उषा, पहाट

दृश्य 1

सूर्योदयापूर्वी ऋग्वेदाचे कवी उषेचे, पहाटेचे, गुणगान करीत; जवळजवळ इतर कोणत्याही देवीपेक्षा अधिक. हे सूक्त आङ्गिरसपुत्र कुत्स ऋषींचे मानले जाते.

उषा. पहाटेची देवी, रात्रीची बहीण आणि द्युलोकाची (द्यौः) कन्या. हा शब्द ग्रीक Eos आणि लॅटिन Aurora या शब्दांशी नाते सांगतो.

ग्रंथातून · Ṛgveda 1.113 (anukramaṇī)

दृश्य 2

"ज्योतींमधली ही श्रेष्ठ ज्योती आली आहे," असे सूक्त सुरू होते. तिचा अनेकरंगी ध्वज आकाशभर पसरतो.

ग्रंथातून · Ṛgveda 1.113.1 · rigveda/1.113.1

दृश्य 3

रात्र आणि उषा या एकाच अनंत वाटेवरच्या दोन बहिणी आहेत. त्या आळीपाळीने येतात; कधी एकमेकींवर आदळत नाहीत, कधी थांबत नाहीत: त्यांचे मन एक, पण रूपे वेगळी.

ग्रंथातून · Ṛgveda 1.113.2–3 · rigveda/1.113.3

दृश्य 4

घराची दारे उघडावीत तशी ती जगाची दारे उघडते, आणि जे जे चालते-फिरते ते सारे जागे होते.

The seer: उषेने सर्व प्राण्यांना जागे केले आहे.

ग्रंथातून · Ṛgveda 1.113.4–6 · rigveda/1.113.4

दृश्य 5

ती येताच घरचा अग्नी प्रज्वलित होतो आणि लोक प्रभातीच्या विधीसाठी एकत्र जमतात.

ग्रंथातून · Ṛgveda 1.113.9 · rigveda/1.113.9

दृश्य 6

कवी विचारमग्न होतो. आपल्या आधी ज्यांनी पहाट पाहिली, ते निघून गेले; आपल्या नंतर येणारेही तिला पाहतील, आणि त्याच वाटेने जातील.

ग्रंथातून · Ṛgveda 1.113.10–11 · rigveda/1.113.11

दृश्य 7

पण आज सकाळी प्रकाश आहे. "प्राणासारखी उषा उदयाला आली आहे; अंधार निघून गेला आहे." ती सूर्यासाठी वाट मोकळी करते.

ग्रंथातून · Ṛgveda 1.113.16 · rigveda/1.113.16