ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 9.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.73.1
स्रक्वे॑ द्र॒प्सस्य॒ धम॑तः॒ सम॑स्वरन्नृ॒तस्य॒ योना॒ सम॑रन्त॒ नाभ॑यः ।
त्रीन्त्स मू॒र्ध्नो असु॑रश्चक्र आ॒रभे॑ स॒त्यस्य॒ नावः॑ सु॒कृत॑मपीपरन् ॥
ਦ੍ਰਪ੍ਸ ਦੇ ਧਾਮ ਤੋਂ ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਗਰਜ ਉੱਠੇ; ਰਿਤ ਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾਭੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਚੱਲੀਆਂ। ਉਸ ਅਸੁਰ ਨੇ ਆਰੰਭ ਲਈ ਸਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਰਚੇ; ਸੱਤ ਦੀਆਂ ਸੁਘੜ ਬੇੜੀਆਂ ਭਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
9.73.2
स॒म्यक्स॒म्यञ्चो॑ महि॒षा अ॑हेषत॒ सिन्धो॑रू॒र्मावधि॑ वे॒ना अ॑वीविपन् ।
मधो॒र्धारा॑भिर्ज॒नय॑न्तो अ॒र्कमित्प्रि॒यामिन्द्र॑स्य त॒न्व॑मवीवृधन् ॥
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ, ਬਲਦਾਂ ਵਰਗੇ, ਸਿੰਧ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਭੇਜੇ ਗਏ; ਬੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਇਆ। ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੀਤ ਜਨਮਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇਹ ਵਧਾਈ।
9.73.3
प॒वित्र॑वन्तः॒ परि॒ वाच॑मासते पि॒तैषां॑ प्र॒त्नो अ॒भि र॑क्षति व्र॒तम् ।
म॒हः स॑मु॒द्रं वरु॑णस्ति॒रो द॑धे॒ धीरा॒ इच्छे॑कुर्ध॒रुणे॑ष्वा॒रभ॑म् ॥
ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਣਨੀਆਂ ਵਾਲੇ ਵਾਣੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁਰਾਤਨ ਪਿਤਾ ਵਰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਵਰੁਣ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਆੜਾ ਰੱਖਿਆ; ਧੀਰ ਪੁਰਸ਼ ਹੀ ਆਧਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਆਰੰਭ ਕਰ ਸਕੇ।
9.73.4
स॒हस्र॑धा॒रेऽव॒ ते सम॑स्वरन्दि॒वो नाके॒ मधु॑जिह्वा अस॒श्चतः॑ ।
अस्य॒ स्पशो॒ न नि मि॑षन्ति॒ भूर्ण॑यः प॒देप॑दे पा॒शिनः॑ सन्ति॒ सेत॑वः ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਲਿਆ! ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਦ-ਜੀਭ, ਅਚੂਕ ਉਹ ਸੁਰਗ ਦੇ ਗੁੰਬਦ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਗਰਜੇ। ਇਸ ਦੇ ਜਾਸੂਸ ਕਿਰਨਾਂ ਝਪਕਦੀਆਂ ਨਹੀਂ; ਹਰ ਕਦਮ ਉੱਤੇ ਫੰਦੇ, ਬੰਧਨ ਹਨ।
9.73.5
पि॒तुर्मा॒तुरध्या ये स॒मस्व॑रन्नृ॒चा शोच॑न्तः सं॒दह॑न्तो अव्र॒तान् ।
इन्द्र॑द्विष्टा॒मप॑ धमन्ति मा॒यया॒ त्वच॒मसि॑क्नीं॒ भूम॑नो दि॒वस्परि॑ ॥
ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਉੱਪਰੋਂ, ਰਿਚਾ ਨਾਲ ਗਰਜਦੇ, ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਸਾੜਦੇ, ਅਵਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਹਨ; ਇੰਦਰ-ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਫੂਕ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
9.73.6
प्र॒त्नान्माना॒दध्या ये स॒मस्व॑र॒ञ्श्लोक॑यन्त्रासो रभ॒सस्य॒ मन्त॑वः ।
अपा॑न॒क्षासो॑ बधि॒रा अ॑हासत ऋ॒तस्य॒ पन्थां॒ न त॑रन्ति दु॒ष्कृतः॑ ॥
ਪੁਰਾਤਨ ਮਾਪ ਤੋਂ ਉੱਪਰੋਂ, ਗਰਜਣ ਵਾਲੇ, ਧੁਨੀ-ਯੰਤਰ, ਤੇਜ਼ ਦੇ ਮੰਤਰ-ਗਿਆਤਾ, ਅੰਨ੍ਹੇ ਤੇ ਬੋਲੇ ਦੂਰ ਰਹਿ ਕੇ ਬੋਲੇ; ਰਿਤ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਕਰਮੀ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
9.73.7
स॒हस्र॑धारे॒ वित॑ते प॒वित्र॒~आ वाचं॑ पुनन्ति क॒वयो॑ मनी॒षिणः॑ ।
रु॒द्रास॑ एषामिषि॒रासो॑ अ॒द्रुहः॒ स्पशः॒ स्वञ्चः॑ सु॒दृशो॑ नृ॒चक्ष॑सः ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਅਤੇ ਮਨੀਸ਼ੀ ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰੁਦਰ ਵੇਗਵਾਨ, ਅਦ੍ਰੋਹੀ, ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਿਰੀਖਕ ਹਨ।
9.73.8
ऋ॒तस्य॑ गो॒पा न दभा॑य सु॒क्रतु॒स्त्री ष प॒वित्रा॑ हृ॒द्य॑न्तरा द॑धे ।
वि॒द्वान्त्स विश्वा॒ भुव॑ना॒भि प॑श्यति॒ अवाजु॑ष्टान्विध्यति क॒र्ते अ॑व्र॒तान् ॥
ਰਿਤ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਉਹ, ਨਾਸ਼ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਚੰਗੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਹਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ਤਿੰਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਉਹ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਅਣਚਾਹਿਆਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਹੀਣ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
9.73.9
ऋ॒तस्य॒ तन्तु॒र्वित॑तः प॒वित्र॒~आ जि॒ह्वाया॒ अग्रे॒ वरु॑णस्य मा॒यया॑ ।
धीरा॑श्चि॒त्तत्स॒मिन॑क्षन्त आश॒तात्रा॑ क॒र्तमव॑ पदा॒त्यप्र॑भुः ॥
ਰਿਤ ਦਾ ਧਾਗਾ ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਵਰੁਣ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਜੀਭ ਦੇ ਅੱਗੇ ਉਹ ਟਿਕਦਾ ਹੈ। ਧੀਰ ਜਨ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਛਾਣ ਕੇ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ; ਅਸਮਰੱਥ ਕਰਤਾ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।