รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 7.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.94.1
तौ रजन्यां प्रभातायां स्नातौ हुतहुताशनौ ।
यथोक्तमृषिणा पूर्वं सर्वं तत्रोपगायताम् ॥ ७.९४.१ ॥
เมื่อคืนผ่านไปและรุ่งอรุณมาถึง ทั้งสองสรงน้ำแล้วถวายเครื่องบูชาเข้าสู่ไฟศักดิ์สิทธิ์ ตามที่ฤๅษีได้บอกไว้ก่อนแล้ว ทั้งสองขับร้องเรื่องราวทั้งหมดที่นั่น
7.94.2
तां स शुश्राव काकुत्स्थः पूर्वाचार्यविजिर्मिताम् ।
अपूर्वां पाठ्यजातिं च गेयेन समलङ्कृताम् ॥ ७.९४.२ ॥
พระรามผู้เป็นเชื้อสายของกากุตสถ ทรงได้ยินบทเพลงนั้น ซึ่งประพันธ์โดยครูผู้เฒ่าในอดีต ไม่เคยมีมาก่อนในลีลาการสวด และประดับด้วยการขับร้อง
7.94.3
प्रमाणैर्बहुभिर्बद्धां तन्त्रीलयसमन्विताम् ।
बालाभ्यां राघवः श्रुत्वा कौतूहलपरो ऽभवत् ॥ ७.९४.३ ॥
เมื่อได้ยินจากเด็กทั้งสองถึงบทเพลงที่ผูกด้วยกฎเกณฑ์มากมาย ประกอบด้วยเสียงสายพิณและจังหวะ พระราฆวะก็เกิดความอยากรู้อยากเห็นยิ่งนัก
7.94.4
अथ कर्मान्तरे राजा समाहूय महामुनीन् ।
पार्थिवांश्च नरव्याघ्रः पण्डितान्नैगमांस्तथा ॥ ७.९४.४ ॥
ครั้นแล้ว ในช่วงเวลาว่างจากภารกิจ พระราชาผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ ทรงเรียกมหาฤๅษี กษัตริย์ นักปราชญ์ และผู้รู้พระเวทด้วยเช่นกัน
7.94.5
पौराणिकाञ्छब्दविदो ये च वृद्धा द्विजातयः ।
स्वराणां लक्षणज्ञांश्च उत्सुकान्द्विजसत्तमान् ॥ ७.९४.५ ॥
ทรงเรียกนักขับเล่าปุราณะ ผู้รู้ในเสียงและถ้อยคำ พราหมณ์ผู้เฒ่า และพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่กระตือรือร้น ผู้รู้ลักษณะของเสียงดนตรี
7.94.6
लक्षणज्ञांश्च गान्धर्वान्नैगमांश्च विशेषतः ।
पादाक्षरसमासज्ञांश्छन्दःसु परिनिष्ठितान् ॥ ७.९४.६ ॥
ทรงเรียกผู้รู้ลักษณะของศิลปะคันธรรพ์ คันธรรพ์ และนักวิชาการพระเวทโดยเฉพาะ ผู้รู้การแบ่งบาท พยางค์ และสมาส ผู้ตั้งมั่นอยู่ในฉันท์
7.94.7
कलामात्राविशेषज्ञाञ्ज्योतिषे च परं गतान् ।
क्रियाकल्पविदश्चैव तथा कार्यविदो जनान् ॥ ७.९४.७ ॥
ทรงเรียกผู้รู้ความแตกต่างละเอียดของกลาและมาตรา ผู้ที่ก้าวไปไกลยิ่งในดาราศาสตร์ ผู้รู้แบบแผนแห่งพิธีกรรม และผู้รู้การประพฤติที่เหมาะสมในกิจการทั้งหลาย
7.94.8
भाषाज्ञानिङ्गितज्ञांश्च नैगमांश्चाप्यशेषतः ।
हेतूपचारकुशलान् वचने चापि हैतुकान् ॥ ७.९४.८ ॥
ทรงเรียกผู้รู้ภาษาและเข้าใจท่าทางกับคำใบ้ ตลอดจนนักวิชาการพระเวทผู้รู้ครบถ้วน ผู้ชำนาญในเหตุผลและการใช้ถ้อยคำที่ถูกต้อง รวมทั้งผู้ชำนาญการโต้แย้งด้วยตรรกะในการพูด
7.94.9
छन्दोविदः पुराणज्ञान्वैदिकान्द्विजसत्तमान् ।
चित्रज्ञान्वृत्तसूत्रज्ञान्गीतनृत्यविशारदान् ॥ ७.९४.९ ॥
ทรงเรียกผู้รู้ฉันท์ ผู้รู้ปุราณะ นักวิชาการพระเวท พราหมณ์ผู้ประเสริฐ ผู้รู้จิตรกรรม ผู้รู้ระเบียบแห่งวรรณยุกต์และสูตร และผู้ชำนาญการขับร้องและรำ
7.94.10
शास्त्रज्ञान्नीतिनिपुणान्वेदान्तार्थप्रबोधकान् ।
एतान्सर्वान्समानीय गातारौ समवेशयत् ॥ ७.९४.१० ॥
ครั้นรวบรวมทั้งหมดนี้ คือผู้รู้ศาสตร์ทั้งหลาย ผู้ชำนาญในนีติ และอาจารย์ผู้ให้ความกระจ่างแก่ความหมายของเวทานตะ แล้วพระองค์ทรงให้นักขับร้องทั้งสองนั่งลงท่ามกลางพวกเขา
7.94.11
दृष्ट्वा मुनिगणाः सर्वे पार्थिवाश्च महौजसः ।
पिबन्त इव चक्षुर्भ्यां राजानं गायकौ च तौ ॥ ७.९४.११ ॥
เมื่อเห็นพวกเขา หมู่ฤๅษีทั้งปวงและพระราชาผู้มีพลานุภาพยิ่ง ต่างจ้องมองพระราชาและนักขับร้องทั้งสอง ราวกับดื่มด้วยดวงตา
7.94.12
ऊचुः परस्परं चेदं सर्व एव समन्ततः ।
उभौ रामस्य सदृशौ बिम्बाद्बिम्बमिवोत्थितौ ॥ ७.९४.१२ ॥
และทุกคนทั้งหมดรอบด้านต่างกล่าวกันว่า "ทั้งสองคนนี้เหมือนพระรามยิ่งนัก ราวกับเงาหนึ่งผุดขึ้นจากอีกเงาหนึ่ง"
7.94.13
जटिलौ यदि न स्यातां न वल्कलधरौ यदि ।
विशेषं नाधिगच्छामो गायतो राघवस्य च ॥ ७.९४.१३ ॥
หากทั้งสองคนนี้มิได้มีผมเกล้าเป็นชฎาและมิได้นุ่งห่มเปลือกไม้ เราก็จะไม่เห็นความแตกต่างระหว่างพวกเขากับพระราฆวะขณะที่ทรงขับร้อง
7.94.14
तेषां संवदतामेवं श्रोतऽणां हर्षवर्धनम् ।
गेयं प्रचक्रतुस्तत्र तावुभौ मुनिदारकौ ॥ ७.९४.१४ ॥
ขณะที่พวกเขาสนทนากันเช่นนี้ บุตรทั้งสองของฤๅษีก็เริ่มบทเพลงขึ้นตรงนั้น บทเพลงที่เพิ่มความยินดีให้แก่ผู้ฟัง
7.94.15
ततः प्रवृत्तं मधुरं गान्धर्वमतिमानुषम् ।
न च तृप्तिं ययुः सर्वे श्रोतारो गानसम्पदा ॥ ७.९४.१५ ॥
แล้วดนตรีคันธรรพ์อันไพเราะก็บรรเลงขึ้น เหนือกว่ามนุษย์ผู้ใดจะทำได้ และผู้ฟังทั้งปวงก็มิได้รู้สึกอิ่มเอมด้วยความอุดมแห่งบทเพลงของพวกเขา
7.94.16
प्रवृत्तमादितः पूर्वसर्गं नारददर्शितम् ।
ततः प्रभृति सर्गांश्च यावद्विंशत्यगायताम् ॥ ७.९४.१६ ॥
เริ่มตั้งแต่สรรคแรกที่นารทะได้ชี้แสดงไว้ ตั้งแต่นั้นมาพวกเขาก็ขับร้องสรรคต่าง ๆ จนถึงสรรคที่ยี่สิบ
7.94.17
ततो ऽपराह्णसमये राघवः समभाषत ।
श्रुत्वा विंशतिसर्गांस्तान्भ्रातरं भ्रातृवत्सलः ॥ ७.९४.१७ ॥
ครั้นถึงเวลาบ่าย พระราฆวะผู้ทรงรักใคร่พี่น้องดุจพี่น้องของตน เมื่อทรงได้ฟังยี่สิบสรรคนั้นแล้ว ก็ตรัสกับพระอนุชา
7.94.18
अष्टादशसहस्राणि सुवर्णस्य महात्मनोः ।
प्रयच्छ शीघ्रं काकुत्स्थ यदन्यदभिकाङ्क्षितम् ।
ददौ शीघ्रं स काकुत्स्थो बालयोर्वै पृथक्पृथक् ॥ ७.९४.१८ ॥
"ข้าแต่กากุตสถ จงรีบประทานทองคำหนึ่งหมื่นแปดพันชั่งแก่บุตรผู้ยิ่งใหญ่ทั้งสองนี้ และสิ่งอื่นใดที่พวกเขาปรารถนา" ครั้นแล้วกากุตสถพระองค์นั้นก็รีบประทานแก่บุตรทั้งสองคนละส่วนต่างหาก
7.94.19
दीयमानं सुवर्णं तु नागृह्णीतां कुशीलवौ ।
ऊचतुश्च महात्मानौ किमनेनेति विस्मितौ ॥ ७.९४.१९ ॥
แม้ทองคำจะถูกยื่นให้ คุศีลวะทั้งสองก็ไม่รับ และด้วยความประหลาดพระทัย ผู้ยิ่งใหญ่ทั้งสองจึงกล่าวว่า "ทองนี้มีประโยชน์อะไรแก่เรา"
7.94.20
वन्येन फलमूलेन निरतौ वनवासिनौ ।
सुवर्णेन हिरण्येन किं करिष्यावहे वने ॥ ७.९४.२० ॥
เราเป็นผู้อยู่ป่า พอใจด้วยผลไม้และรากไม้ของป่า ทองคำและเงินในป่านี้จะทำอะไรให้เราได้เล่า
7.94.21
तथा तयोः प्रब्रुवतोः कौतूहलसमन्विताः ।
श्रोतारश्चैव रामश्च सर्व एव सुविस्मिताः ॥ ७.९४.२१ ॥
ขณะที่ทั้งสองกำลังกล่าวอยู่เช่นนั้น ผู้ฟังทั้งหมดเต็มไปด้วยความสงสัยใคร่รู้ และพระรามก็ทรงอัศจรรย์พระทัยยิ่งนัก
7.94.22
तस्य चैवागमं रामः काव्यस्य श्रोतुमुत्सुकः ।
पप्रच्छ तौ महातेजास्तावुभौ मुनिदारकौ ॥ ७.९४.२२ ॥
พระรามผู้ทรงรัศมีอันรุ่งโรจน์ มีพระทัยกระหายจะฟังบทกาพย์นั้น และอยากทราบการมาถึงของฤๅษี จึงตรัสถามกุมารทั้งสองผู้เป็นบุตรของฤๅษี
7.94.23
किम्प्रमाणमिदं काव्यं का प्रतिष्ठा महात्मनः ।
कर्ता काव्यस्य महतः क्व चासौ मुनिपुङ्गवः ॥ ७.९४.२३ ॥
บทกาพย์นี้ยาวเพียงใด อะไรเป็นรากฐานของผู้ยิ่งใหญ่ผู้นั้น ผู้แต่งบทกาพย์อันยิ่งใหญ่นี้คือใคร และฤๅษีผู้ประเสริฐที่สุดนั้นอยู่ที่ไหน
7.94.24
पृच्छन्तं राघवं वाक्यमूचतुर्मुनिदारकौ ॥ ७.९४.२४ ॥
เมื่อพระราฆวะตรัสถามอยู่เช่นนั้น กุมารทั้งสองผู้เป็นบุตรของฤๅษีจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
7.94.25
वाल्मीकिर्भगवान्कर्ता सम्प्राप्तो यज्ञसंविधम् ।
येनेदं चरितं तुभ्यमशेषं सम्प्रदर्शितम् ॥ ७.९४.२५ ॥
พระวาลมีกิผู้ทรงฤทธิ์ ผู้แต่งบทกาพย์นี้ ได้มาถึงสถานที่ประกอบยัญแล้ว และท่านได้แสดงเรื่องราวการกระทำของพระองค์ทั้งหมดให้ทรงทราบอย่างครบถ้วนแล้ว
7.94.26
सन्निबद्धं हि श्लोकानां चतुर्विशत्सहस्रकम् ।
उपाख्यानशतं चैव भार्गवेण तपस्विना ॥ ७.९४.२६ ॥
ฤๅษีผู้สืบเชื้อสายภฤคุ ผู้มีตบะ ได้แต่งบทกาพย์นี้ไว้เป็นยี่สิบสี่พันโศลก พร้อมทั้งอุปาขยานอีกหนึ่งร้อยเรื่อง
7.94.27
आदिप्रभृति वै राजन्पञ्चसर्गशतानि च ।
काण्डानि षट् कृतानीह सोत्तराणि महात्मना ।
कृतानि गुरुणास्माकमृषिणा चरितं तव ॥ ७.९४.२७ ॥
ข้าแต่พระราชา ตั้งแต่เริ่มต้น อาจารย์ของพวกข้าพระองค์ ผู้เป็นฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ ได้แต่งเป็นหกกาณฑ์พร้อมทั้งอุตตรกาณฑ์ รวมห้าร้อยสรรค์ ท่านได้แต่งเรื่องราวของพระองค์ไว้
7.94.28
प्रतिष्ठा ऽ ऽजीवितं यावत्तावत्सर्वस्य वर्तते ॥ ७.९४.२८ ॥
ตราบใดที่ชีวิตยังดำรงอยู่ รากฐานของเรื่องราวนี้ก็ยังคงดำรงอยู่ในทุกผู้คน
7.94.29
सोत्तराणि महात्मना ।
यदि बुद्धिः कृता राजञ्छ्रवणाय महारथ ।
कर्मान्तरे क्षणीभूतस्तच्छृणुष्व सहानुजः ॥ ७.९४.२९ ॥
ข้าแต่พระราชา ผู้เป็นรถีผู้ยิ่งใหญ่ หากพระองค์ทรงตั้งพระทัยจะฟัง ก็ขอให้ทรงฟังพร้อมกับพระอนุชาเมื่อมีเวลาว่างจากกิจการอื่นเถิด
7.94.30
बाढमित्यब्रवीद्रामस्तौ चानुज्ञाप्य राघवम् ।
प्रहृष्टौ जग्मतुः स्थानं यत्रास्ते मुनिपुङ्गवः ॥ ७.९४.३० ॥
พระรามตรัสว่า "ดีแล้ว" แล้วทรงลาพระราฆวะ ทั้งสองจึงเดินทางไปยังที่ซึ่งฤๅษีผู้ประเสริฐที่สุดประทับอยู่ด้วยความยินดี
7.94.31
रामो ऽपि मुनिभिः सार्धं पार्थिवैश्च महात्मभिः ।
श्रुत्वा तद्गीतिमाधुर्यं कर्मशालामुपागमत् ॥ ७.९४.३१ ॥
พระรามก็เสด็จไปยังห้องทำงานพร้อมกับเหล่าฤๅษีและพระราชาผู้ยิ่งใหญ่ เมื่อทรงฟังความไพเราะของบทเพลงนั้นแล้ว
7.94.32
शुश्राव तत्ताललयोपपन्नं सर्गान्वितं स स्वरशब्दयुक्तम् ।
तन्त्रीलयव्यञ्जनयोगयुक्तं कुशीलवाभ्यां परिगीयमानम् ॥ ७.९४.३२ ॥
พระองค์ทรงฟังบทเพลงนั้น ที่มีจังหวะและลีลาประกอบ แบ่งเป็นสรรค์ มีเสียงทำนองไพเราะ ผสมผสานกับเสียงสายพิณและการประสานพยัญชนะ ซึ่งกุศะและลวะกำลังขับร้องอยู่