Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 10.78

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

10.78.1

विप्रा॑सो॒ न मन्म॑भिः स्वा॒ध्यो॑ देवा॒व्यो॑ न य॒ज्ञैः स्वप्न॑सः ।
राजा॑नो॒ न चि॒त्राः सु॑सं॒दृशः॑ क्षिती॒नां न मर्या॑ अरे॒पसः॑ ॥

ज्ञानी ऋषींप्रमाणे आपल्या मंत्रांनी, स्वयंसिद्ध व देवप्रिय असलेले, यज्ञांनी (देवांना प्रसन्न करणारे) मरुत; राजांप्रमाणे तेजस्वी, सुंदर दिसणारे, पृथ्वीवरील मानवांप्रमाणे अक्षत.

10.78.2

अ॒ग्निर्न ये भ्राज॑सा रु॒क्मव॑क्षसो॒ वाता॑सो॒ न स्व॒युजः॑ स॒द्यऊ॑तयः ।
प्र॒ज्ञा॒तारो॒ न ज्येष्ठाः॑ सुनी॒तयः॑ सु॒शर्मा॑णो॒ न सोमा॑ ऋ॒तं य॒ते ॥

अग्नीप्रमाणे तेजाने सुवर्णवक्षस्थळ असलेले, वायूंप्रमाणे स्वयं-संयुक्त व तत्काळ मदत करणारे; ज्ञानी ज्येष्ठ, उत्तम मार्गदर्शक, सोमबिंदूंप्रमाणे उत्तम रक्षक — ते यज्ञकर्त्यासाठी ऋताचे (सुव्यवस्थेचे) पालन करतात.

10.78.3

वाता॑सो॒ न ये धुन॑यो जिग॒त्नवो॑ अग्नी॒नां न जि॒ह्वा वि॑रो॒किणः॑ ।
वर्म॑ण्वन्तो॒ न यो॒धाः शिमी॑वन्तः पितॄ॒णां न शंसाः॑ सुरा॒तयः॑ ॥

वायूंप्रमाणे कंपविणारे व वेगाने जाणारे, अग्नींच्या जिभांप्रमाणे तेजस्वी; कवचधारी योद्ध्यांप्रमाणे, पितरांच्या स्तुतींप्रमाणे असलेले, उदार दाते.

10.78.4

रथा॑नां॒ न ये॑ऽराः सना॑भयो जिगी॒वांसो॒ न शूरा॑ अ॒भिद्य॑वः ।
व॒रे॒यवो॒ न मर्या॑ घृत॒प्रुषो॑ अभिस्व॒र्तारो॑ अ॒र्कं न सु॒ष्टुभः॑ ॥

रथांच्या आऱ्यांप्रमाणे एकाच नाभीशी जोडलेले, जिंकलेल्या वीरांप्रमाणे अजेय; धनाची इच्छा करणाऱ्या माणसांप्रमाणे तुपाने भिजलेले, स्तोत्रे जाहीर करणारे, सुष्टुभ् छंदाच्या मंत्रांप्रमाणे.

10.78.5

अश्वा॑सो॒ न ये ज्येष्ठा॑स आ॒शवो॑ दिधि॒षवो॒ न र॒थ्यः॑ सु॒दान॑वः ।
आपो॒ न नि॒म्नैरु॒दभि॑र्जिग॒त्नवो॑ वि॒श्वरू॑पा॒ अङ्गि॑रसो॒ न साम॑भिः ॥

घोड्यांप्रमाणे श्रेष्ठ, वेगवान, उत्सुक, रथाच्या घोड्यांप्रमाणे उदार दाते; पाण्याप्रमाणे सखल भूमीतून वाहणारे, ओल्या प्रवाहाने वेगाने जाणारे, अनेक रूपांचे; अंगिरसांप्रमाणे सामगानांसह.

10.78.6

ग्रावा॑णो॒ न सू॒रयः॒ सिन्धु॑मातर आदर्दि॒रासो॒ अद्र॑यो॒ न वि॒श्वहा॑ ।
शि॒शूला॒ न क्री॒ळयः॑ सुमा॒तरो॑ महाग्रा॒मो न याम॑न्नु॒त त्वि॒षा ॥

दगडांप्रमाणे वेगाने जाणारे, सिंधू नदीला जन्म देणारे, चिरडणाऱ्या खडकांप्रमाणे; नेहमी खडकांप्रमाणे, बालकांप्रमाणे खेळणारे, चांगल्या मातांचे; मोठ्या गावाप्रमाणे प्रवासात, आपल्या तेजाने.

10.78.7

उ॒षसां॒ न के॒तवो॑ऽध्वर॒श्रियः॑ शुभं॒यवो॒ नाञ्जिभि॒र्व्य॑श्वितन् ।
सिन्ध॑वो॒ न य॒यियो॒ भ्राज॑दृष्टयः परा॒वतो॒ न योज॑नानि ममिरे ॥

उषांच्या ध्वजांप्रमाणे, यज्ञाची शोभा वाढवणारे, तेजस्वी अलंकारांसह ते पसरून चमकले; दूरवरून वाहणाऱ्या नद्यांप्रमाणे, तेजस्वी रूपाने त्यांनी योजने मोजली.

10.78.8

सु॒भा॒गान्नो॑ देवाः कृणुता सु॒रत्ना॑न॒स्मान्त्स्तो॒तॄन्म॑रुतो वावृधा॒नाः ।
अधि॑ स्तो॒त्रस्य॑ स॒ख्यस्य॑ गात स॒नाद्धि वो॑ रत्न॒धेया॑नि॒ सन्ति॑ ॥

हे देवांनो, आम्हांला शुभभाग्यवान आणि उत्तम धनसंपन्न करा; हे मरुतांनो, आम्हा स्तोत्रकर्त्यांना वाढवत स्तोत्र आणि मैत्रीचे गान करा, कारण पुरातन काळापासून तुमची रत्नदाने आहेत.