ଉପନିଷଦ · Bṛhadāraṇyaka 2.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 2.3.1
(मूर्तामूर्तब्राह्मणम्)
द्वे वाव ब्रह्मणो रूपे ।
मूर्तं चैवामूर्तं च ।
मर्त्यं चामृतं च ।
स्थितं च यच्च ।
सच्च त्यं च ॥ २.३.१ ॥
ବ୍ରହ୍ମଙ୍କର ଦୁଇଟି ରୂପ ଅଛି। ମୂର୍ତ୍ତ ଓ ଅମୂର୍ତ୍ତ, ମର୍ତ୍ୟ ଓ ଅମୃତ, ସ୍ଥିତ ଓ ସତ୍, ଏବଂ ତ୍ୟ।
Bṛhadāraṇyaka 2.3.2
तदेतन्मूर्तं यदन्यद्वायोश्चान्तरिक्षाच्च ।
एतन्मर्त्यम् ।
एतत्स्थितम् ।
एतत्सत् ।
तस्यैतस्य मूर्तस्यैतस्य मर्त्यस्यैतस्य स्थितस्यैतस्य सत एष रसो य एष तपति ।
सतो ह्येष रसः ॥ २.३.२ ॥
ବାୟୁ ଓ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଯାହା, ତାହା ମୂର୍ତ୍ତ। ଏହା ମର୍ତ୍ୟ, ଏହା ସ୍ଥିତ, ଏହା ସତ୍। ଏହି ମୂର୍ତ୍ତ, ମର୍ତ୍ୟ, ସ୍ଥିତ ଓ ସତ୍ର ରସ ଏହା, ଯାହା ତପାଏ। ସତ୍ର ରସ ଏହା।
Bṛhadāraṇyaka 2.3.3
अथामूर्तम् ।
वायुश्चान्तरिक्षश्च ।
एतदमृतम् ।
एतद्यत् ।
एतत्त्यम् ।
तस्यैतस्यामूर्तस्यैतस्यामृतस्यैतस्य यत एतस्य त्यस्यैष रसो य एष एतस्मिन्मण्डले पुरुषः ।
त्यस्य ह्येष रस ।
इत्यधिदैवतम् ॥ २.३.३ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ଅମୂର୍ତ୍ତ: ବାୟୁ ଓ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ। ଏହା ଅମୃତ। ଏହା ଯାହା ତାହା ତ୍ୟ। ସେହି ଅମୂର୍ତ୍ତ, ଅମୃତ ଓ ଯାହାଠାରୁ ଏହା ତ୍ୟର ରସ ଏହି ମଣ୍ଡଳର ପୁରୁଷ। ତ୍ୟର ରସ ଏହା। ଏହା ଅଧିଦୈବତ।
Bṛhadāraṇyaka 2.3.4
अथाध्यात्मम् ।
इदमेव मूर्तं यदन्यत्प्राणाच्च यश्चायमन्तरात्मन्नाकाशः ।
एतन्मर्त्यम् ।
एतत्स्थितम् ।
एतत्सत् ।
तस्यैतस्य मूर्तस्यैतस्य मर्त्यस्यैतस्य स्थितस्यैतस्य सत एष रसो यच्चक्षुः ।
सतो ह्येष रसः ॥ २.३.४ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଧ୍ୟାତ୍ମ: ପ୍ରାଣଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଯାହା, ତାହା ମୂର୍ତ୍ତ; ଏବଂ ଅନ୍ତରାତ୍ମାର ଏହି ଆକାଶ ମଧ୍ୟ। ଏହା ମର୍ତ୍ୟ, ଏହା ସ୍ଥିତ, ଏହା ସତ୍। ଏହି ମୂର୍ତ୍ତ, ମର୍ତ୍ୟ, ସ୍ଥିତ ଓ ସତ୍ର ରସ ଚକ୍ଷୁ। ସତ୍ର ରସ ଏହା।
Bṛhadāraṇyaka 2.3.5
अथामूर्तं प्राणश्च यश्चायमन्तरात्मन्नाकाशः ।
एतदमृतम् ।
एतद्यत् ।
एतत्त्यत् ।
तस्यैतस्यामूर्तस्यैतस्यामृतस्यैतस्य यत एतस्य त्यस्यैष रसो योऽयं दक्षिणेऽक्षन् पुरुषः ।
त्यस्य ह्येष रसः ॥ २.३.५ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ଅମୂର୍ତ ପ୍ରାଣ ଓ ଅନ୍ତରାତ୍ମାରେ ଥିବା ଆକାଶ ଅମୃତ। ଏହା ସେହି; ସେହି ଏହା। ସେହି ଅମୂର୍ତ, ସେହି ଅମୃତର ଯେଉଁ ରସ, ସେହି ଡାହାଣ ଆଖିରେ ଥିବା ପୁରୁଷ। ତାହାରି ଏହି ରସ।
Bṛhadāraṇyaka 2.3.6
तस्य हैतस्य पुरुषस्य रूपम् ।
यथा माहारजनं वासो यथा पाण्ड्वाविकं यथेन्द्रगोपो यथाग्न्यर्चिर्यथा पुण्डरीकं यथा सकृद्विद्युत्तम् ।
सकृद्विद्युत्तेव ह वा अस्य श्रीर्भवति य एवं वेद ।
अथात आदेशो नेति नेति ।
न ह्येतस्मादिति नेत्यन्यत्परमस्ति ।
अथ नामधेयं सत्यस्य सत्यमिति ।
प्राणा वै सत्यम् ।
तेषामेष सत्यम् ॥ २.३.६ ॥
ସେହି ପୁରୁଷଙ୍କ ରୂପ ଏହିପରି: ଗାଢ଼ କେଶରୀ ବସ୍ତ୍ର ପରି, ଧଳା ପଶମୀ ବସ୍ତ୍ର ପରି, ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପ କୀଟ ପରି, ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି, ଧଳା ପଦ୍ମ ପରି, ଏକଥର ଝଲସିଥିବା ବିଜୁଳି ପରି। ଯିଏ ଏହିପରି ଜାଣେ, ତାହାର ଶୋଭା ଏକଥର ଝଲସିଥିବା ବିଜୁଳି ପରି ହୁଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ଉପଦେଶ: 'ନୁହେଁ, ନୁହେଁ'। ଏଥିରୁ ଉଚ୍ଚତର ଆଉ କିଛି ନାହିଁ, ତେଣୁ 'ନୁହେଁ, ନୁହେଁ' କୁହାଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସତ୍ୟର ନାମ 'ସତ୍ୟ'। ପ୍ରାଣମାନେ ହିଁ ସତ୍ୟ; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସତ୍ୟ।