उपनिषदे · Chāndogya 7.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 7.5.1
चित्तं वाव सङ्कल्पाद्भूयो यदा वै चेतयतेऽथ सङ्कल्पयतेऽथ मनस्यत्यथ वाचमीरयति तामु नाम्नीरयति नाम्नि मन्त्रा एकं भवन्ति मन्त्रेषु कर्माणि ॥ ७.५.१ ॥
चित्त संकल्पापेक्षा श्रेष्ठ आहे. माणूस जेव्हा चेतन होतो, तेव्हा संकल्प करतो; मग मनन करतो; मग वाणी उच्चारतो. ती वाणी नामाला प्रकट करते; नामांमध्ये मंत्र एक होतात; मंत्रांमध्ये कर्मे (एक होतात).
Chāndogya 7.5.2
तानि ह वा एतानि चित्तैकायनानि चित्तात्मानि चित्ते प्रतिष्ठितानि तस्माद्यद्यपि बहुविदचित्तो भवति नायमस्तीत्येवैनमाहुर्यदयं वेद यद्वा अयं विद्वान्नेत्थमचित्तः स्यादित्यथ यद्यल्पविच्चित्तवान्भवति तस्मा एवोत शुश्रूषन्ते चित्तँह्येवैषामेकायनं चित्तमात्मा चित्तं प्रतिष्ठा चित्तमुपास्स्वेति ॥ ७.५.२ ॥
हे सर्व चित्तालाच एकमात्र आश्रय, चित्तात्मक, चित्तातच प्रतिष्ठित आहेत. म्हणून बहुश्रुत असूनही चित्तरहित असेल, तर लोक म्हणतात 'याला (ज्ञान) नाही'; कारण हा जे जाणतो, किंवा हा विद्वान असा चित्तरहित नसेल. आणि अल्पज्ञ असूनही चित्तवान असेल, तर लोक त्यालाच सेवा करतात; कारण चित्तच या सर्वांचा एकमात्र आश्रय आहे, चित्तच आत्मा आहे, चित्तच प्रतिष्ठा आहे. चित्ताची उपासना कर.
Chāndogya 7.5.3
स यश्चित्तं ब्रह्मेत्युपास्ते चित्तान्वै स लोकान्ध्रुवान्ध्रुवः प्रतिष्ठितान्प्रतिष्ठितोऽव्यथमानानव्यथमानोऽभिसिध्यति यावच्चित्तस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यश्चित्तं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवश्चित्ताद्भूय इति चित्ताद्वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान्ब्रवीत्विति ॥ ७.५.३ ॥
जो चित्ताला ब्रह्म मानून उपासना करतो, तो चित्ताच्या स्थिर लोकांमध्ये स्थिर, प्रतिष्ठित लोकांमध्ये प्रतिष्ठित आणि अव्यथित लोकांमध्ये अव्यथित होऊन सिद्धी मिळवतो. चित्ताची गती जिथवर जाते तिथवर त्याला इच्छेनुसार संचार करता येतो. 'भगवन्, चित्तापेक्षा काही मोठे आहे का?' 'होय, चित्तापेक्षा मोठे आहे.' 'तर भगवंतांनी मला सांगावे.'