चैव रामश्च सर्व एव सुविस्मिताः ॥ ७.९४.२१ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕುತೂಹಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಶ್ರೋತೃಗಳೆಲ್ಲರೂ, ರಾಮನೂ ಸಹ ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಿತರಾದರು.
7.94.22
तस्य चैवागमं रामः काव्यस्य श्रोतुमुत्सुकः ।
पप्रच्छ तौ महातेजास्तावुभौ मुनिदारकौ ॥ ७.९४.२२ ॥
ಅವನ ಆಗಮನವನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಲು ಉತ್ಸುಕನಾದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾಮನು ಆ ಇಬ್ಬರು ಮುನಿಕುಮಾರರನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
7.94.23
किम्प्रमाणमिदं काव्यं का प्रतिष्ठा महात्मनः ।
कर्ता काव्यस्य महतः क्व चासौ मुनिपुङ्गवः ॥ ७.९४.२३ ॥
ಈ ಕಾವ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟು? ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಆಧಾರವೇನು? ಈ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಕರ್ತನು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ?
7.94.24
पृच्छन्तं राघवं वाक्यमूचतुर्मुनिदारकौ ॥ ७.९४.२४ ॥
ರಾಘವನು ಕೇಳುತ್ತಿರಲು, ಆ ಇಬ್ಬರು ಮುನಿಕುಮಾರರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
7.94.25
वाल्मीकिर्भगवान्कर्ता सम्प्राप्तो यज्ञसंविधम् ।
येनेदं चरितं तुभ्यमशेषं सम्प्रदर्शितम् ॥ ७.९४.२५ ॥
ಈ ಕಾವ್ಯದ ಕರ್ತೃ ಭಗವಾನ್ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಯಜ್ಞಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
7.94.26
सन्निबद्धं हि श्लोकानां चतुर्विशत्सहस्रकम् ।
उपाख्यानशतं चैव भार्गवेण तपस्विना ॥ ७.९४.२६ ॥
ಭೃಗು ವಂಶದ ತಪಸ್ವಿ (ವಾಲ್ಮೀಕಿ) ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ನೂರು ಉಪಾಖ್ಯಾನಗಳೂ ಇವೆ.
7.94.27
आदिप्रभृति वै राजन्पञ्चसर्गशतानि च ।
काण्डानि षट् कृतानीह सोत्तराणि महात्मना ।
कृतानि गुरुणास्माकमृषिणा चरितं तव ॥ ७.९४.२७ ॥
ಅರಸನೇ, ಆರಂಭದಿಂದ ನಮ್ಮ ಗುರುಗಳಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಋಷಿ ಉತ್ತರಕಾಂಡ ಸಹಿತ ಆರು ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐನೂರು ಸರ್ಗಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
7.94.28
प्रतिष्ठा ऽ ऽजीवितं यावत्तावत्सर्वस्य वर्तते ॥ ७.९४.२८ ॥
ಜೀವ ಇರುವವರೆಗೂ, ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ (ಈ ಕಥೆಗೆ) ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
7.94.29
सोत्तराणि महात्मना ।
यदि बुद्धिः कृता राजञ्छ्रवणाय महारथ ।
कर्मान्तरे क्षणीभूतस्तच्छृणुष्व सहानुजः ॥ ७.९४.२९ ॥
ಅರಸನೇ, ಮಹಾರಥನೇ, ಕೇಳಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆ ನಿಮಗಿದ್ದರೆ, ಕೆಲಸಗಳ ನಡುವೆ ಬಿಡುವು ಸಿಕ್ಕಾಗ ತಮ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ.
7.94.30
बाढमित्यब्रवीद्रामस्तौ चानुज्ञाप्य राघवम् ।
प्रहृष्टौ जग्मतुः स्थानं यत्रास्ते मुनिपुङ्गवः ॥ ७.९४.३० ॥
"ಒಳ್ಳೆಯದು" ಎಂದು ರಾಮ ಹೇಳಿದನು; ರಾಘವನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
7.94.31
रामो ऽपि मुनिभिः सार्धं पार्थिवैश्च महात्मभिः ।
श्रुत्वा तद्गीतिमाधुर्यं कर्मशालामुपागमत् ॥ ७.९४.३१ ॥
ರಾಮನೂ ಮುನಿಗಳೊಡನೆ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮರಾದ ರಾಜರೊಡನೆ ಸೇರಿ, ಆ ಗೀತದ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಕರ್ಮಶಾಲೆಗೆ ಬಂದನು.
7.94.32
शुश्राव तत्ताललयोपपन्नं सर्गान्वितं स स्वरशब्दयुक्तम् ।
तन्त्रीलयव्यञ्जनयोगयुक्तं कुशीलवाभ्यां परिगीयमानम् ॥ ७.९४.३२ ॥
ತಾಳ ಲಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸರ್ಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸ್ವರಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ತಂತ್ರಿಲಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಜನಯೋಗದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಕುಶ ಮತ್ತು ಲವರಿಂದ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಗಾನವನ್ನು ಅವನು ಕೇಳಿದನು.