উপনিষদ · Chāndogya 3.5

Chāndogya 3.5.1

अथ येऽस्योर्ध्वा रश्मयस्ता एवास्योर्ध्वा मधुनाड्यो गुह्या एवादेशा मधुकृतो ब्रह्मैव पुष्पं ता अमृता आपः ॥ ३.५.१ ॥

সূর্যের যে ঊর্ধ্বগামী রশ্মিসমূহ, সেগুলোই তার উর্ধ্ব মধুনাড়ী। গুহ্য উপদেশসমূহই মধু প্রস্তুতকারী; ব্রহ্মই তার পুষ্প। সেগুলো অমৃত জল।

ते वा एते गुह्या आदेशा एतद्ब्रह्माभ्यतपꣳस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीर्यमन्नाद्यꣳरसोऽजायत ॥ ३.५.२ ॥

এইগুলি গোপন উপদেশ। এই ব্রহ্ম তপস্যা করলেন। সেই তপ্ত থেকে যশ, তেজ, ইন্দ্রিয়, বীর্য, অন্ন ও রস জন্মাল।

तद्व्यक्षरत्तदादित्यमभितोऽश्रयत्तद्वा एतद्यदेतदादित्यस्य मध्ये क्षोभत इव ॥ ३.५.३ ॥

তা ঝরে পড়ে সূর্যের চারদিকে আশ্রয় নিল। সূর্যের মধ্যে যে এটি যেন কম্পিত হয়, সেটিই এটি।

ते वा एते रसानाꣳरसा वेदा हि रसास्तेषामेते रसास्तानि वा एतान्यमृतानाममृतानि वेदा ह्यमृतास्तेषामेतान्यमृतानि ॥ ३.५.४ ॥

এগুলি রসের রস। বেদসমূহই রস, তাদের এগুলি রস। এগুলি অমৃতদের অমৃত; বেদ অমৃত, তাদের এগুলি অমৃত।