वाल्मीकि रामायण · सर्ग 7.99
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.99.1
रजन्यां तु प्रभातायां समानीय महामुनीन् ।
गीयतामविशङ्काभ्यां रामः पुत्रावुवाच ह ॥ ७.९९.१ ॥
रात्र सरून प्रभात झाली तेव्हा रामाने महामुनींना बोलावून आपल्या दोन पुत्रांना सांगितले, "निःशंकपणे गा."
7.99.2
ततः समुपविष्टेषु ब्रह्मर्षिषु महात्मसु ।
भविष्यदुत्तरं काव्यं जगतुस्तौ कुशीलवौ ॥ ७.९९.२ ॥
नंतर महात्मे ब्रह्मर्षी बसले असता, कुश आणि लव यांनी भविष्यातील उत्तरकाव्य गायिले.
7.99.3
प्रविष्टायां तु सीतायां भूतलं सत्यसम्पदा ।
तस्यावसाने यज्ञस्य रामः परमदुर्मनाः ॥ ७.९९.३ ॥
सत्यसंपत्तीने सीता भूमीत प्रविष्ट झाल्यावर, त्या यज्ञाच्या समाप्तीस राम अत्यंत खिन्न झाला.
7.99.4
अपश्यमानो वैदेहीं मेने शून्यमिदं जगत् ।
शोकेन परमायस्तो न शान्तिं मनसा ऽगमत् ॥ ७.९९.४ ॥
वैदेहीला न पाहिल्याने त्याने हे जग शून्य मानले; शोकाने अत्यंत थकून त्याला मनात शांती लाभली नाही.
7.99.5
विसृज्य पार्थिवान्सर्वानृक्षवानरराक्षसान् ।
जनौघं विप्रमुख्यानां वित्तपूर्वं विसृज्य च ॥ ७.९९.५ ॥
सर्व राजांना, ऋक्ष-वानर-राक्षसांना निरोप देऊन, आणि प्रमुख ब्राह्मणांच्या जनसमुदायाला धनासह निरोप देऊन.
7.99.6
एवं समाप्य यज्ञं तु विधिवत्स तु राघवः ।
ततो विसृज्य तान्सर्वान्रामो राजीवलोचनः ॥ ७.९९.६ ॥
अशा प्रकारे राघवाने विधिपूर्वक यज्ञ पूर्ण केला; नंतर त्या सर्वांना निरोप देऊन कमलनयन राम.
7.99.7
हृदि कृत्वा तदा सीतामयोध्यां प्रविवेश ह ।
इष्टयज्ञो नरपतिः पुत्रद्वयसमन्वितः ॥ ७.९९.७ ॥
तेव्हा सीतेला हृदयात धरून ते अयोध्येत प्रविष्ट झाले. यज्ञ पूर्ण करणारे ते नरपती आपल्या दोन पुत्रांसह होते.
7.99.8
न सीतायाः परां भार्यां वव्रे स रघुनन्दनः ।
यज्ञे यज्ञे च पत्न्यर्थं जानकी काञ्चनी भवत् ॥ ७.९९.८ ॥
रघुनंदनांनी सीतेशिवाय दुसरी पत्नी स्वीकारली नाही. प्रत्येक यज्ञात पत्नीच्या स्थानासाठी जानकीची सुवर्णमूर्ती तयार करण्यात आली.
7.99.9
दशवर्षसहस्राणि वाजिमेघानथाकरोत् ।
वाजपेयान्दशगुणांस्तथा बहुसुवर्णकान् ॥ ७.९९.९ ॥
दहा हजार वर्षे त्यांनी अश्वमेध यज्ञ केले. नंतर दहापट वाजपेय यज्ञ, विपुल सुवर्णासह केले.
7.99.10
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां गोसवैश्च महाधनैः ।
ईजे क्रतुभिरन्यैश्च स श्रीमानाप्तदक्षिणैः ॥ ७.९९.१० ॥
अग्निष्टोम आणि अतिरात्र यज्ञांनी, महाधन असलेल्या गोसव यज्ञांनी आणि इतर क्रतूंनी त्या श्रीमंतांनी पूर्ण दक्षिणा देऊन यजन केले.
7.99.11
एवं स कालः सुमहान्राज्यस्थस्य महात्मनः ।
धर्मे प्रयतमानस्य व्यतीयाद्राघवस्य तु ॥ ७.९९.११ ॥
असा राज्यात स्थित, धर्मासाठी प्रयत्नशील असलेल्या त्या महात्मा राघवाचा तो दीर्घ काळ व्यतीत झाला.
7.99.12
अनुरञ्जन्ति राजानमहन्यहनि राघवम् ।
ऋक्षवानररक्षांसि स्थिता रामस्य शासने ॥ ७.९९.१२ ॥
दिवसेंदिवस ऋक्ष, वानर आणि राक्षस रामाच्या शासनात राहून राजा राघवाला आनंदित करीत.
7.99.13
काले वर्षति पर्जन्यः सुभिक्षं विमला दिशः ।
हृष्टपुष्टजनाकीर्णं पुरं जनपदास्तथा ॥ ७.९९.१३ ॥
योग्य काळी पर्जन्य वर्षत होता, भरपूर धान्य होते, दिशा निर्मळ होत्या; नगर आणि जनपदे आनंदी, सुदृढ लोकांनी भरलेली होती.
7.99.14
नाकाले म्रियते कश्चिन्न व्याधिः प्राणिनां तथा ।
नानर्थो विद्यते कश्चिद्रामे राज्यं प्रशासति ॥ ७.९९.१४ ॥
राम राज्य करत असताना अकाली कोणी मरत नसे, प्राण्यांना रोगही होत नसे, कोणतेही अनर्थ घडत नसत.
7.99.15
अथ दीर्घस्य कालस्य राममाता यशस्विनी ।
पुत्रपौत्रैः परिवृता कालधर्ममुपागमत् ॥ ७.९९.१५ ॥
नंतर दीर्घ काळानंतर यशस्विनी रामाची माता पुत्र-पौत्रांनी वेढलेली असताना कालधर्माला प्राप्त झाली.
7.99.16
अन्वियाय सुमित्रा च कैकेयी च यशस्विनी ।
धर्मं कृत्वा बहुविधं त्रिदिवे पर्यवस्थिता ॥ ७.९९.१६ ॥
यशस्विनी सुमित्रा आणि कैकेयीही मागोमाग गेल्या; अनेक प्रकारचा धर्म आचरून त्या त्रिदिवात (स्वर्गात) स्थिर झाल्या.
7.99.17
सर्वाः प्रमुदिताः स्वर्गे राज्ञा दशरथेन च ।
समागता महाभागाः सर्वधर्मं च लेभिरे ॥ ७.९९.१७ ॥
राजा दशरथासह स्वर्गात सर्वजणी आनंदाने एकत्र आल्या; त्या महाभाग्यवतींनी सर्व धर्मफल प्राप्त केले.
7.99.18
तासां रामो महादानं काले काले प्रयच्छति ।
मातऽणामविशेषेण ब्राह्मणेषु तपस्विषु ॥ ७.९९.१८ ॥
राम त्या मातांसाठी योग्य काळी महादान देतो; मातांच्या नावाने, भेदभाव न करता ब्राह्मणांना आणि तपस्व्यांना.
7.99.19
पित्र्याणि ब्रह्मरत्नानि यज्ञान्परमदुस्तरान् ।
चकार रामो धर्मात्मा पितऽन्देवान्विवर्धयन् ॥ ७.९९.१९ ॥
धर्मात्मा रामाने पितरांसाठी ब्राह्मणरूपी रत्नांनी युक्त, अत्यंत दुष्कर असे यज्ञ केले; पितर आणि देवांचा सन्मान वाढवला.
7.99.20
एवं वर्षसहस्राणि बहून्यथ ययुः सुखम् ।
यज्ञैर्बहुविधं धर्मं वर्धयानस्य सर्वदा ॥ ७.९९.२० ॥
अशा प्रकारे अनेक हजारो वर्षे सुखात निघून गेली; यज्ञांद्वारे अनेक प्रकारे धर्माची सदैव वृद्धी करत असताना.