ऋग्वेद · सूक्त 10.130
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.130.1
यो य॒ज्ञो वि॒श्वत॒स्तन्तु॑भिस्त॒त एक॑शतं देवक॒र्मेभि॒राय॑तः ।
इ॒मे व॑यन्ति पि॒तरो॒ य आ॑य॒युः प्र व॒याप॑ व॒येत्या॑सते त॒ते ॥
सर्वत्र धाग्यांनी पसरलेला यज्ञ, देवकर्मांनी शंभरपट ताणलेला आहे; आलेले पितर तो विणत आहेत. 'पुढे विणा, मागे विणा' असे म्हणत ते ताणलेल्या ताण्यावर बसले आहेत.
10.130.2
पुमाँ॑ एनं तनुत॒ उत्कृ॑णत्ति॒ पुमा॒न्वि त॑त्ने॒ अधि॒ नाके॑ अ॒स्मिन् ।
इ॒मे म॒यूखा॒ उप॑ सेदुरू॒ सदः॒ सामा॑नि चक्रु॒स्तस॑रा॒ण्योत॑वे ॥
पुरुष हे ताणतो, पुरुष हे वर उचलतो; पुरुष या स्वर्गात हे पसरून घट्ट करतो. ही किरणे आसनांजवळ बसली; त्यांनी सामगीते केली, विणण्यासाठी ताणलेले धागे केले.
10.130.3
कासी॑त्प्र॒मा प्र॑ति॒मा किं नि॒दान॒माज्यं॒ किमा॑सीत्परि॒धिः क आ॑सीत् ।
छन्दः॒ किमा॑सी॒त्प्र:उ॑गं॒ किमु॒क्थं यद्दे॒वा दे॒वमय॑जन्त॒ विश्वे॑ ॥
मोजमाप कोणते, नमुना कोणता? आधार कोणता, आज्य कोणते, परिधी कोणती, ते कोण? छंद कोणता, प्रौगगान कोणते, उक्थ कोणते, जेव्हा सर्व देवांनी एका देवाची पूजा केली?
10.130.4
अ॒ग्नेर्गा॑य॒त्र्य॑भवत्स॒युग्वो॒ष्णिह॑या सवि॒ता सं ब॑भूव ।
अ॒नु॒ष्टुभा॒ सोम॑ उ॒क्थैर्मह॑स्वा॒न्बृह॒स्पते॑र्बृह॒ती वाच॑मावत् ॥
अग्नीला गायत्री झाली; उष्णिहाबरोबर सविता एकरूप झाला. अनुष्टुभाबरोबर सोम; उक्थांनी महान झाला. बृहस्पतीच्या बृहतीने वाणीचे रक्षण केले.
10.130.5
वि॒राण्मि॒त्रावरु॑णयोरभि॒श्रीरिन्द्र॑स्य त्रि॒ष्टुबि॒ह भा॒गो अह्नः॑ ।
विश्वा॑न्दे॒वाञ्जग॒त्या वि॑वेश॒ तेन॑ चाकॢप्र॒ ऋष॑यो मनु॒ष्याः॑ ॥
विराज मित्र-वरुणांचे तेज आहे; त्रिष्टुभ येथे इंद्राचा भाग, दिवसाचा भाग आहे. जगती सर्व देवांमध्ये प्रविष्ट झाली; तिच्याद्वारे ऋषी व मानव समर्थ झाले.
10.130.6
चा॒कॢ॒प्रे तेन॒ ऋष॑यो मनु॒ष्या॑ य॒ज्ञे जा॒ते पि॒तरो॑ नः पुरा॒णे ।
पश्य॑न्मन्ये॒ मन॑सा॒ चक्ष॑सा॒ तान्य इ॒मं य॒ज्ञमय॑जन्त॒ पूर्वे॑ ॥
त्याद्वारे ऋषी व मानव समर्थ झाले. यज्ञ जन्मल्यावर आपले प्राचीन पितर समर्थ झाले. पाहत, मन व डोळ्यांनी मी त्यांचे स्मरण करतो; ज्यांनी या यज्ञाची पूजा केली त्या प्राचीनांचे.
10.130.7
स॒हस्तो॑माः स॒हच्छ॑न्दस आ॒वृतः॑ स॒हप्र॑मा॒ ऋष॑यः स॒प्त दैव्याः॑ ।
पूर्वे॑षां॒ पन्था॑मनु॒दृश्य॒ धीरा॑ अ॒न्वाले॑भिरे र॒थ्यो॑ न र॒श्मीन् ॥
एकाच स्तोत्राने व एकाच छंदांनी वेढलेले, एकाच मापाचे सात दिव्य ऋषी, पूर्वजांचा मार्ग पाहून, धीर होऊन त्यावर चालले, जसे रथी लगाम धरतो.