বাল্মীকি রামায়ণ · সর্গ 7.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.96.1
तस्यां रजन्यां व्युष्टायां यज्ञवाटगतो नृपः ।
ऋषीन्सर्वान्महातेजाः शब्दापयति राघवः ॥ ७.९६.१ ॥
সেই রাত প্রভাত হলে যজ্ঞশালায় উপস্থিত মহাতেজা রাজা রাঘব সমস্ত ঋষিদের ডেকে পাঠালেন।
7.96.2
वसिष्ठो वामदेवश्च जाबालिरथ काश्यपः ।
विश्वामित्रो दीर्घतपा दुर्वासाश्च महातपाः ॥ ७.९६.२ ॥
বশিষ্ঠ, বামদেব, জাবালি, কশ্যপ, বিশ্বামিত্র, দীর্ঘতপা এবং মহাতপস্বী দুর্বাসা।
7.96.3
पुलस्त्यो ऽपि तथा शक्तिर्भार्गवश्चैव वामनः ।
मार्कण्डेयश्च दीर्घायुर्मौद्गल्यश्च महायशाः ॥ ७.९६.३ ॥
পুলস্ত্য, শক্তি, ভার্গব, বামন, দীর্ঘায়ু মার্কণ্ডেয় এবং মহাযশা মৌদ্গল্য।
7.96.4
गर्गश्च च्यवनश्चैव शतानन्दश्च धर्मवित् ।
भरद्वाजश्च तेजस्वी ह्यग्निपुत्रश्च सुप्रभः ॥ ७.९६.४ ॥
গর্গ, চ্যবন, ধর্মজ্ঞ শতানন্দ, তেজস্বী ভরদ্বাজ, অগ্নিপুত্র এবং সুপ্রভ।
7.96.5
नारदः पर्वतश्चैव गौतमश्च महायशाः ।
कात्यायनः सुयज्ञश्च ह्यगस्त्यस्तपसां निधिः ॥ ७.९६.५ ॥
নারদ, পর্বত, মহাযশা গৌতম, কাত্যায়ন, সুযজ্ঞ এবং তপস্যার আধার অগস্ত্য।
7.96.6
एते चान्ये च बहवो मुनयः संशितव्रताः ।
कौतूहलसमाविष्टाः सर्व एव समागताः ॥ ७.९६.६ ॥
এঁরা এবং কঠোরব্রতধারী আরও বহু মুনি, কৌতূহলে পূর্ণ হয়ে সকলেই সমবেত হলেন।
7.96.7
राक्षसाश्च महावीर्या वानराश्च महाबलाः ।
सर्व एव समाजग्मुर्महात्मानः कुतूहलात् ॥ ७.९६.७ ॥
মহাবীর্য রাক্ষস ও মহাবল বানরগণ, সকল মহাত্মা কৌতূহলবশে একত্রিত হলেন।
7.96.8
क्षत्रिया ये च शूद्राश्च वैश्याश्चैव सहस्रशः ।
नानादेशगताश्चैव ब्राह्मणाः संशितव्रताः ॥ ७.९६.८ ॥
ক্ষত্রিয়, শূদ্র ও বৈশ্য হাজারে হাজারে, নানা দেশ থেকে আগত, এবং কঠোরব্রতধারী ব্রাহ্মণগণও।
7.96.9
ज्ञाननिष्ठाः कर्मनिष्ठाः योगनिष्ठास्तथापरे ।
सीताशपथवीक्षार्थं सर्व एव समागताः ॥ ७.९६.९ ॥
জ্ঞাননিষ্ঠ, কর্মনিষ্ঠ, যোগনিষ্ঠ এবং অন্যান্যরা, সকলে সীতার শপথ দেখতে সমবেত হলেন।
7.96.10
तदा समागतं सर्वमश्मभूतमिवाचलम् ।
श्रुत्वा मुनिवरस्तूर्णं ससीतः समुपागमत् ॥ ७.९६.१० ॥
তখন সমবেত সকলে পাথরে পরিণত পর্বতের মতো স্তব্ধ হলেন। তা শুনে মুনিশ্রেষ্ঠ শীঘ্র সীতাসহ উপস্থিত হলেন।
7.96.11
तमृषिं पृष्ठतः सीता त्वन्वगच्छदवाङ्मुखी ।
कृताञ्जलिर्बाष्पगला कृत्वा रामं मनोगतम् ॥ ७.९६.११ ॥
সেই ঋষির পিছন পিছন সীতা অনুসরণ করলেন; মুখ নিচু করে, হাতজোড় করে, অশ্রুরুদ্ধ কণ্ঠে, মনে রামকে ধারণ করে।
7.96.12
दृष्ट्वा श्रुतिमिवायान्तीं ब्रह्माणमनुगामिनीम् ।
वाल्मीकेः पृष्ठतः सीतां साधुवादो महानभूत् ॥ ७.९६.१२ ॥
বাল্মীকির পিছনে আসা সীতাকে দেখে, ব্রহ্মার অনুগামী শ্রুতির মতো মনে হওয়ায়, মহা সাধুবাদ উঠল।
7.96.13
ततो हलहलाशब्दः सर्वेषामेवमाबभौ ।
दुःखजन्मविशालेन शोकेनाकुलितात्मनाम् ॥ ७.९६.१३ ॥
তখন দুঃখ থেকে জন্ম নেওয়া বিপুল শোকে বিক্ষুব্ধ মনের সকলের মধ্যে হলহল শব্দ জেগে উঠল।
7.96.14
साधु रामेति केचित्तु साधु सीतेति चापरे ।
उभावेव च तत्रान्ये प्रेक्षकाः सम्प्रचुक्रुशुः ॥ ७.९६.१४ ॥
কেউ "সাধু রাম" বলল, অন্যরা "সাধু সীতা" বলল; সেখানে অন্য দর্শকরা দুজনের জন্যই উচ্চস্বরে চিৎকার করল।
7.96.15
ततो मध्ये जनौघस्य प्रविश्य मुनिपुङ्गवः ।
सीतासहायो वाल्मीकिरिति होवाच राघवम् ॥ ७.९६.१५ ॥
তখন জনতার মাঝখানে প্রবেশ করে মুনিশ্রেষ্ঠ বাল্মীকি সীতাকে সঙ্গে নিয়ে রাঘবকে এই কথা বললেন।
7.96.16
इयं दाशरथे सीता सुव्रता धर्मचारिणी ।
अपवादैः परित्यक्ता ममाश्रमसमीपतः ॥ ७.९६.१६ ॥
হে দশরথপুত্র! এই সুব্রতা, ধর্মাচারিণী সীতা অপবাদের কারণে আমার আশ্রমের কাছে পরিত্যক্ত হয়েছিল।
7.96.17
लोकापवादभीतस्य तव राम महाव्रत ।
प्रत्ययं दास्यते सीता तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ ७.९६.१७ ॥
হে রাম! হে মহাব্রত! লোকাপবাদে ভীত তোমাকে সীতা প্রমাণ দেবেন; অতএব তাঁকে গ্রহণের অনুমতি দেওয়া তোমার উচিত।
7.96.18
इमौ तु जानकीपुत्रावुभौ च यमजातकौ ।
सुतौ तवैव दुर्धर्षौ सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ७.९६.१८ ॥
জানকীর এই দুই যমজ পুত্র তোমারই সন্তান, তারা অজেয়। আমি তোমাকে সত্যই এ কথা বলছি।
7.96.19
प्रचेतसो ऽहं दशमः पुत्रो राघवनन्दन ।
न स्मराम्यनृतं वाक्यमिमौ तु तव पुत्रकौ ॥ ७.९६.१९ ॥
হে রাঘবনন্দন, আমি প্রচেতার দশম পুত্র। আমি কখনও মিথ্যা বাক্য স্মরণ করি না; এই দুজনই আপনার পুত্র।
7.96.20
बहुवर्षसहस्राणि तपश्चर्या मया कृता ।
नोपाश्नीयां फलं तस्या दुष्टेयं यदि मैथिली ॥ ७.९६.२० ॥
আমি বহু সহস্র বছর ধরে তপস্যা করেছি। এই মৈথিলী যদি দুষ্টা হয়, তবে আমি সেই তপস্যার ফল যেন না পাই।
7.96.21
मनसा कर्मणा वाचा भूतपूर्वं न किल्बिषम् ।
तस्याः फलमुपाश्नीयामपापा मैथिली यदि ॥ ७.९६.२१ ॥
মনে, কর্মে ও বাক্যে সে পূর্বে কখনও কোনো পাপ করেনি। মৈথিলী নিষ্পাপ হলে আমি তার ফল যেন লাভ করি।
7.96.22
अहं पञ्चसु भूतेषु मनष्षष्ठेषु राघव ।
विचिन्त्य सीतां शुद्धेति जग्राह वननिर्झरे ॥ ७.९६.२२ ॥
হে রাঘব, পঞ্চভূত ও ষষ্ঠ মনকে সাক্ষী রেখে বিচার করে, সীতাকে শুদ্ধা জেনে বনের ঝরনায় আমি তাঁকে গ্রহণ করেছি।
7.96.23
इयं शुद्धसमाचारा अपापा पतिदेवता ।
लोकापवादभीतस्य प्रत्ययं तव दास्यति ॥ ७.९६.२३ ॥
এই নারী শুদ্ধাচারিণী, নিষ্পাপা ও পতিব্রতা। লোকনিন্দার ভয়ে ভীত আপনাকে এ-ই বিশ্বাস দেবে।
7.96.24
तस्मादियं नरवरात्मज शुद्धभावा दिव्येन दृष्टिविषयेण तदा प्रविष्टा ।
लोकापवादकलुषीकृतचेतसा या त्यक्ता त्वया प्रियतमा विदिता ऽपि शुद्धा ॥ ७.९६.२४ ॥
অতএব, হে নরশ্রেষ্ঠের পুত্র, শুদ্ধচিত্তা এই নারী তখন দিব্য দৃষ্টিগোচরে প্রবেশ করেছিলেন। লোকনিন্দায় কলুষিত চিত্তে আপনি যাঁকে ত্যাগ করেছেন, সেই প্রিয়তমা পরিচিত হলেও শুদ্ধা।