اپنشد · Bṛhadāraṇyaka 2.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 2.3.1
(मूर्तामूर्तब्राह्मणम्)
द्वे वाव ब्रह्मणो रूपे ।
मूर्तं चैवामूर्तं च ।
मर्त्यं चामृतं च ।
स्थितं च यच्च ।
सच्च त्यं च ॥ २.३.१ ॥
برہمن کی دو صورتیں ہیں۔ مورت اور غیر مورت، فانی اور امرت، قائم اور سَت، اور تیہ۔
Bṛhadāraṇyaka 2.3.2
तदेतन्मूर्तं यदन्यद्वायोश्चान्तरिक्षाच्च ।
एतन्मर्त्यम् ।
एतत्स्थितम् ।
एतत्सत् ।
तस्यैतस्य मूर्तस्यैतस्य मर्त्यस्यैतस्य स्थितस्यैतस्य सत एष रसो य एष तपति ।
सतो ह्येष रसः ॥ २.३.२ ॥
وہ جو ہوا اور فضا سے الگ ہے، وہی مورت ہے۔ یہ فانی ہے، یہ قائم ہے، یہ سَت ہے۔ اس مورت، فانی، قائم اور سَت کا رس یہی ہے جو تپاتا ہے۔ سَت کا رس یقیناً یہی ہے۔
Bṛhadāraṇyaka 2.3.3
अथामूर्तम् ।
वायुश्चान्तरिक्षश्च ।
एतदमृतम् ।
एतद्यत् ।
एतत्त्यम् ।
तस्यैतस्यामूर्तस्यैतस्यामृतस्यैतस्य यत एतस्य त्यस्यैष रसो य एष एतस्मिन्मण्डले पुरुषः ।
त्यस्य ह्येष रस ।
इत्यधिदैवतम् ॥ २.३.३ ॥
اب غیر مورت: ہوا اور فضا۔ یہ امرت ہے۔ یہ جو ہے وہ تیہ ہے۔ اس غیر مورت، امرت اور جس سے یہ تیہ ہے اس کا رس اس منڈل میں پرش ہے۔ تیہ کا رس یقیناً یہی ہے۔ یہ ادھیدیوت ہے۔
Bṛhadāraṇyaka 2.3.4
अथाध्यात्मम् ।
इदमेव मूर्तं यदन्यत्प्राणाच्च यश्चायमन्तरात्मन्नाकाशः ।
एतन्मर्त्यम् ।
एतत्स्थितम् ।
एतत्सत् ।
तस्यैतस्य मूर्तस्यैतस्य मर्त्यस्यैतस्य स्थितस्यैतस्य सत एष रसो यच्चक्षुः ।
सतो ह्येष रसः ॥ २.३.४ ॥
اب ادھیاتم: جو پران سے الگ ہے وہی مورت ہے؛ اور باطنی آتما میں یہ آکاش بھی۔ یہ فانی ہے، یہ قائم ہے، یہ سَت ہے۔ اس مورت، فانی، قائم اور سَت کا رس آنکھ ہے۔ سَت کا رس یقیناً یہی ہے۔
Bṛhadāraṇyaka 2.3.5
अथामूर्तं प्राणश्च यश्चायमन्तरात्मन्नाकाशः ।
एतदमृतम् ।
एतद्यत् ।
एतत्त्यत् ।
तस्यैतस्यामूर्तस्यैतस्यामृतस्यैतस्य यत एतस्य त्यस्यैष रसो योऽयं दक्षिणेऽक्षन् पुरुषः ।
त्यस्य ह्येष रसः ॥ २.३.५ ॥
اب وہ بے صورت پران اور باطنی آتما میں موجود آکاش، یہی امرت ہے۔ یہ وہی ہے؛ وہی یہ ہے۔ اس بے صورت، اس امرت کا جو رس ہے، وہی دائیں آنکھ میں موجود پرش ہے۔ اسی کا یہ رس ہے۔
Bṛhadāraṇyaka 2.3.6
तस्य हैतस्य पुरुषस्य रूपम् ।
यथा माहारजनं वासो यथा पाण्ड्वाविकं यथेन्द्रगोपो यथाग्न्यर्चिर्यथा पुण्डरीकं यथा सकृद्विद्युत्तम् ।
सकृद्विद्युत्तेव ह वा अस्य श्रीर्भवति य एवं वेद ।
अथात आदेशो नेति नेति ।
न ह्येतस्मादिति नेत्यन्यत्परमस्ति ।
अथ नामधेयं सत्यस्य सत्यमिति ।
प्राणा वै सत्यम् ।
तेषामेष सत्यम् ॥ २.३.६ ॥
اس پرش کی صورت یوں ہے: گہرے زعفرانی لباس کی مانند، سفید اونی کپڑے کی مانند، اندرگوپ کیڑے کی مانند، آگ کی لپٹ کی مانند، سفید کنول کی مانند، ایک بار چمکی بجلی کی مانند۔ جو یوں جانتا ہے اس کی شوبھا ایک بار چمکی بجلی کی مانند ہو جاتی ہے۔ اب اس کی تعلیم: 'نہیں، نہیں'۔ اس سے بلند کچھ اور نہیں، اس لیے 'نہیں، نہیں' کہا گیا۔ اب حق کا نام 'ستیہ' ہے۔ پران ہی ستیہ ہیں؛ ان کے لیے یہ ستیہ ہے۔