Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 10.81

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

10.81.1

य इ॒मा विश्वा॒ भुव॑नानि॒ जुह्व॒दृषि॒र्होता॒ न्यसी॑दत्पि॒ता नः॑ ।
स आ॒शिषा॒ द्रवि॑णमि॒च्छमा॑नः प्रथम॒च्छदव॑राँ॒ आ वि॑वेश ॥

ही सर्व भुवने हविरूपाने अर्पण करणारा, ऋषी आणि होता होऊन आमचा पिता म्हणून बसला — तोच इच्छेने धन मागत प्रथम जन्मला आणि खालच्यांमध्ये प्रविष्ट झाला.

10.81.2

किं स्वि॑दासीदधि॒ष्ठान॑मा॒रम्भ॑णं कत॒मत्स्वि॑त्क॒थासी॑त् ।
यतो॒ भूमिं॑ ज॒नय॑न्वि॒श्वक॑र्मा॒ वि द्यामौर्णो॑न्महि॒ना वि॒श्वच॑क्षाः ॥

तो आधार कोणता होता, आरंभ कोणता होता, कसा होता? ज्यापासून विश्वकर्म्याने पृथ्वी निर्माण करून महिम्याने आकाश पसरवले — तो सर्वद्रष्टा.

10.81.3

वि॒श्वत॑श्चक्षुरु॒त वि॒श्वतो॑मुखो वि॒श्वतो॑बाहुरु॒त वि॒श्वत॑स्पात् ।
सं बा॒हुभ्यां॒ धम॑ति॒ सं पत॑त्रै॒र्द्यावा॒भूमी॑ ज॒नय॑न्दे॒व एकः॑ ॥

सर्वत्र डोळे, सर्वत्र मुख, सर्वत्र बाहू, सर्वत्र पाय असलेला — तो एकटाच देव बाहूंनी व पंखांनी द्यावापृथिवी निर्माण करत एकत्र घडवतो.

10.81.4

किं स्वि॒द्वनं॒ क उ॒ स वृ॒क्ष आ॑स॒ यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः ।
मनी॑षिणो॒ मन॑सा पृ॒च्छतेदु॒ तद्यद॒ध्यति॑ष्ठ॒द्भुव॑नानि धा॒रय॑न् ॥

कोणते वन, कोणता वृक्ष तो, ज्यापासून द्यावापृथिवी कोरण्यात आल्या? हे मनीषींनो, मनाने विचारा — सर्व भुवने धारण करीत त्यावर उभा राहिलेला कोण?

10.81.5

या ते॒ धामा॑नि पर॒माणि॒ याव॒मा या म॑ध्य॒मा वि॑श्वकर्मन्नु॒तेमा ।
शिक्षा॒ सखि॑भ्यो ह॒विषि॑ स्वधावः स्व॒यं य॑जस्व त॒न्वं॑ वृधा॒नः ॥

हे विश्वकर्म्या, तुझी जी परम, जी अवम, जी मध्यम धामे, आणि ही — हे स्वधावन्, आपल्या मित्रांना हविमध्ये वाटा दे; स्वतःच आपले शरीर अर्पण करून वाढ.

10.81.6

विश्व॑कर्मन्ह॒विषा॑ वावृधा॒नः स्व॒यं य॑जस्व पृथि॒वीमु॒त द्याम् ।
मुह्य॑न्त्व॒न्ये अ॒भितो॒ जना॑स इ॒हास्माकं॑ म॒घवा॑ सू॒रिर॑स्तु ॥

हे विश्वकर्म्या, हविने वाढत स्वतः पृथिवी व द्युलोक अर्पण कर; इतर जन सर्व बाजूंनी गोंधळोत; येथे आमचा दाता आणि गायक होवो.

10.81.7

वा॒चस्पतिं॑ वि॒श्वक॑र्माणमू॒तये॑ मनो॒जुवं॒ वाजे॑ अ॒द्या हु॑वेम ।
स नो॒ विश्वा॑नि॒ हव॑नानि जोषद्वि॒श्वश॑म्भू॒रव॑से सा॒धुक॑र्मा ॥

आज वाणीचा स्वामी, विश्वकर्मा, मनाला प्रेरणा देणाऱ्या त्या देवाला स्पर्धेत साहाय्यासाठी आपण आवाहन करू या. सर्वांचे कल्याण करणारे, सत्कर्मी असे ते आमची सर्व आवाहने स्वीकारोत.