ઋગ્વેદ · સૂક્ત 10.117
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.117.1
न वा उ॑ दे॒वाः क्षुध॒मिद्व॒धं द॑दुरु॒ताशि॑त॒मुप॑ गच्छन्ति मृ॒त्यवः॑ ।
उ॒तो र॒यिः पृ॑ण॒तो नोप॑ दस्यति उ॒तापृ॑णन्मर्डि॒तारं॒ न वि॑न्दते ॥
દેવોએ ભૂખ્યાને મૃત્યુ આપ્યું નથી, ભોજન કરનારને પણ નહીં. મૃત્યુઓ તેની પાસે આવે છે. દાતાનું ધન નષ્ટ થતું નથી; જે નથી આપતો તે સુખદાતાને પામતો નથી.
10.117.2
य आ॒ध्राय॑ चकमा॒नाय॑ पि॒त्वो अन्न॑वा॒न्त्सन्र॑फि॒तायो॑पज॒ग्मुषे॑ ।
स्थि॒रं मनः॑ कृणु॒ते सेव॑ते पु॒रोतो चि॒त्स म॑र्डि॒तारं॒ न वि॑न्दते ॥
સ્થિર અને પાણી માટે આવેલા ગરીબને અન્નવાન હોવા છતાં જે આપે છે, તે પોતાનું મન સ્થિર કરે છે અને તેની સેવા કરે છે; પહેલાં પણ અને હમણાં પણ તે સુખદાતાને પામે છે.
10.117.3
स इद्भो॒जो यो गृ॒हवे॒ ददा॑ति॒ अन्न॑कामाय॒ चर॑ते कृ॒शाय॑ ।
अर॑मस्मै भवति॒ याम॑हूतौ उ॒ताप॒रीषु॑ कृणुते॒ सखा॑यम् ॥
ગૃહસ્થને અને અન્નની શોધમાં ફરતા દુર્બળને જે આપે છે, તે જ સાચો ભોજનદાતા છે. બોલાવ્યા પર તેને સહાય મળે છે; સ્ત્રીઓ વચ્ચે તે મિત્ર બનાવે છે.
10.117.4
न स सखा॒ यो न ददा॑ति॒ सख्ये॑ सचा॒भुवे॒ सच॑मानाय पि॒त्वः ।
अपा॑स्मा॒त्प्रेया॒न्न तदोको॑ अस्ति पृ॒णन्त॑म॒न्यमर॑णं चिदिच्छेत् ॥
જે મિત્રને નથી આપતો તે સાચો મિત્ર નથી; પાસે બેસીને પીણું વહેંચતા સાથીને પણ જે નથી આપતો તે પણ તેવો જ. તેનાથી તે દૂર ચાલ્યું જાય; તેનું ઘર તેનું ન રહે. જે ભરે છે અને બીજો ગરીબ, તેને તે શોધે.
10.117.5
पृ॒णी॒यादिन्नाध॑मानाय॒ तव्या॒न्द्राघी॑यांस॒मनु॑ पश्येत॒ पन्था॑म् ।
ओ हि वर्त॑न्ते॒ रथ्ये॑व च॒क्रान्यम॑न्य॒मुप॑ तिष्ठन्त॒ रायः॑ ॥
સહાય માગનારને કોઈ એક ભરે; બળવાન દૂરનો માર્ગ જુએ. રથનાં પૈડાં ફરે તેમ ધન એક પછી એક પાછું આવીને ઊભું રહે છે.
10.117.6
मोघ॒मन्नं॑ विन्दते॒ अप्र॑चेताः स॒त्यं ब्र॑वीमि व॒ध इत्स तस्य॑ ।
नार्य॒मणं॒ पुष्य॑ति॒ नो सखा॑यं॒ केव॑लाघो भवति केवला॒दी ॥
અજ્ઞાની માણસ નિરર્થક અન્ન મેળવે છે; સત્ય કહું છું, તે વિનાશક જ છે. તે અર્યમાના મિત્રને પોષતો નથી, મિત્રને પણ નહીં; એકલો ખાનાર પાપી બને છે.
10.117.7
कृ॒षन्नित्फाल॒ आशि॑तं कृणोति॒ यन्नध्वा॑न॒मप॑ वृङ्क्ते च॒रित्रैः॑ ।
वद॑न्ब्र॒ह्माव॑दतो॒ वनी॑यान्पृ॒णन्ना॒पिरपृ॑णन्तम॒भि ष्या॑त् ॥
હળથી ખેડનાર ખોરાક ઉત્પન્ન કરે છે; પોતાનાં કર્મોથી તે માર્ગ ખોલે છે. બોલતા બ્રહ્માથી પણ તે વધુ સમર્થ છે; દાતા ન આપનાર સામે ઊભો રહે.
10.117.8
एक॑पा॒द्भूयो॑ द्वि॒पदो॒ वि च॑क्रमे द्वि॒पात्त्रि॒पाद॑म॒भ्ये॑ति प॒श्चात् ।
चतु॑ष्पादेति द्वि॒पदा॑मभिस्व॒रे स॒म्पश्य॑न्प॒ङ्क्तीरु॑प॒तिष्ठ॑मानः ॥
એકપાદ દ્વિપાદો કરતાં વધુ વિવિધ દિશાઓમાં ચાલ્યો; દ્વિપાદ ત્રિપાદ તરફ જાય છે, પાછળથી આવે છે. ચતુષ્પાદ સોમાભિષવમાં દ્વિપાદો પાસે આવે છે, પંક્તિઓ જોતો નજીક ઊભો રહે છે.
10.117.9
स॒मौ चि॒द्धस्तौ॒ न स॒मं वि॑विष्टः सम्मा॒तरा॑ चि॒न्न स॒मं दु॑हाते ।
य॒मयो॑श्चि॒न्न स॒मा वी॒र्या॑णि ज्ञा॒ती चि॒त्सन्तौ॒ न स॒मं पृ॑णीतः ॥
બંને હાથ પણ સમાન રીતે પ્રવેશતા નથી; બંને માતાઓ પણ સમાન રીતે દૂધ દોહતી નથી. જોડિયા યમ-યમીનાં બળ પણ સમાન નથી; સગાં હોવા છતાં તેઓ સમાન રીતે પોષણ આપતાં નથી.