ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 10.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.79.1
अप॑श्यमस्य मह॒तो म॑हि॒त्वमम॑र्त्यस्य॒ मर्त्या॑सु वि॒क्षु ।
नाना॒ हनू॒ विभृ॑ते॒ सं भ॑रेते॒ असि॑न्वती॒ बप्स॑ती॒ भूर्य॑त्तः ॥
ਮੈਂ ਇਸ ਮਹਾਨ, ਅਮਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਮਰਨਹਾਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਜਬੜੇ ਮਿਲ ਕੇ ਧਾਰਦੇ ਹਨ; ਗਿੱਲੇ, ਚੱਟਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
10.79.2
गुहा॒ शिरो॒ निहि॑त॒मृध॑ग॒क्षी असि॑न्वन्नत्ति जि॒ह्वया॒ वना॑नि ।
अत्रा॑ण्यस्मै प॒ड्भिः सं भ॑रन्ति उत्ता॒नह॑स्ता॒ नम॒साधि॑ वि॒क्षु ॥
ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅੱਖਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ; ਗਿੱਲੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਉਹ ਬਣਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਨਵੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੱਥ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ, ਪਰਜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ।
10.79.3
प्र मा॒तुः प्र॑त॒रं गुह्य॑मि॒च्छन्कु॑मा॒रो न वी॒रुधः॑ सर्पदु॒र्वीः ।
स॒सं न प॒क्वम॑विदच्छु॒चन्तं॑ रिरि॒ह्वांसं॑ रि॒प उ॒पस्थे॑ अ॒न्तः ॥
ਮਾਂ ਦੇ ਗੁਪਤ ਭੇਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਲੱਭਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਲਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੇਂਗਦਾ ਹੈ; ਪੱਕੀ ਖੁਰਾਕ ਲੱਭੀ ਵਾਂਗ, ਚਮਕਦੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਚੱਟ ਕੇ, ਗੋਦ ਦੇ ਅੰਦਰ।
10.79.4
तद्वा॑मृ॒तं रो॑दसी॒ प्र ब्र॑वीमि॒ जाय॑मानो मा॒तरा॒ गर्भो॑ अत्ति ।
नाहं दे॒वस्य॒ मर्त्य॑श्चिकेता॒ग्निर॒ङ्ग विचे॑ताः॒ स प्रचे॑ताः ॥
ਹੇ ਦਿਆਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਵੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਉਹ ਰੀਤ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਗਰਭ ਦੋਵੇਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਮਰਨਹਾਰ ਮੈਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਅਗਨੀ ਸਿਆਣਾ ਹੈ, ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਹੈ।
10.79.5
यो अ॑स्मा॒ अन्नं॑ तृ॒ष्वा॑दधा॑ति॒ आज्यै॑र्घृ॒तैर्जु॒होति॒ पुष्य॑ति ।
तस्मै॑ स॒हस्र॑म॒क्षभि॒र्वि च॒क्षेऽग्ने॑ वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यङ्ङ॑सि॒ त्वम् ॥
ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਛੇਤੀ ਅੰਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਘਿਓ ਅਤੇ ਆਜਿਆ ਨਾਲ ਆਹੂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਧਦਾ-ਫੁੱਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਮੈਂ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।
10.79.6
किं दे॒वेषु॒ त्यज॒ एन॑श्चक॒र्थाग्ने॑ पृ॒च्छामि॒ नु त्वामवि॑द्वान् ।
अक्री॑ळ॒न्क्रीळ॒न्हरि॒रत्त॑वे॒ऽदन्वि प॑र्व॒शश्च॑कर्त॒ गामि॑वा॒सिः ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਕਿਹੜਾ ਦੋਸ਼ ਛੱਡਿਆ? ਅਣਜਾਣ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ। ਨਾ ਖੇਡਦਿਆਂ ਖੇਡਦਾ ਲਾਲ ਹਰੀ, ਖਾਣ ਲਈ ਖਾਂਦਾ, ਅੰਗ-ਅੰਗ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਤਲਵਾਰ ਗਊ ਨੂੰ ਕੱਟਦੀ ਹੈ ਤਿਵੇਂ।
10.79.7
विषू॑चो॒ अश्वा॑न्युयुजे वने॒जा ऋजी॑तिभी रश॒नाभि॑र्गृभी॒तान् ।
च॒क्ष॒दे मि॒त्रो वसु॑भिः॒ सुजा॑तः॒ समा॑नृधे॒ पर्व॑भिर्वावृधा॒नः ॥
ਵਨੇਜਾ (ਅਗਨੀ) ਰਿਜੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਲਗਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ। ਸੁਜਾਤ ਮਿੱਤਰ ਵਸੂਆਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧ ਕੇ ਸਮ੍ਰਿਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।