Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 1.154

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.154.1

विष्णो॒र्नु कं॑ वी॒र्या॑णि॒ प्र वो॑चं॒ यः पार्थि॑वानि विम॒मे रजां॑सि ।
यो अस्क॑भाय॒दुत्त॑रं स॒धस्थं॑ विचक्रमा॒णस्त्रे॒धोरु॑गा॒यः ॥

विष्णूची वीरकर्मे आता मी सांगेन; त्याने पार्थिव लोक मोजले. सर्वोच्च आसन स्थिर धरणारा, तीन पावले टाकणारा विशालपदी देव.

1.154.2

प्र तद्विष्णु॑ स्तवते वी॒र्ये॑ण मृ॒गो न भी॒मः कु॑च॒रो गि॑रि॒ष्ठाः ।
यस्यो॒रुषु॑ त्रि॒षु वि॒क्रम॑णेषु अधिक्षि॒यन्ति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ ॥

विष्णू आपल्या पराक्रमाने स्तुत होतो; तो पर्वतांवर फिरणाऱ्या भयंकर मृगासारखा आहे. त्याच्या विशाल तीन पावलांवर सर्व भुवने आधारलेली आहेत.

1.154.3

प्र विष्ण॑वे शू॒षमे॑तु॒ मन्म॑ गिरि॒क्षित॑ उरुगा॒याय॒ वृष्णे॑ ।
य इ॒दं दी॒र्घं प्रय॑तं स॒धस्थ॒मेको॑ विम॒मे त्रि॒भिरित्प॒देभिः॑ ॥

पर्वतांवर राहणाऱ्या, विशाल पावले टाकणाऱ्या, बलवान विष्णूसाठी स्तुती प्रकट होवो. या दीर्घ विस्तृत आसनाला त्याने एकट्याने तीन पावलांनी मोजले.

1.154.4

यस्य॒ त्री पू॒र्णा मधु॑ना प॒दानि॒ अक्षी॑यमाणा स्व॒धया॒ मद॑न्ति ।
य उ॑ त्रि॒धातु॑ पृथि॒वीमु॒त द्यामेको॑ दा॒धार॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ ॥

ज्याची तीन पदे मधाने भरलेली आहेत; ती कधी क्षीण न होणारी, स्वधेने आनंदित होतात. त्रिधा-आधार असलेली पृथ्वी व आकाश आणि सर्व भुवने एकट्याने धारण करणारा.

1.154.5

तद॑स्य प्रि॒यम॒भि पाथो॑ अश्यां॒ नरो॒ यत्र॑ देव॒यवो॒ मद॑न्ति ।
उ॒रु॒क्र॒मस्य॒ स हि बन्धु॑रि॒त्था विष्णोः॑ प॒दे प॑र॒मे मध्व॒ उत्सः॑ ॥

त्याचा तो प्रिय मार्ग मला प्राप्त होवो, जिथे देवभक्त मानव आनंदतात. विशाल पावले टाकणाऱ्याचा तोच बंधू आहे; अशा प्रकारे विष्णूच्या परम पदात मधाचा झरा आहे.

1.154.6

ता वां॒ वास्तू॑न्युश्मसि॒ गम॑ध्यै॒ यत्र॒ गावो॒ भूरि॑शृङ्गा अ॒यासः॑ ।
अत्राह॒ तदु॑रुगा॒यस्य॒ वृष्णः॑ पर॒मं प॒दमव॑ भाति॒ भूरि॑ ॥

तुम्हा दोघांची ती निवासस्थाने आम्हाला हवी आहेत, जिथे अनेक शिंगांच्या, न थकणाऱ्या गायी आहेत. इथेच खरोखर विशाल पावले टाकणाऱ्या वृषभाच्या परम पदाचे तेज खाली अतिशय तेजाने चमकते.