ऋग्वेद · सूक्त 1.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.56.1
ए॒ष प्र पू॒र्वीरव॒ तस्य॑ च॒म्रिषोऽत्यो॒ न योषा॒मुद॑यंस्त भु॒र्वणिः॑ ।
दक्षं॑ म॒हे पा॑ययते हिर॒ण्ययं॒ रथ॑मा॒वृत्या॒ हरि॑योग॒मृभ्व॑सम् ॥
अनेक स्तुतींच्या मध्ये इंद्र घोड्यासारखा उभा राहिला. सामर्थ्यासाठी तो महानाला सोन्याचा रथ पाजतो; ऋभूंनी बनवलेला, हरित अश्वांनी जुंपलेला रथ.
1.56.2
तं गू॒र्तयो॑ नेम॒न्निषः॒ परी॑णसः समु॒द्रं न सं॒चर॑णे सनि॒ष्यवः॑ ।
पतिं॒ दक्ष॑स्य वि॒दथ॑स्य॒ नू सहो॑ गि॒रिं न वे॒ना अधि॑ रोह॒ तेज॑सा ॥
चाकाच्या नाभीप्रमाणे फिरणाऱ्या, चारी बाजूंनी समुद्राकडे वाहणाऱ्या नद्यांसारख्या स्तुती कौशल्याच्या स्वामीकडे धावतात. आता सामर्थ्यावर आरूढ हो; कवी पर्वतावर चढतात तसा तेजाने चढ.
1.56.3
स तु॒र्वणि॑र्म॒हाँ अ॑रे॒णु पौंस्ये॑ गि॒रेर्भृ॒ष्टिर्न भ्रा॑जते तु॒जा शवः॑ ।
येन॒ शुष्णं॑ मा॒यिन॑माय॒सो मदे॑ दु॒ध्र आ॒भूषु॑ रा॒मय॒न्नि दाम॑नि ॥
तो महान सामर्थ्याने तळपतो, पर्वताच्या कंपित प्रकाशासारखा. ज्या सामर्थ्याने त्याने मायावी शुष्णाला सोमाच्या मदात पराजित केले, तो धाडसी इंद्र किल्ल्यांत शांत झाला.
1.56.4
दे॒वी यदि॒ तवि॑षी॒ त्वावृ॑धो॒तय॒ इन्द्रं॒ सिष॑क्त्यु॒षसं॒ न सूर्यः॑ ।
यो धृ॒ष्णुना॒ शव॑सा॒ बाध॑ते॒ तम॒ इय॑र्ति रे॒णुं बृ॒हद॑र्हरि॒ष्वणिः॑ ॥
दिव्य, बलवान, सहाय्यक स्तुती साहाय्यासाठी इंद्राला प्रवृत्त करते, जसा सूर्य उषेला जागवतो, तसा तो आपल्या धैर्यबळाने अंधार घालवतो आणि महान धूळ उडवतो; तो वेगवान अश्वांनी स्तुत्य आहे.
1.56.5
वि यत्ति॒रो ध॒रुण॒मच्यु॑तं॒ रजोऽति॑ष्ठिपो दि॒व आता॑सु ब॒र्हणा॑ ।
स्व॑र्मीळ्हे॒ यन्मद॑ इन्द्र॒ हर्ष्याह॑न्वृ॒त्रं निर॒पामौ॑ब्जो अर्ण॒वम् ॥
तू अविनाशी आधार पसरून, आकाशाची विशाल क्षेत्रे धारण करून, स्वर्गाचे अडथळे उघडलेस; तेव्हा सोमाच्या मदात, हे इंद्रा, आनंदाने वृत्राला मारून, पाणी मुक्त करून समुद्र उघडलास.
1.56.6
त्वं दि॒वो ध॒रुणं॑ धिष॒ ओज॑सा पृथि॒व्या इ॑न्द्र॒ सद॑नेषु॒ माहि॑नः ।
त्वं सु॒तस्य॒ मदे॑ अरिणा अ॒पो वि वृ॒त्रस्य॑ स॒मया॑ पा॒ष्या॑रुजः ॥
तूच तुझ्या सामर्थ्याने स्वर्गाचा आधार स्थिर केलास; पृथ्वीच्या वस्तीत महान झालास, हे इंद्रा. तूच सोमाच्या मदात पाणी वाहवलेस; एकाच प्रहाराने वृत्राचे दोन किल्ले फोडलेस.