ഉപനിഷത്തുകൾ · Bṛhadāraṇyaka 2.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 2.3.1
(मूर्तामूर्तब्राह्मणम्)
द्वे वाव ब्रह्मणो रूपे ।
मूर्तं चैवामूर्तं च ।
मर्त्यं चामृतं च ।
स्थितं च यच्च ।
सच्च त्यं च ॥ २.३.१ ॥
ബ്രഹ്മത്തിന് രണ്ട് രൂപങ്ങളുണ്ട്. മൂർത്തവും അമൂർത്തവും, മർത്യവും അമൃതവും, സ്ഥിതവും സത്തും, ത്യവും.
Bṛhadāraṇyaka 2.3.2
तदेतन्मूर्तं यदन्यद्वायोश्चान्तरिक्षाच्च ।
एतन्मर्त्यम् ।
एतत्स्थितम् ।
एतत्सत् ।
तस्यैतस्य मूर्तस्यैतस्य मर्त्यस्यैतस्य स्थितस्यैतस्य सत एष रसो य एष तपति ।
सतो ह्येष रसः ॥ २.३.२ ॥
വായുവിൽ നിന്നും അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിന്നും വേറായതാണ് മൂർത്തം. ഇതാണ് മർത്യം, ഇതാണ് സ്ഥിതം, ഇതാണ് സത്. ഈ മൂർത്ത, മർത്യ, സ്ഥിത, സത്തിന്റെ രസം ഇതാണ്; ഇത് ചൂടേകുന്നു. സത്തിന്റെ രസം ഇതുതന്നെ.
Bṛhadāraṇyaka 2.3.3
अथामूर्तम् ।
वायुश्चान्तरिक्षश्च ।
एतदमृतम् ।
एतद्यत् ।
एतत्त्यम् ।
तस्यैतस्यामूर्तस्यैतस्यामृतस्यैतस्य यत एतस्य त्यस्यैष रसो य एष एतस्मिन्मण्डले पुरुषः ।
त्यस्य ह्येष रस ।
इत्यधिदैवतम् ॥ २.३.३ ॥
ഇനി അമൂർത്തം: വായുവും അന്തരീക്ഷവും. ഇത് അമൃതം. ഇത് ഏതോ അത് ത്യം. ആ അമൂർത്ത, അമൃത, ഇതിൽ നിന്നുള്ള ത്യത്തിന്റെ രസം ഈ മണ്ഡലത്തിലെ പുരുഷൻ. ത്യത്തിന്റെ രസം ഇതുതന്നെ. ഇത് അധിദൈവതം.
Bṛhadāraṇyaka 2.3.4
अथाध्यात्मम् ।
इदमेव मूर्तं यदन्यत्प्राणाच्च यश्चायमन्तरात्मन्नाकाशः ।
एतन्मर्त्यम् ।
एतत्स्थितम् ।
एतत्सत् ।
तस्यैतस्य मूर्तस्यैतस्य मर्त्यस्यैतस्य स्थितस्यैतस्य सत एष रसो यच्चक्षुः ।
सतो ह्येष रसः ॥ २.३.४ ॥
ഇനി അധ്യാത്മം: പ്രാണനിൽ നിന്ന് വേറായതാണ് മൂർത്തം; അന്തരാത്മാവിലെ ഈ ആകാശവും. ഇത് മർത്യം, ഇത് സ്ഥിതം, ഇത് സത്. ഈ മൂർത്ത, മർത്യ, സ്ഥിത, സത്തിന്റെ രസം കണ്ണ് ആണ്. സത്തിന്റെ രസം ഇതുതന്നെ.
Bṛhadāraṇyaka 2.3.5
अथामूर्तं प्राणश्च यश्चायमन्तरात्मन्नाकाशः ।
एतदमृतम् ।
एतद्यत् ।
एतत्त्यत् ।
तस्यैतस्यामूर्तस्यैतस्यामृतस्यैतस्य यत एतस्य त्यस्यैष रसो योऽयं दक्षिणेऽक्षन् पुरुषः ।
त्यस्य ह्येष रसः ॥ २.३.५ ॥
ഇപ്പോൾ രൂപമില്ലാത്ത പ്രാണനും ഉള്ളിലെ ആത്മാവിലുള്ള ആകാശവും അമൃതമാകുന്നു. ഇത് അത്; അത് ഇത്. ആ രൂപരഹിതന്റെ, ആ അമൃതത്തിന്റെ സാരം തന്നെയാണ് വലത്തെ കണ്ണിലുള്ള പുരുഷൻ. അവന്റെ സാരം ഇതുതന്നെ.
Bṛhadāraṇyaka 2.3.6
तस्य हैतस्य पुरुषस्य रूपम् ।
यथा माहारजनं वासो यथा पाण्ड्वाविकं यथेन्द्रगोपो यथाग्न्यर्चिर्यथा पुण्डरीकं यथा सकृद्विद्युत्तम् ।
सकृद्विद्युत्तेव ह वा अस्य श्रीर्भवति य एवं वेद ।
अथात आदेशो नेति नेति ।
न ह्येतस्मादिति नेत्यन्यत्परमस्ति ।
अथ नामधेयं सत्यस्य सत्यमिति ।
प्राणा वै सत्यम् ।
तेषामेष सत्यम् ॥ २.३.६ ॥
ആ പുരുഷന്റെ രൂപം ഇതാണ്: ഗാഢമായ കുങ്കുമവർണ്ണ വസ്ത്രം പോലെ, വെളുത്ത കമ്പിളി വസ്ത്രം പോലെ, ഇന്ദ്രഗോപം എന്ന പ്രാണി പോലെ, അഗ്നിജ്വാല പോലെ, വെൺതാമര പോലെ, ഒരിക്കൽ മിന്നിയ മിന്നൽ പോലെ. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവന്റെ ശോഭ ഒരിക്കൽ മിന്നിയ മിന്നൽ പോലെയാകുന്നു. ഇനി ഇതിന്റെ ഉപദേശം: 'അല്ല, അല്ല'. ഇതിനപ്പുറം മറ്റൊന്നും ഉയർന്നതായില്ല എന്നതിനാൽ 'അല്ല, അല്ല' എന്ന് പറയുന്നു. ഇനി സത്യത്തിന്റെ നാമം 'സത്യം'. പ്രാണങ്ങളാണ് സത്യം; അവർക്ക് ഇത് സത്യം.