వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.94.1
तौ रजन्यां प्रभातायां स्नातौ हुतहुताशनौ ।
यथोक्तमृषिणा पूर्वं सर्वं तत्रोपगायताम् ॥ ७.९४.१ ॥
రాత్రి గడిచి ప్రభాతం కాగానే ఆ ఇద్దరూ స్నానం చేసి, అగ్నిలో హోమం చేశారు. ఋషి ముందుగా చెప్పినట్లే అక్కడ అంతా గానం చేయసాగారు.
7.94.2
तां स शुश्राव काकुत्स्थः पूर्वाचार्यविजिर्मिताम् ।
अपूर्वां पाठ्यजातिं च गेयेन समलङ्कृताम् ॥ ७.९४.२ ॥
కాకుత్స్థుడైన రాముడు ఆ గీతాన్ని విన్నాడు. అది పూర్వ ఆచార్యులు కూర్చిన, ఇంతకుముందు ఎరుగని పఠనరీతి కలిగి, గానంతో అలంకరించబడినది.
7.94.3
प्रमाणैर्बहुभिर्बद्धां तन्त्रीलयसमन्विताम् ।
बालाभ्यां राघवः श्रुत्वा कौतूहलपरो ऽभवत् ॥ ७.९४.३ ॥
అనేక ప్రమాణాలతో బంధించబడి, తంత్రీ వాద్యం, లయలతో కూడిన ఆ గానాన్ని ఆ ఇద్దరు బాలుర నుండి విని రాఘవుడు మిక్కిలి కుతూహలం పొందాడు.
7.94.4
अथ कर्मान्तरे राजा समाहूय महामुनीन् ।
पार्थिवांश्च नरव्याघ्रः पण्डितान्नैगमांस्तथा ॥ ७.९४.४ ॥
అప్పుడు మరొక పని మధ్యలో నరశ్రేష్ఠుడైన రాజు మహామునులను, రాజులను, పండితులను, వేదపండితులను పిలిపించాడు.
7.94.5
पौराणिकाञ्छब्दविदो ये च वृद्धा द्विजातयः ।
स्वराणां लक्षणज्ञांश्च उत्सुकान्द्विजसत्तमान् ॥ ७.९४.५ ॥
పురాణ పఠితలను, శబ్దశాస్త్ర పండితులను, వృద్ధ ద్విజులను, స్వరలక్షణాలు తెలిసిన ఉత్సాహవంతులైన ఉత్తమ ద్విజులను (పిలిపించాడు).
7.94.6
लक्षणज्ञांश्च गान्धर्वान्नैगमांश्च विशेषतः ।
पादाक्षरसमासज्ञांश्छन्दःसु परिनिष्ठितान् ॥ ७.९४.६ ॥
గాంధర్వ విద్య లక్షణాలు తెలిసిన గాంధర్వులను, ముఖ్యంగా వేదపండితులను, పాద-అక్షర-సమాస జ్ఞానులను, ఛందస్సులో నిష్ణాతులను (పిలిపించాడు).
7.94.7
कलामात्राविशेषज्ञाञ्ज्योतिषे च परं गतान् ।
क्रियाकल्पविदश्चैव तथा कार्यविदो जनान् ॥ ७.९४.७ ॥
కళ, మాత్ర యొక్క సూక్ష్మ భేదాలను ఎరిగినవారిని, జ్యోతిషంలో అత్యంత నిపుణులను, క్రియా-కల్పాన్ని తెలిసినవారిని, కార్యవిధి తెలిసినవారిని (ఆహ్వానించెను).
7.94.8
भाषाज्ञानिङ्गितज्ञांश्च नैगमांश्चाप्यशेषतः ।
हेतूपचारकुशलान् वचने चापि हैतुकान् ॥ ७.९४.८ ॥
భాషలు తెలిసినవారిని, సంకేతాలు, సూచనలు తెలిసినవారిని, వేదశాస్త్ర పండితులను పూర్తిగా, హేతువులో, ఉపచారంలో కుశలులను, వాక్కులో తార్కికులను కూడా (ఆహ్వానించెను).
7.94.9
छन्दोविदः पुराणज्ञान्वैदिकान्द्विजसत्तमान् ।
चित्रज्ञान्वृत्तसूत्रज्ञान्गीतनृत्यविशारदान् ॥ ७.९४.९ ॥
ఛందస్సును తెలిసినవారిని, పురాణాలను తెలిసినవారిని, వైదిక పండితులను, ఉత్తమ ద్విజులను, చిత్రకళ తెలిసినవారిని, వృత్త-సూత్రాలు తెలిసినవారిని, గీత-నృత్యాలలో నిపుణులను (ఆహ్వానించెను).
7.94.10
शास्त्रज्ञान्नीतिनिपुणान्वेदान्तार्थप्रबोधकान् ।
एतान्सर्वान्समानीय गातारौ समवेशयत् ॥ ७.९४.१० ॥
శాస్త్రజ్ఞులను, నీతి నిపుణులను, వేదాంత అర్థాన్ని ప్రబోధించేవారిని—వీరందరినీ సమకూర్చి, ఆ ఇద్దరు గాయకులను (వారి మధ్య) కూర్చోబెట్టెను.
7.94.11
दृष्ट्वा मुनिगणाः सर्वे पार्थिवाश्च महौजसः ।
पिबन्त इव चक्षुर्भ्यां राजानं गायकौ च तौ ॥ ७.९४.११ ॥
మునిగణాలంతా, మహా తేజస్వులైన రాజులంతా వారిని చూసి, కళ్లతో త్రాగుతున్నట్లుగా, రాజును, ఆ ఇద్దరు గాయకులను (చూశారు).
7.94.12
ऊचुः परस्परं चेदं सर्व एव समन्ततः ।
उभौ रामस्य सदृशौ बिम्बाद्बिम्बमिवोत्थितौ ॥ ७.९४.१२ ॥
అందరూ అన్ని వైపులా ఒకరితో ఒకరు ఇలా అన్నారు—ఈ ఇద్దరూ రాముని వంటివారే; ఒక ప్రతిబింబం నుండి మరొక ప్రతిబింబం లేచినట్లుగా ఉన్నారు.
7.94.13
जटिलौ यदि न स्यातां न वल्कलधरौ यदि ।
विशेषं नाधिगच्छामो गायतो राघवस्य च ॥ ७.९४.१३ ॥
వీరిద్దరు జటలు ధరించినవారు, వల్కలాలు ధరించినవారు కాకపోతే, పాడుతున్న వీరికీ రాఘవునికీ భేదం మేము గుర్తించలేకపోయేవారము.
7.94.14
तेषां संवदतामेवं श्रोतऽणां हर्षवर्धनम् ।
गेयं प्रचक्रतुस्तत्र तावुभौ मुनिदारकौ ॥ ७.९४.१४ ॥
ఇలా మాట్లాడుకుంటుండగా, శ్రోతల ఆనందాన్ని పెంచే గానాన్ని ఆ ఇద్దరు ముని కుమారులు అక్కడ ప్రారంభించారు.
7.94.15
ततः प्रवृत्तं मधुरं गान्धर्वमतिमानुषम् ।
न च तृप्तिं ययुः सर्वे श्रोतारो गानसम्पदा ॥ ७.९४.१५ ॥
అప్పుడు మధురమైన, మానవాతీతమైన గాంధర్వ సంగీతం మొదలైంది; గాన సంపదతో శ్రోతలందరికీ తృప్తి కలగలేదు.
7.94.16
प्रवृत्तमादितः पूर्वसर्गं नारददर्शितम् ।
ततः प्रभृति सर्गांश्च यावद्विंशत्यगायताम् ॥ ७.९४.१६ ॥
నారదుడు చూపిన మొదటి సర్గ నుండి ఆరంభించి, ఆ తరువాత ఇరవై సర్గల వరకు వారిద్దరూ పాడారు.
7.94.17
ततो ऽपराह्णसमये राघवः समभाषत ।
श्रुत्वा विंशतिसर्गांस्तान्भ्रातरं भ्रातृवत्सलः ॥ ७.९४.१७ ॥
అప్పుడు అపరాహ్ణ సమయంలో, సోదరులపై ప్రేమగల రాఘవుడు ఆ ఇరవై సర్గలను విని తమ్ముడితో మాట్లాడాడు.
7.94.18
अष्टादशसहस्राणि सुवर्णस्य महात्मनोः ।
प्रयच्छ शीघ्रं काकुत्स्थ यदन्यदभिकाङ्क्षितम् ।
ददौ शीघ्रं स काकुत्स्थो बालयोर्वै पृथक्पृथक् ॥ ७.९४.१८ ॥
"ఓ కాకుత్స్థా! ఈ ఇద్దరు మహాత్మ బాలురకు పద్దెనిమిది వేల బంగారం త్వరగా ఇవ్వు; వారు కోరిన మరేదైనా ఇవ్వు." అప్పుడు ఆ కాకుత్స్థుడు ఆ ఇద్దరు బాలురకు వేర్వేరుగా త్వరగా ఇచ్చాడు.
7.94.19
दीयमानं सुवर्णं तु नागृह्णीतां कुशीलवौ ।
ऊचतुश्च महात्मानौ किमनेनेति विस्मितौ ॥ ७.९४.१९ ॥
ఇచ్చిన ఆ బంగారాన్ని కుశీలవులు తీసుకోలేదు; ఆ ఇద్దరు మహాత్ములు విస్మయంతో, "దీనితో మాకేమి పని?" అన్నారు.
7.94.20
वन्येन फलमूलेन निरतौ वनवासिनौ ।
सुवर्णेन हिरण्येन किं करिष्यावहे वने ॥ ७.९४.२० ॥
అడవిలోని పండ్లు, దుంపలతో సంతృప్తిగా ఉండే వనవాసులం; అడవిలో ఈ బంగారంతో మేమేం చేసుకుంటాం?
7.94.21
तथा तयोः प्रब्रुवतोः कौतूहलसमन्विताः ।
श्रोतारश्चैव रामश्च सर्व एव सुविस्मिताः ॥ ७.९४.२१ ॥
వారిద్దరూ ఈ విధంగా మాట్లాడుతుండగా, శ్రోతలందరూ, రాముడు కూడా, కుతూహలంతో మిక్కిలి విస్మయం చెందారు.
7.94.22
तस्य चैवागमं रामः काव्यस्य श्रोतुमुत्सुकः ।
पप्रच्छ तौ महातेजास्तावुभौ मुनिदारकौ ॥ ७.९४.२२ ॥
అతని రాకను, ఆ కావ్యాన్ని వినాలనే ఉత్సుకతతో, మహాతేజస్వి రాముడు ఆ ఇద్దరు మునికుమారులను అడిగాడు.
7.94.23
किम्प्रमाणमिदं काव्यं का प्रतिष्ठा महात्मनः ।
कर्ता काव्यस्य महतः क्व चासौ मुनिपुङ्गवः ॥ ७.९४.२३ ॥
ఈ కావ్యం ఎంత విస్తారమైనది? ఆ మహాత్ముని ఆధారం ఏది? ఈ మహాకావ్యానికి కర్త ఎక్కడ, ఆ శ్రేష్ఠ ముని ఎక్కడ ఉన్నారు?
7.94.24
पृच्छन्तं राघवं वाक्यमूचतुर्मुनिदारकौ ॥ ७.९४.२४ ॥
రాఘవుడు అడగగా ఆ ఇద్దరు మునికుమారులు ఈ మాటలు అన్నారు.
7.94.25
वाल्मीकिर्भगवान्कर्ता सम्प्राप्तो यज्ञसंविधम् ।
येनेदं चरितं तुभ्यमशेषं सम्प्रदर्शितम् ॥ ७.९४.२५ ॥
ఈ కావ్య రచయిత భగవాన్ వాల్మీకి యజ్ఞ స్థలానికి వచ్చారు; ఆయనే మీ సమగ్ర చరితాన్ని ఇక్కడ పూర్తిగా చూపించారు.
7.94.26
सन्निबद्धं हि श्लोकानां चतुर्विशत्सहस्रकम् ।
उपाख्यानशतं चैव भार्गवेण तपस्विना ॥ ७.९४.२६ ॥
భృగువంశ తపస్వి (వాల్మీకి) ఇరవైనాలుగు వేల శ్లోకాలలో దీనిని రచించారు; అందులో వందకు పైగా ఉపాఖ్యానాలు కూడా ఉన్నాయి.
7.94.27
आदिप्रभृति वै राजन्पञ्चसर्गशतानि च ।
काण्डानि षट् कृतानीह सोत्तराणि महात्मना ।
कृतानि गुरुणास्माकमृषिणा चरितं तव ॥ ७.९४.२७ ॥
రాజా, ఆదినుండి మా గురువైన ఆ మహాత్ముడు ఉత్తరకాండంతో కలిపి ఆరు కాండాలను, ఐదు వందల సర్గలను రచించారు; ఆయనే మీ చరితను రచించారు.
7.94.28
प्रतिष्ठा ऽ ऽजीवितं यावत्तावत्सर्वस्य वर्तते ॥ ७.९४.२८ ॥
జీవితం ఉన్నంత వరకు, అందరిలో (ఈ కథకు) ప్రతిష్ఠ నిలిచి ఉంటుంది.
7.94.29
सोत्तराणि महात्मना ।
यदि बुद्धिः कृता राजञ्छ्रवणाय महारथ ।
कर्मान्तरे क्षणीभूतस्तच्छृणुष्व सहानुजः ॥ ७.९४.२९ ॥
రాజా, మహారథా, వినాలని మీకు సంకల్పం ఉంటే, పనుల మధ్య ఖాళీ దొరికినప్పుడు తమ్ముడితో కలిసి దానిని వినండి.
7.94.30
बाढमित्यब्रवीद्रामस्तौ चानुज्ञाप्य राघवम् ।
प्रहृष्टौ जग्मतुः स्थानं यत्रास्ते मुनिपुङ्गवः ॥ ७.९४.३० ॥
"బాగు" అని రాముడు అన్నాడు; రాఘవుని అనుమతి పొంది వారిద్దరూ సంతోషంగా మునిశ్రేష్ఠుడు ఉన్న స్థలానికి వెళ్ళారు.
7.94.31
रामो ऽपि मुनिभिः सार्धं पार्थिवैश्च महात्मभिः ।
श्रुत्वा तद्गीतिमाधुर्यं कर्मशालामुपागमत् ॥ ७.९४.३१ ॥
రాముడు కూడా మునులతో, మహాత్ములైన రాజులతో కలిసి, ఆ గానమాధుర్యాన్ని విని కర్మశాలకు వచ్చాడు.
7.94.32
शुश्राव तत्ताललयोपपन्नं सर्गान्वितं स स्वरशब्दयुक्तम् ।
तन्त्रीलयव्यञ्जनयोगयुक्तं कुशीलवाभ्यां परिगीयमानम् ॥ ७.९४.३२ ॥
తాళలయలతో కూడినదీ, సర్గలుగా విభజించబడినదీ, స్వరశబ్దాలతో కూడినదీ, తంత్రీలయ మరియు వ్యంజనయోగాలతో కూడినదీ అయిన ఆ గానాన్ని కుశుడు, లవుడు పాడుతుండగా అతడు విన్నాడు.