Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

ઋગ્વેદ · સૂક્ત 10.5

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

10.5.1

एकः॑ समु॒द्रो ध॒रुणो॑ रयी॒णाम॒स्मद्धृ॒दो भूरि॑जन्मा॒ वि च॑ष्टे ।
सिष॒क्त्यूध॑र्नि॒ण्योरु॒पस्थ॒ उत्स॑स्य॒ मध्ये॒ निहि॑तं प॒दं वेः ॥

એક જ સમુદ્ર, સંપત્તિઓનો આધાર, અનેક જન્મ ધરનાર તે અમારા હૃદયથી દૂર જુએ છે. છુપાયેલી બે ગાયોના ખોળામાં તે પોતાનું આંચળ સીંચે છે; ઝરણાના મધ્યમાં પક્ષીનું પગલું મૂકેલું છે.

10.5.2

स॒मा॒नं नी॒ळं वृष॑णो॒ वसा॑नाः॒ सं ज॑ग्मिरे महि॒षा अर्व॑तीभिः ।
ऋ॒तस्य॑ प॒दं क॒वयो॒ नि पा॑न्ति॒ गुहा॒ नामा॑नि दधिरे॒ परा॑णि ॥

એક જ માળાને વીંટેલા બળવાન, વેગવાન ઘોડીઓ સાથે ભળી ગયા. ઋતનું પદ કવિઓ ગુફામાં રક્ષે છે; તેઓ પોતાનાં શ્રેષ્ઠ નામો ધારણ કરે છે.

10.5.3

ऋ॒ता॒यिनी॑ मा॒यिनी॒ सं द॑धाते मि॒त्वा शिशुं॑ जज्ञतुर्व॒र्धय॑न्ती ।
विश्व॑स्य॒ नाभिं॒ चर॑तो ध्रु॒वस्य॑ क॒वेश्चि॒त्तन्तुं॒ मन॑सा वि॒यन्तः॑ ॥

ઋતમયી અને માયાવતી બંને સાથે ધારણ કરે છે; સાથે મળીને શિશુને જન્મ આપી તેને વધારે છે. સર્વની નાભિને, ચાલતા અને સ્થિર વચ્ચે, કવિના તંતુને મનથી વિસ્તારે છે.

10.5.4

ऋ॒तस्य॒ हि व॑र्त॒नयः॒ सुजा॑त॒मिषो॒ वाजा॑य प्र॒दिवः॒ सच॑न्ते ।
अ॒धी॒वा॒सं रोद॑सी वावसा॒ने घृ॒तैरन्नै॑र्वावृधाते॒ मधू॑नाम् ॥

ઋતના માર્ગો ખરેખર ઉત્તમ જન્મેલા અન્ન અને બળ માટે તેજસ્વી આકાશથી જોડાય છે. વસ્ત્ર ઓઢેલી રોદસી ઘી, અન્ન અને મધુરસથી વધે છે.

10.5.5

स॒प्त स्वसॄ॑ॠ॒ररु॑षीर्वावशा॒नो वि॒द्वान्मध्व॒ उज्ज॑भारा दृ॒शे कम् ।
अ॒न्तर्ये॑मे अ॒न्तरि॑क्षे पुरा॒जा इ॒च्छन्व॒व्रिम॑विदत्पूष॒णस्य॑ ॥

સાત બહેનો, તેજસ્વી ઉષાઓને ધારણ કરીને, જ્ઞાની મધમાંથી કંઈક જોવા ઉપર ઉઠાવ્યું. પુરાતને અંતરિક્ષના મધ્યમાં પકડ્યું; ઇચ્છતા પૂષણની વવ્રી શોધી.

10.5.6

स॒प्त म॒र्यादाः॑ क॒वय॑स्ततक्षु॒स्तासा॒मेका॒मिद॒भ्य॑ंहु॒रो गा॑त् ।
आ॒योर्ह॑ स्क॒म्भ उ॑प॒मस्य॑ नी॒ळे प॒थां वि॑स॒र्गे ध॒रुणे॑षु तस्थौ ॥

સાત મર્યાદાઓ કવિઓએ ઘડી; તેમાંથી એકને જ તે વીરે પ્રાપ્ત કરી. આયુષ્યનો સ્તંભ નજીકના માળામાં, માર્ગોના વિસર્ગમાં, આધારો વચ્ચે ઊભો રહ્યો.

10.5.7

अस॑च्च॒ सच्च॑ पर॒मे व्यो॑म॒न्दक्ष॑स्य॒ जन्म॒न्नदि॑तेरु॒पस्थे॑ ।
अ॒ग्निर्ह॑ नः प्रथम॒जा ऋ॒तस्य॒ पूर्व॒ आयु॑नि वृष॒भश्च॑ धे॒नुः ॥

પરમ વિશાળ આકાશમાં અસત્ અને સત્ હતા; દક્ષના જન્મમાં, અદિતિના ખોળામાં. ઋતનો પ્રથમજાત અગ્નિ આપણા માટે, પૂર્વના આયુષ્યમાં, વૃષભ અને દૂઝણી ગાય બન્યો.