ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Chāndogya 7.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 7.5.1
चित्तं वाव सङ्कल्पाद्भूयो यदा वै चेतयतेऽथ सङ्कल्पयतेऽथ मनस्यत्यथ वाचमीरयति तामु नाम्नीरयति नाम्नि मन्त्रा एकं भवन्ति मन्त्रेषु कर्माणि ॥ ७.५.१ ॥
ਚਿੱਤ ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਚੇਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਸੰਕਲਪ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਮਨਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਵਾਣੀ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਣੀ ਨਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰ ਇੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਮ (ਇੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ)।
Chāndogya 7.5.2
तानि ह वा एतानि चित्तैकायनानि चित्तात्मानि चित्ते प्रतिष्ठितानि तस्माद्यद्यपि बहुविदचित्तो भवति नायमस्तीत्येवैनमाहुर्यदयं वेद यद्वा अयं विद्वान्नेत्थमचित्तः स्यादित्यथ यद्यल्पविच्चित्तवान्भवति तस्मा एवोत शुश्रूषन्ते चित्तँह्येवैषामेकायनं चित्तमात्मा चित्तं प्रतिष्ठा चित्तमुपास्स्वेति ॥ ७.५.२ ॥
ਇਹ ਸਭ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਹੀ ਇਕੋ ਆਸਰਾ ਬਣਾ ਕੇ, ਚਿੱਤਾਤਮਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਜੇ ਚਿੱਤਹੀਣ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ 'ਇਸ ਕੋਲ (ਗਿਆਨ) ਨਹੀਂ ਹੈ'; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਹ ਵਿਦਵਾਨ ਐਸਾ ਚਿੱਤਹੀਣ ਨਾ ਹੁੰਦਾ। ਅਤੇ ਜੇ ਅਲਪਗਿਆਨੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਚਿੱਤਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਉਸੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਚਿੱਤ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਦਾ ਇਕੋ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਚਿੱਤ ਹੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਚਿੱਤ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਹੈ। ਚਿੱਤ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
Chāndogya 7.5.3
स यश्चित्तं ब्रह्मेत्युपास्ते चित्तान्वै स लोकान्ध्रुवान्ध्रुवः प्रतिष्ठितान्प्रतिष्ठितोऽव्यथमानानव्यथमानोऽभिसिध्यति यावच्चित्तस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यश्चित्तं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवश्चित्ताद्भूय इति चित्ताद्वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान्ब्रवीत्विति ॥ ७.५.३ ॥
ਜੋ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਨ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਿੱਤ ਦੀ ਗਤੀ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉੱਥੋਂ ਤੱਕ ਸਥਿਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ, ਟਿਕੇ ਹੋਇਆਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਅਤੇ ਅਵਿਚਲਿਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਵਿਚਲਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਿੱਧੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। 'ਭਗਵਨ, ਕੀ ਚਿੱਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਹੈ?' 'ਹਾਂ, ਚਿੱਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ।' 'ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਣ।'