Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 10.75

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

10.75.1

प्र सु व॑ आपो महि॒मान॑मुत्त॒मं का॒रुर्वो॑चाति॒ सद॑ने वि॒वस्व॑तः ।
प्र स॒प्तस॑प्त त्रे॒धा हि च॑क्र॒मुः प्र सृत्व॑रीणा॒मति॒ सिन्धु॒रोज॑सा ॥

हे जलांनो, कारू (कवी) विवस्वानाच्या निवासात तुमची उत्तम महिमा चांगल्या प्रकारे सांगो. सात-सात (प्रवाह) तीन प्रकारांनी पुढे सरकले; वाहणाऱ्या नद्यांमध्ये सिंधू आपल्या बळाने पुढे निघून गेला.

10.75.2

प्र ते॑ऽरद॒द्वरु॑णो॒ यात॑वे प॒थः सिन्धो॒ यद्वाजाँ॑ अ॒भ्यद्र॑व॒स्त्वम् ।
भूम्या॒ अधि॑ प्र॒वता॑ यासि॒ सानु॑ना॒ यदे॑षा॒मग्रं॒ जग॑तामिर॒ज्यसि॑ ॥

वरुणाने जाण्यासाठी तुझे मार्ग मोकळे केले; हे सिंधू, तू बलाच्या प्रवाहांकडे धावतेस तेव्हा पृथ्वीवर उतारावरील प्रवाहासह जातेस, आणि या चालणाऱ्यांमध्ये पुढे असताना उंच कड्यावरून जातेस.

10.75.3

दि॒वि स्व॒नो य॑तते॒ भूम्यो॒परि॑ अन॒न्तं शुष्म॒मुदि॑यर्ति भा॒नुना॑ ।
अ॒भ्रादि॑व॒ प्र स्त॑नयन्ति वृ॒ष्टयः॒ सिन्धु॒र्यदेति॑ वृष॒भो न रोरु॑वत् ॥

स्वर्गात तिचा घोष पसरतो; पृथ्वीवर ती आपल्या तेजाने अमर्याद बल वर उचलते. ढगातून पाऊस गर्जतो तसे, सिंधू वाहते तेव्हा ती वळूसारखी गर्जत येते.

10.75.4

अ॒भि त्वा॑ सिन्धो॒ शिशु॒मिन्न मा॒तरो॑ वा॒श्रा अ॑र्षन्ति॒ पय॑सेव धे॒नवः॑ ।
राजे॑व॒ युध्वा॑ नयसि॒ त्वमित्सिचौ॒ यदा॑सा॒मग्रं॑ प्र॒वता॒मिन॑क्षसि ॥

हे सिंधू, बाळाकडे माता धावतात, दुधासह गायी हंबरत धावतात, तसे ते तुझ्याकडे धावतात. राजा युद्धात योद्ध्याला नेतो तसे तू दोन प्रवाहांत नेतेस; या वाहणाऱ्यांमध्ये पुढे नेण्याची तुझी इच्छा आहे.

10.75.5

इ॒मं मे॑ गङ्गे यमुने सरस्वति॒ शुतु॑द्रि॒ स्तोमं॑ सचता॒ परु॒ष्ण्या ।
अ॒सि॒क्न्या म॑रुद्वृधे वि॒तस्त॒यार्जी॑कीये शृणु॒ह्या सु॒षोम॑या ॥

हे गंगे, हे यमुने, हे सरस्वती, हे शुतुद्री, माझी ही स्तुती स्वीकार कर; हे परुष्णी, हिला येथे मिसळ. हे असिक्नी, हे मरुद्वृधा, हे वितस्ता, हे आर्जीकीये, हे ऐक, सुषोमेसह येथे ये.

10.75.6

तृ॒ष्टाम॑या प्रथ॒मं यात॑वे स॒जूः सु॒सर्त्वा॑ र॒सया॑ श्वे॒त्या त्या ।
त्वं सि॑न्धो॒ कुभ॑या गोम॒तीं क्रुमुं॑ मेह॒त्न्वा स॒रथं॒ याभि॒रीय॑से ॥

प्रथम तू तृष्टामेसह जाण्यासाठी सुसर्त्वू, रसा आणि श्वेत्या यांच्यासह एकत्र येतेस. हे सिंधू, तू कुभा, गोमती, क्रुमु आणि मेहत्नू यांच्यासह, ज्या रथसहचाऱ्याबरोबर तू जातेस त्याप्रमाणे, चालतेस.

10.75.7

ऋजी॒त्येनी॒ रुश॑ती महि॒त्वा परि॒ ज्रयां॑सि भरते॒ रजां॑सि ।
अद॑ब्धा॒ सिन्धु॑र॒पसा॑म॒पस्त॒माश्वा॒ न चि॒त्रा वपु॑षीव दर्श॒ता ॥

ऋजीती, एनी, रुशती आपल्या महिमेने विशाल लोक आणि प्रदेश चहूबाजूंनी धारण करतात. अक्षत सिंधू, जलप्रवाहांत सर्वात वेगवान; घोडीसारखी तेजस्वी, रूपाने दर्शनीय.

10.75.8

स्वश्वा॒ सिन्धुः॑ सु॒रथा॑ सु॒वासा॑ हिर॒ण्ययी॒ सुकृ॑ता वा॒जिनी॑वती ।
ऊर्णा॑वती युव॒तिः सी॒लमा॑वती उ॒ताधि॑ वस्ते सु॒भगा॑ मधु॒वृध॑म् ॥

चांगले घोडे असलेली सिंधू, चांगले रथ असलेली, सुंदर वस्त्रे परिधान केलेली, सुवर्णमयी, सुघडित, बलवती, लोकरीने समृद्ध, तरुणी, चराऊ कुरणांनी समृद्ध; आणि सौभाग्यवती ती मधुवर्षाव करणारे जल धारण करते.

10.75.9

सु॒खं रथं॑ युयुजे॒ सिन्धु॑र॒श्विनं॒ तेन॒ वाजं॑ सनिषद॒स्मिन्ना॒जौ ।
म॒हान्ह्य॑स्य महि॒मा प॑न॒स्यतेऽद॑ब्धस्य॒ स्वय॑शसो विर॒प्शिनः॑ ॥

सिंधूने सुखकर रथ जुंपला, अश्वयुक्त तो; त्याद्वारे या स्पर्धेत तिने बक्षीस जिंकावे. निश्चितच तिची महिमा मोठी आहे; अक्षत, स्वयंयशस्विनी, तेजस्वी अशा तिची महिमा गायिली जाते.