વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 7.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.97.1
वाल्मीकिनैवमुक्तस्तु राघवः प्रत्यभाषत ।
प्राञ्जलिर्जगतो मध्ये दृष्ट्वा तां वरवर्णिनीम् ॥ ७.९७.१ ॥
વાલ્મીકિએ આમ કહ્યું ત્યારે રાઘવે ઉત્તર આપ્યો. જગતની વચ્ચે તે સુંદર વર્ણવાળી સીતાને જોઈને, હાથ જોડીને.
7.97.2
एवमेतन्महाभाग यथा वदसि धर्मवित् ।
प्रत्ययस्तु मम ब्रह्मंस्तव वाक्यैरकल्मषैः ॥ ७.९७.२ ॥
હે મહાભાગ, ધર્મજ્ઞ, તમે કહો છો તેમ જ આ છે. હે બ્રહ્મન્, તમારા નિર્મળ વચનોથી મને વિશ્વાસ છે.
7.97.3
प्रत्ययस्तु पुरा वृत्तो वैदेह्याः सुरसन्निधौ ।
शपथस्तु कृतस्तत्र तेन वेश्म प्रवेशिता ।
लोकापवादो बलवान्येन त्यक्ता हि मैथिली ॥ ७.९७.३ ॥
પહેલાં દેવોની હાજરીમાં વૈદેહીની પરીક્ષા થઈ હતી. ત્યાં શપથ લેવાયા હતા, તેથી તેમને ઘરમાં પ્રવેશ અપાયો. લોકાપવાદ પ્રબળ હોવાથી મૈથિલીનો ત્યાગ થયો.
7.97.4
सेयं लोकभयाद्ब्रह्मन्नपापेत्यभिजानता ।
परित्यक्ता मया सीता तद्भावन्क्षन्तुमर्हति ॥ ७.९७.४ ॥
હે બ્રહ્મન્, લોકભયથી, તે નિષ્પાપ છે એવું જાણવા છતાં મેં સીતાનો ત્યાગ કર્યો. તે ભાવને તમે ક્ષમા કરો.
7.97.5
जानामि चेमौ पुत्रौ मे यमजातौ कुशीलवौ ।
शुद्धायां जगतो मध्ये मैथिल्यां प्रीतिरस्तु मे ॥ ७.९७.५ ॥
આ બંને મારા પુત્રો, જોડિયા કુશ અને લવ છે તે હું જાણું છું. જગતની વચ્ચે શુદ્ધ મૈથિલી પ્રત્યે મારો સ્નેહ રહે.
7.97.6
अभिप्रायं तु विज्ञाय रामस्य सुरसत्तमाः ।
सीतायाः शपथे तस्मिन् महेन्द्राद्या महौजसः ॥ ७.९७.६ ॥
રામનો અભિપ્રાય જાણીને શ્રેષ્ઠ દેવો, ઇન્દ્ર વગેરે મહાતેજસ્વી, તે સીતાના શપથ સમયે (હાજર રહ્યા).
7.97.7
पितामहं पुरस्कृत्य सर्व एव समागताः ॥ ७.९७.७ ॥
પિતામહ બ્રહ્માને આગળ કરીને સૌ એકત્ર થયા.
7.97.8
आदित्या वसवो रुद्रा ह्यश्विनौ समरुद्गणाः ।
गन्धर्वाप्सरसश्चैव सर्व एव समागताः ॥ ७.९७.८ ॥
આદિત્યો, વસુઓ, રુદ્રો, બે અશ્વિનીકુમારો, મરુદ્ગણો સાથે, ગંધર્વો અને અપ્સરાઓ — સૌ એકત્ર થયા.
7.97.9
साध्याश्च विश्वेदेवाश्च सर्वे च परमर्षयः ।
नागाः सुपर्णाः सिद्धाश्च ते सर्वे हृष्टमानसाः ।
सीताशपथसम्भ्रान्ताः सर्व एव समागताः ॥ ७.९७.९ ॥
સાધ્યો અને વિશ્વેદેવો, સર્વ પરમ ઋષિઓ, નાગો, સુપર્ણો અને સિદ્ધો — તે બધા હર્ષિત મનથી, સીતાના શપથથી વ્યાકુળ થઈને એકત્ર થયા.
7.97.10
दृष्ट्वा देवानृषींश्चैव राघवः पुनरब्रवीत् ।
प्रत्ययो मे नरश्रेष्ठा ऋषिवाक्यैरकल्मषैः ॥ ७.९७.१० ॥
દેવો અને ઋષિઓને જોઈને રાઘવે ફરી કહ્યું — "હે નરશ્રેષ્ઠો, આ નિષ્કલંક ઋષિવચનોથી મને વિશ્વાસ બેઠો છે."
7.97.11
शुद्धायां जगतो मध्ये वैदेह्यां प्रीतिरस्तु मे ॥ ७.९७.११ ॥
જગતની વચ્ચે શુદ્ધ એવી વૈદેહી (સીતા) પ્રત્યે મારો પ્રેમ રહો.
7.97.12
ततो वायुः शुभः पुण्यो दिव्यगन्धो मनोरमः ।
तज्जनौघं सुरश्रेष्ठो ह्लादयामास सर्वतः ॥ ७.९७.१२ ॥
પછી શુભ, પવિત્ર, દિવ્ય સુગંધવાળો, મનોહર પવન તે જનસમૂહને ચારે બાજુથી પ્રસન્ન કરી ગયો — દેવશ્રેષ્ઠ વાયુએ.
7.97.13
तदद्भुतमिवाचिन्त्यं निरैक्षन्त समागताः ।
मानवाः सर्वराष्ट्रेभ्यः पूर्वं कृतयुगे यथा ॥ ७.९७.१३ ॥
બધા રાષ્ટ્રોમાંથી એકત્ર થયેલા માણસો એ અદ્ભુત અને અકલ્પનીય દૃશ્ય જોતા હતા, જાણે પૂર્વે કૃતયુગમાં જોયું હોય તેમ.
7.97.14
सर्वान्समागतान्दृष्ट्वा सीता काषायवासिनी ।
अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यमधोदृष्टिरवाङ्मुखी ॥ ७.९७.१४ ॥
બધાને એકત્ર જોઈને કાષાય વસ્ત્ર પહેરેલી સીતા હાથ જોડીને, નીચી દૃષ્ટિ અને ઝૂકેલા મુખે આ વચન બોલી.
7.97.15
यथा ऽहं राघवादन्यं मनसापि न चिन्तये ।
तथा मे माधवी देवी विवरं दातुमर्हति ॥ ७.९७.१५ ॥
હું રાઘવ સિવાય બીજા કોઈનો મનથી પણ વિચાર કરતી નથી, એ સાચું હોય તો માધવી દેવી મને માર્ગ (વિવર) આપો.
7.97.16
मनसा कर्मणा वाचा यथा रामं समर्चये ।
तथा मे माधवी देवी विवरं दातुमर्हति ॥ ७.९७.१६ ॥
મન, કર્મ અને વાણીથી હું રામની પૂજા કરું છું, તેમ માધવી દેવી મને માર્ગ (વિવર) આપો.
7.97.17
यथैतत्सत्यमुक्तं मे वेद्मि रामात्परं न च ।
तथा मे माधवी देवी विवरं दातुमर्हति ॥ ७.९७.१७ ॥
મેં કહ્યું એ સત્ય હોય અને રામથી શ્રેષ્ઠ બીજું કોઈ નથી એમ હું જાણું છું, તો માધવી દેવી મને માર્ગ (વિવર) આપો.
7.97.18
तथा शपन्त्यां वैदेह्यां प्रादुरासीत्तदद्भुतम् ।
भूतलादुत्थितं दिव्यं सिंहासनमनुत्तमम् ॥ ७.९७.१८ ॥
વૈદેહી આ રીતે શપથ લઈ રહી હતી ત્યારે એ અદ્ભુત ઘટના બની — ધરતીમાંથી એક દિવ્ય, અનુપમ સિંહાસન પ્રગટ થયું.
7.97.19
ध्रियमाणं शिरोभिस्तु नागैरमितविक्रमैः ।
दिव्यं दिव्येन वपुषा दिव्यरत्नविभूषितैः ॥ ७.९७.१९ ॥
અપાર પરાક્રમી નાગોએ પોતાના માથા પર તે સિંહાસન ધારણ કર્યું હતું; તેઓ દિવ્ય દેહવાળા અને દિવ્ય રત્નોથી શોભિત હતા.
7.97.20
तस्मिंस्तु धरणी देवी बाहुभ्यां गृह्य मैथिलीम् ।
स्वागतेनाभिनन्द्यैनामासने चोपवेशयत् ॥ ७.९७.२० ॥
ત્યારે ધરણી દેવીએ બંને બાહુઓથી મૈથિલીને પકડી, સ્વાગત વચનોથી તેમનું અભિનંદન કર્યું અને તેમને આસન પર બેસાડ્યાં.
7.97.21
तामासनगतां दृष्ट्वा प्रविशन्तीं रसातलम् ।
पुष्पवृष्टिरविच्छिन्ना दिव्या सीतामवाकिरत् ॥ ७.९७.२१ ॥
આસન પર બેઠેલી અને રસાતલમાં પ્રવેશ કરતી તેમને જોઈને સીતા પર અવિરત દિવ્ય પુષ્પવૃષ્ટિ થઈ.
7.97.22
साधुकारश्च सुमहान्देवानां सहसोत्थितः ।
साधु साध्विति वै सीते यस्यास्ते शीलमीदृशम् ॥ ७.९७.२२ ॥
દેવોમાંથી અચાનક "સાધુ, સાધુ" એવો મોટો ઘોષ ઊઠ્યો: "સાધુ, સાધુ! હે સીતા, તારું શીલ આવું જ છે."
7.97.23
एवं बहुविधा वाचो ह्यन्तरिक्षगताः सुराः ।
व्याजह्रुर्हृष्टमनसो दृष्ट्वा सीताप्रवेशनम् ॥ ७.९७.२३ ॥
આકાશમાં રહેલા દેવોએ સીતાનો પ્રવેશ જોઈને હર્ષિત મનથી આ રીતે અનેક પ્રકારનાં વચનો ઉચ્ચાર્યાં.
7.97.24
यज्ञवाटगताश्चापि मुनयः सर्व एव ते ।
राजानश्च नरव्याघ्रा विस्मयान्नोपरेमिरे ॥ ७.९७.२४ ॥
યજ્ઞમંડપમાં રહેલા સર્વ મુનિઓ અને નરવ્યાઘ્ર રાજાઓ પણ વિસ્મયથી શાંત ન થયા.
7.97.25
अन्तरिक्षे च भूमौ च सर्वे स्थावरजङ्गमाः ।
दानवाश्च महाकायाः पाताले पन्नगाधिपाः ॥ ७.९७.२५ ॥
આકાશમાં અને પૃથ્વી પર સર્વ સ્થાવર-જંગમ પ્રાણીઓ, મહાકાય દાનવો અને પાતાળમાં નાગાધિપતિઓ (ત્યાં હતા).
7.97.26
केचिद्विनेदुः संहृष्टाः केचिद्ध्यानपरायणाः ।
केचिद्रामं निरीक्षन्ते केचित्सीतामचेतनाः ॥ ७.९७.२६ ॥
કેટલાક હર્ષથી પોકારી ઊઠ્યા, કેટલાક ધ્યાનમાં લીન થયા, કેટલાક રામને જોવા લાગ્યા અને કેટલાક સીતાને જોઈને અચેતન બની ગયા.
7.97.27
सीताप्रवेशनं दृष्ट्वा तेषामासीत्समागमः ।
तन्मुहूर्तमिवात्यर्थं समं सम्मोहितं जगत् ॥ ७.९७.२७ ॥
સીતાનો પ્રવેશ જોઈને તેઓ સૌ એકત્ર થયા; તે ક્ષણે જાણે આખું જગત સમાનપણે અત્યંત મોહિત થઈ ગયું.