Upaniṣads · Bṛhadāraṇyaka 2.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 2.3.1
(मूर्तामूर्तब्राह्मणम्)
द्वे वाव ब्रह्मणो रूपे ।
मूर्तं चैवामूर्तं च ।
मर्त्यं चामृतं च ।
स्थितं च यच्च ।
सच्च त्यं च ॥ २.३.१ ॥
Brahman has two forms: the formed and the formless, the mortal and the immortal, the abiding and the being, and that which is 'tyam' (remote and beyond reach).
Bṛhadāraṇyaka 2.3.2
तदेतन्मूर्तं यदन्यद्वायोश्चान्तरिक्षाच्च ।
एतन्मर्त्यम् ।
एतत्स्थितम् ।
एतत्सत् ।
तस्यैतस्य मूर्तस्यैतस्य मर्त्यस्यैतस्य स्थितस्यैतस्य सत एष रसो य एष तपति ।
सतो ह्येष रसः ॥ २.३.२ ॥
That which is other than wind and space is the formed. This is mortal, this is abiding, this is being. The essence of this formed, mortal, abiding, and being is that which shines and gives heat. Indeed this is the essence of being.
Bṛhadāraṇyaka 2.3.3
अथामूर्तम् ।
वायुश्चान्तरिक्षश्च ।
एतदमृतम् ।
एतद्यत् ।
एतत्त्यम् ।
तस्यैतस्यामूर्तस्यैतस्यामृतस्यैतस्य यत एतस्य त्यस्यैष रसो य एष एतस्मिन्मण्डले पुरुषः ।
त्यस्य ह्येष रस ।
इत्यधिदैवतम् ॥ २.३.३ ॥
Now the formless: wind and space. This is immortal. This that is 'tyam'. The essence of this formless, immortal, and that from which the 'tyam' comes is the person in this orb. Indeed this is the essence of tyam. This is the teaching concerning the deities.
Bṛhadāraṇyaka 2.3.4
अथाध्यात्मम् ।
इदमेव मूर्तं यदन्यत्प्राणाच्च यश्चायमन्तरात्मन्नाकाशः ।
एतन्मर्त्यम् ।
एतत्स्थितम् ।
एतत्सत् ।
तस्यैतस्य मूर्तस्यैतस्य मर्त्यस्यैतस्य स्थितस्यैतस्य सत एष रसो यच्चक्षुः ।
सतो ह्येष रसः ॥ २.३.४ ॥
Now the teaching concerning the self: what is formed is other than breath, and also this space within the inner self. This is mortal, this is abiding, this is being. The essence of this formed, mortal, abiding, and being is the eye. Indeed this is the essence of being.
Bṛhadāraṇyaka 2.3.5
अथामूर्तं प्राणश्च यश्चायमन्तरात्मन्नाकाशः ।
एतदमृतम् ।
एतद्यत् ।
एतत्त्यत् ।
तस्यैतस्यामूर्तस्यैतस्यामृतस्यैतस्य यत एतस्य त्यस्यैष रसो योऽयं दक्षिणेऽक्षन् पुरुषः ।
त्यस्य ह्येष रसः ॥ २.३.५ ॥
Now, the formless breath and the space within the self: this is the immortal. This is that, that is this. The essence of that formless, of that immortal, of that from which this comes, is the person in the right eye. This is its essence.
Bṛhadāraṇyaka 2.3.6
तस्य हैतस्य पुरुषस्य रूपम् ।
यथा माहारजनं वासो यथा पाण्ड्वाविकं यथेन्द्रगोपो यथाग्न्यर्चिर्यथा पुण्डरीकं यथा सकृद्विद्युत्तम् ।
सकृद्विद्युत्तेव ह वा अस्य श्रीर्भवति य एवं वेद ।
अथात आदेशो नेति नेति ।
न ह्येतस्मादिति नेत्यन्यत्परमस्ति ।
अथ नामधेयं सत्यस्य सत्यमिति ।
प्राणा वै सत्यम् ।
तेषामेष सत्यम् ॥ २.३.६ ॥
The form of that person is like deep-saffron cloth, like white woollen cloth, like the indragopa beetle, like the flame of fire, like the white lotus, like lightning flashing once. For one who knows thus, his splendour is like lightning flashing once. Now the instruction: 'not this, not this'. Because there is nothing higher than this, it is said 'not this, not this'. Now the name of the real is 'the real' (satya). The breaths are indeed the real, and this is their real.