वाल्मीकि रामायण · सर्ग 7.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.97.1
वाल्मीकिनैवमुक्तस्तु राघवः प्रत्यभाषत ।
प्राञ्जलिर्जगतो मध्ये दृष्ट्वा तां वरवर्णिनीम् ॥ ७.९७.१ ॥
वाल्मीकींनी असे म्हटल्यावर राघवाने उत्तर दिले. जगताच्या मध्यभागी त्या सुंदर वर्णाच्या सीतेकडे पाहून, हात जोडून.
7.97.2
एवमेतन्महाभाग यथा वदसि धर्मवित् ।
प्रत्ययस्तु मम ब्रह्मंस्तव वाक्यैरकल्मषैः ॥ ७.९७.२ ॥
हे महाभागा, धर्मज्ञा, आपण म्हणता तसेच हे आहे. हे ब्रह्मन्, आपल्या निर्दोष वचनांवर माझा विश्वास आहे.
7.97.3
प्रत्ययस्तु पुरा वृत्तो वैदेह्याः सुरसन्निधौ ।
शपथस्तु कृतस्तत्र तेन वेश्म प्रवेशिता ।
लोकापवादो बलवान्येन त्यक्ता हि मैथिली ॥ ७.९७.३ ॥
पूर्वी देवतांच्या समक्ष वैदेहीची परीक्षा झाली. तेथे शपथ घेतली गेली आणि त्यामुळे तिला घरात प्रवेश दिला गेला. लोकापवाद प्रबल असल्याने मैथिलीचा त्याग केला गेला.
7.97.4
सेयं लोकभयाद्ब्रह्मन्नपापेत्यभिजानता ।
परित्यक्ता मया सीता तद्भावन्क्षन्तुमर्हति ॥ ७.९७.४ ॥
हे ब्रह्मन्, लोकभयामुळे, ती निष्पाप आहे हे जाणूनही मी सीतेचा त्याग केला. तो भाव आपण क्षमा करावा.
7.97.5
जानामि चेमौ पुत्रौ मे यमजातौ कुशीलवौ ।
शुद्धायां जगतो मध्ये मैथिल्यां प्रीतिरस्तु मे ॥ ७.९७.५ ॥
हे दोघे माझे पुत्र, जुळे कुश आणि लव आहेत हे मला ठाऊक आहे. जगतामध्ये शुद्ध मैथिलीवर माझे प्रेम असो.
7.97.6
अभिप्रायं तु विज्ञाय रामस्य सुरसत्तमाः ।
सीतायाः शपथे तस्मिन् महेन्द्राद्या महौजसः ॥ ७.९७.६ ॥
रामाचा अभिप्राय जाणून श्रेष्ठ देव, इंद्रादी महातेजस्वी, त्या सीतेच्या शपथेवेळी (उपस्थित झाले).
7.97.7
पितामहं पुरस्कृत्य सर्व एव समागताः ॥ ७.९७.७ ॥
पितामह ब्रह्मदेवांना पुढे करून सर्वजण एकत्र जमले.
7.97.8
आदित्या वसवो रुद्रा ह्यश्विनौ समरुद्गणाः ।
गन्धर्वाप्सरसश्चैव सर्व एव समागताः ॥ ७.९७.८ ॥
आदित्य, वसू, रुद्र, दोन्ही अश्विनीकुमार, मरुद्गणांसह, गंधर्व आणि अप्सरा — सर्व एकत्र जमले.
7.97.9
साध्याश्च विश्वेदेवाश्च सर्वे च परमर्षयः ।
नागाः सुपर्णाः सिद्धाश्च ते सर्वे हृष्टमानसाः ।
सीताशपथसम्भ्रान्ताः सर्व एव समागताः ॥ ७.९७.९ ॥
साध्य आणि विश्वेदेव, सर्व परम ऋषी, नाग, सुपर्ण आणि सिद्ध — ते सर्व प्रसन्न मनाने, सीतेच्या शपथेने व्याकूळ होऊन एकत्र जमले.
7.97.10
दृष्ट्वा देवानृषींश्चैव राघवः पुनरब्रवीत् ।
प्रत्ययो मे नरश्रेष्ठा ऋषिवाक्यैरकल्मषैः ॥ ७.९७.१० ॥
देव आणि ऋषींना पाहून राघव पुन्हा म्हणाले — "हे नरश्रेष्ठांनो, या निष्कलंक ऋषिवचनांनी मला विश्वास वाटला आहे."
7.97.11
शुद्धायां जगतो मध्ये वैदेह्यां प्रीतिरस्तु मे ॥ ७.९७.११ ॥
जगाच्या मध्ये शुद्ध अशा वैदेही (सीता) यांच्यावर माझी प्रीती राहो.
7.97.12
ततो वायुः शुभः पुण्यो दिव्यगन्धो मनोरमः ।
तज्जनौघं सुरश्रेष्ठो ह्लादयामास सर्वतः ॥ ७.९७.१२ ॥
तेव्हा शुभ, पवित्र, दिव्य सुगंधी, मनोहर वारा त्या जनसमूहाला सर्वत्र आनंदित करू लागला — देवश्रेष्ठ वायू.
7.97.13
तदद्भुतमिवाचिन्त्यं निरैक्षन्त समागताः ।
मानवाः सर्वराष्ट्रेभ्यः पूर्वं कृतयुगे यथा ॥ ७.९७.१३ ॥
सर्व राष्ट्रांतून जमलेले लोक ते अद्भुत आणि अचिंत्य दृश्य पाहत होते, जणू पूर्वी कृतयुगात पाहिले असावे तसे.
7.97.14
सर्वान्समागतान्दृष्ट्वा सीता काषायवासिनी ।
अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यमधोदृष्टिरवाङ्मुखी ॥ ७.९७.१४ ॥
सर्व जमलेल्यांना पाहून काषाय वस्त्र परिधान केलेली सीता हात जोडून, खाली दृष्टी ठेवून आणि मान खाली घालून म्हणाली.
7.97.15
यथा ऽहं राघवादन्यं मनसापि न चिन्तये ।
तथा मे माधवी देवी विवरं दातुमर्हति ॥ ७.९७.१५ ॥
मी रघुनाथाखेरीज दुसऱ्या कोणाचाही मनानेही विचार करत नाही, तसेच माधवी देवीने मला मार्ग (विवर) द्यावा.
7.97.16
मनसा कर्मणा वाचा यथा रामं समर्चये ।
तथा मे माधवी देवी विवरं दातुमर्हति ॥ ७.९७.१६ ॥
मन, कर्म आणि वाणीने मी रामाची पूजा करते, तसेच माधवी देवीने मला मार्ग (विवर) द्यावा.
7.97.17
यथैतत्सत्यमुक्तं मे वेद्मि रामात्परं न च ।
तथा मे माधवी देवी विवरं दातुमर्हति ॥ ७.९७.१७ ॥
मी सांगितलेले हे खरे असेल आणि रामापेक्षा श्रेष्ठ कोणी नाही हे मला माहीत असेल, तर माधवी देवीने मला मार्ग (विवर) द्यावा.
7.97.18
तथा शपन्त्यां वैदेह्यां प्रादुरासीत्तदद्भुतम् ।
भूतलादुत्थितं दिव्यं सिंहासनमनुत्तमम् ॥ ७.९७.१८ ॥
वैदेही अशी शपथ घेत असतानाच तो अद्भुत प्रकार घडला — पृथ्वीतून एक दिव्य, अनुपम सिंहासन प्रकट झाले.
7.97.19
ध्रियमाणं शिरोभिस्तु नागैरमितविक्रमैः ।
दिव्यं दिव्येन वपुषा दिव्यरत्नविभूषितैः ॥ ७.९७.१९ ॥
अमित पराक्रमी नागांनी आपल्या मस्तकांवर ते सिंहासन धारण केले होते; ते दिव्य रूप असलेले आणि दिव्य रत्नांनी अलंकृत होते.
7.97.20
तस्मिंस्तु धरणी देवी बाहुभ्यां गृह्य मैथिलीम् ।
स्वागतेनाभिनन्द्यैनामासने चोपवेशयत् ॥ ७.९७.२० ॥
तेव्हा धरणी देवीने दोन्ही बाहूंनी मैथिलीला धरले, स्वागताच्या शब्दांनी तिचे अभिनंदन केले आणि तिला आसनावर बसवले.
7.97.21
तामासनगतां दृष्ट्वा प्रविशन्तीं रसातलम् ।
पुष्पवृष्टिरविच्छिन्ना दिव्या सीतामवाकिरत् ॥ ७.९७.२१ ॥
आसनावर बसलेली आणि रसातलात प्रवेश करणारी ती पाहून सीतेवर अखंड दिव्य पुष्पवृष्टी झाली.
7.97.22
साधुकारश्च सुमहान्देवानां सहसोत्थितः ।
साधु साध्विति वै सीते यस्यास्ते शीलमीदृशम् ॥ ७.९७.२२ ॥
देवांमधून अचानक "साधु, साधु" असा मोठा गजर उठला: "साधु, साधु! हे सीते, तुझे शील असेच आहे."
7.97.23
एवं बहुविधा वाचो ह्यन्तरिक्षगताः सुराः ।
व्याजह्रुर्हृष्टमनसो दृष्ट्वा सीताप्रवेशनम् ॥ ७.९७.२३ ॥
आकाशात स्थित असलेल्या देवांनी सीतेचा प्रवेश पाहून हर्षित मनाने अशी अनेक प्रकारची वचने उच्चारली.
7.97.24
यज्ञवाटगताश्चापि मुनयः सर्व एव ते ।
राजानश्च नरव्याघ्रा विस्मयान्नोपरेमिरे ॥ ७.९७.२४ ॥
यज्ञमंडपात असलेले सर्व मुनी आणि नरव्याघ्र राजे विस्मयातून शांत झाले नाहीत.
7.97.25
अन्तरिक्षे च भूमौ च सर्वे स्थावरजङ्गमाः ।
दानवाश्च महाकायाः पाताले पन्नगाधिपाः ॥ ७.९७.२५ ॥
आकाशात आणि पृथ्वीवर सर्व स्थावर-जंगम प्राणी, महाकाय दानव आणि पाताळातील नागाधिपती (तेथे होते).
7.97.26
केचिद्विनेदुः संहृष्टाः केचिद्ध्यानपरायणाः ।
केचिद्रामं निरीक्षन्ते केचित्सीतामचेतनाः ॥ ७.९७.२६ ॥
कोणी आनंदाने ओरडले, कोणी ध्यानात मग्न झाले, कोणी रामाकडे पाहू लागले, तर कोणी सीतेकडे पाहत निश्चेष्ट राहिले.
7.97.27
सीताप्रवेशनं दृष्ट्वा तेषामासीत्समागमः ।
तन्मुहूर्तमिवात्यर्थं समं सम्मोहितं जगत् ॥ ७.९७.२७ ॥
सीतेचा प्रवेश पाहून त्या सर्वांचा एकत्र मेळावा झाला; त्या क्षणी जणू संपूर्ण जग सारखेच अत्यंत मोहित झाले.