ઉષા, પરોઢ

દૃશ્ય 1

સૂર્યોદય પહેલાં ઋગ્વેદના કવિઓ પરોઢની દેવી ઉષાનાં ગીત ગાતા, લગભગ બીજી કોઈ પણ દેવી કરતાં વધુ. આ સૂક્ત આંગિરસના પુત્ર ઋષિ કુત્સનું માનવામાં આવે છે.

ઉષા. પરોઢની દેવી, રાત્રિની બહેન અને દ્યૌ (આકાશ)ની પુત્રી. આ શબ્દ ગ્રીક Eos અને લેટિન Aurora સાથે સંબંધિત છે.

શાસ્ત્રમાંથી · Ṛgveda 1.113 (anukramaṇī)

દૃશ્ય 2

"આ શ્રેષ્ઠ જ્યોતિ આવી પહોંચી છે," એમ સૂક્ત શરૂ થાય છે. તેનો રંગબેરંગી ધ્વજ આખા આકાશમાં ફેલાઈ જાય છે.

શાસ્ત્રમાંથી · Ṛgveda 1.113.1 · rigveda/1.113.1

દૃશ્ય 3

રાત્રિ અને ઉષા એક જ અનંત માર્ગ પરની બે બહેનો છે. તેઓ વારાફરતી આવે છે, ક્યારેય અથડાતી નથી, ક્યારેય થોભતી નથી: મન એક, પણ રૂપ જુદાં.

શાસ્ત્રમાંથી · Ṛgveda 1.113.2–3 · rigveda/1.113.3

દૃશ્ય 4

તે ઘરના દરવાજાની જેમ જગતનાં દ્વાર ખોલે છે, અને જે કંઈ હાલે-ચાલે છે તે બધું જાગી ઊઠે છે.

The seer: ઉષાએ સર્વ પ્રાણીઓને જગાડ્યાં છે.

શાસ્ત્રમાંથી · Ṛgveda 1.113.4–6 · rigveda/1.113.4

દૃશ્ય 5

તેના આગમને ઘરનો અગ્નિ પ્રગટાવવામાં આવે છે અને લોકો સવારના યજ્ઞ માટે ભેગા થાય છે.

શાસ્ત્રમાંથી · Ṛgveda 1.113.9 · rigveda/1.113.9

દૃશ્ય 6

કવિ વિચારમગ્ન થાય છે. આપણી પહેલાં જેમણે પરોઢ જોયું તેઓ ચાલ્યા ગયા; જેઓ આપણી પછી આવશે તેઓ પણ તેને જોશે, અને એ જ રીતે ચાલ્યા જશે.

શાસ્ત્રમાંથી · Ṛgveda 1.113.10–11 · rigveda/1.113.11

દૃશ્ય 7

પણ આજે સવારે પ્રકાશ છે. "જીવનના પ્રાણની જેમ ઉષા ઊગી છે; અંધકાર ચાલ્યો ગયો છે." તે સૂર્ય માટે માર્ગ મોકળો કરે છે.

શાસ્ત્રમાંથી · Ṛgveda 1.113.16 · rigveda/1.113.16